X. Boek. VL Hof. AMBOINSCH KRUIDBOEK. — T 
CAPUT SEXTU M. 
Gramen repens minus." Rompot majara. 
“Tec repentis graminis fpecies eft, quinque enim 
fexve cenues & firmos ex una producit radice 
culmos, fefe non erigentes , fed plane terre 
incumbentes vel repentes, ad palme latitudinem ab 
ortu geniculum formantes , ubi fibrillas iterum emit- 
tunt, ac mox fefe bifidunt, omnesque porro genicu- 
lati.funt, & radiculas terre infigunt, ubi hanc tan- 
gunt, ac furfum alios iterum exhibent geniculatos 
culmos parum elevatos, quique ad quodvis genicu- 
]um fimplex producunt folium vulgaris graminis for- 
mz, fed non ultra extenfum digitum longum, tenue, 
& ad tactum parum rugofum, faporis dulcis. 
Culmus frugifer non craffior eft filo velorum, in 
fummo femper gerens quatuor fpicas, transverfaliter 
.ereltas & cruciatas , ultra digiti articulum longas, 
atque in binis ordinibus obfitas viridibus fquamofisque 
cellulis, que majores funt quam in precedentibus, 
. in quibus reconditur pufillum fufcumque femen. 
Radix fibrillofa quoque eft fed rara, ideoque facile 
eradicari TUR , licet magnum obcupet locum, cul- 
‘mique inftar retis difperfi & connexi funt, ubique per 
fibrillas fefe figentes. 
Nomen. Latine Gramen repens minus , feu Agreftis 
minor ; Malaice Rompot majara ; Amboinice Hutta 
ayan, h. e. gramen repens, Ternatice Saba faba, 
quum ejus fpice extenfam referant palmam. 
Locus. Circa fepes crefcit & in umbrofis locis, fed 
potiffimum in cultis.vel defertis arvis. ; 
Ui: Pabulum eft equorum € pecudum. Culmus 
«cum expanfis fpicis alicui miffus- Sec um, qui 
hunc mittit, aliquid petere, acfi quis extenfam offer- 
ret palmam „ ut aliquid accipiat. x EE 
ramen caninum, feu Rompot andjing, huic quoque 
adfine eft, atque gramen eft culmum gerens tenuem 
& geniculatum, inferioribus geniculis terre incum- 
bens, dein fefe erigit , tenuia gerens extenfaque foliola. 
Culmus fuperne profert. binas anguftas ereétasque 
fpicas, atque fub his tertia aliquando locatur ex fimi- 
libus fquamofis compofita cellulis , inftar binorum 
praecedentium graminum , fed cellule he fubtiliores 
& anguftiores funt. 
Radix tenuis eft & vilis, crefcitque inter gramen ` 
vaccinum & Teckee , que tria gramina canes edunt, 
ut vomitum cauffent, quum alvi torminibus obnoxii 
: funt, quo curantur. 5 
" Gramen fumi , Malaice Rompot affap , Ternatice 
Deen manjoffu, fpecies eft vulgaris Graminis venti , ` 
quod eft gramen pufillum, humile, tenues emittens 
cauliculos, non multum procumbentes , fed potifli- 
mum erettos, qui brevia gerunt extenfaque foliola , 
intenfe virentia, & aliquando, fi foli rite funt expo- 
' fita, vel in folo crefcunt argillofo , rubentia vel fufca, 
extenfam gerit fpicam, inítar caudz vulpis, quz ex 
tenuiffimis cauliculis, ac fuperius ex fquamofis com- 
ponitur capitulis, ita ut potius fumum quam fpicam 
mentiatur. In fterilibus erefeit locis fub aliis grami- 
nibus in gracili folo , vel foli maxime expofito. Nul- 
. lum ‘ejus novi ufum, nifi quod alicui mittatur tan- 
quam obprobrium, aliquem in verbis effe inconftan- 
tem, tálisque promifía tanquam fumum effe. 
+ Campeu feu Campee, fic Batavie Portugallico vo- 
-cabulo dictum , acti dicerent Polygonum aquaticum , 
eft gramen aquaticum repens, ad oras aquarum fta- 
gnantium & paludum obvium, flagellis fuis tam aque 
quam terre incumbens. Folia gerit longa graminea, 
inftar fübfequentis Hippogroftis, que rotundis, mol- 
Jibus & concavis infident petiolis, nullum, quantum 
notum eft, gerens florem vel femen. Muliercule 
Batavie multum hoc adhibent , tenerrimos fricantes 
culmos & folia, quibus caput inliniunt , ut crines 
' excrefcant denfi & longi. 
ÖBB RRA 
Gramen Fumi, idem eft, quod gramen paniculatum, locuftis 
tenuiffimis fubrotundis nobis dicitur in Tbef. Zeyl. pag. 110. . 
Tab. 47. Fig. 3. & Gramen paniculatum ex oris Malab. 
- pannicula delicatiore Plukn. Phys, Tab, 300. Fig. 2. & Al- 
o ebe |. CAPUT 
` dän ronde weeke en bolle - 
zaat. De Vrouwen op Batavia gebruiken 't veel, de teer: 
SESDE HOOFDSTUK. 
Het kleine kruipende Gras. : 
it is een zoorte van kweken-gras , want bet geeft 
D vyf of fes dunne ftyve fteclen uit eene wortel, die 
zig niet opregten, maar alle plat ter aarden leg- 
gen of kruipen, een band breed , van den oorfpronk een 
knte makende, aldaar weder inwortelende, en zoo voorts 
in twee andere takken zig verfpreidende , die alle met 
knien voortkomen, daar zy de aarde raken inwortelen, 
en dan opwaarts andere geleede fteelen voortbrengen, die 
wat overeind ftaan, en aan yder knie een enkel blad beb» 
ben van gemeen grasfatfoen, dog niet boven een geftrek- 
te vinger lang, dun, en wat ruig in "t aantaften, zoet 
van [maak. 
De vrugtdragende fteel is mede niet dikker dan zeil- 
gaarn , op zyn top dragende altyd vier aairen, die regt 
overdwers, en in "t kruis uitgebreid ftaan , ruim een lid 
‘wan een vinger lang, en in twee rygen bezet met groene 
Jcbubagtige Duiskens , grooter, dan aan °t vorige, daar in 
een klein bruin zaat fcbuilt. 
De wortel is mede vazelagtig , dog weinig, dierbalven 
ligt uit te trekken is, hoewel "t een groote plaats beflaat , 
en de fleelen netsgewys door malkander loopen , overal 
met worteltjens zig vaft makende. 
Naam. Jn ’t Latyn Gramen repens minus, of Agre- 
ftis minor ; in °t Maleits Rompot majara; in 't Am- 
boins Hutta ayan, dat 15 kruipent gras; in’t Ternatis 
Saha faha, om dat zyn aairen een vlakke uitgerekte band 
elyken. 
à Baas: Het waft omtrent de beggen en op febaduwag- 
tige plaatfen , dog lief{t op gebouwde en verlatene landen. 
Gebruik. Het is een voeder voor paarden en koeibees- 
ten. De fteel met de uitgebreide aairen aan iemand gezon- 
den, beduit dat den zender iets begeert , als of men een 
Alitgebreide band vertoonde om iets te ontfangen. 
— Het Gramen caninum, Rompot andjing, of bonde- 
gras, is ook van dit maag febap ; een dunfteelig en geleed 
graasken, met de onderfte leden op de aarden bukkende , 
daar na zig opregtende met dunne uitgebreide blaadjens. 
De ficel draagt boven twee fmalle overeind ftaande aai- 
ren, en daar agter zomtyts een derde van diergelyke fcbub- 
agtige buiskens , gemaakt als de twee voorgaande, dog 
fynder en fmalder. 
De wortel is dun en gering , bet waft onder "t koeigras 
en Teckee gemengt , welkedrie grafen de bonden eeten „om 
door ’t braken bun te geneez&, als ze buikpyn bebben. 
. Gramen fumi, op't Maleits Rompot affap , int 
Ternataans Uccu manjoffu , is een zoorte van ’t gemeen 
Gramen venti, of windbalm, cen dunfteelig en laag gras- 
ken, niet veel leggende , maar meeft ond aande , met 
korte en uitgebreide blaadjens , die boog groen zyn „en zom- 
tyts als ze wel ter zonne, en op een kleigrond ftaan, rood 
of bruin; bet draagt een uitgebreide aaire als een voffe~ 
ftaart, van zeer fyne fteeltjens, en voor aan fcbubagtige 
knopjens gemaakt , zoo dat bet eer rook dan een aaire Jcbynt. 
Het waft op dorre plaatfen , onder ander laag gras in een 
magere gront, of die veel zonne beeft. Ik tweet er geen 
gebruik van, als dat men 't aan malkander zend, om te 
verwyten , dat iemant ongeftadig in zyn zeggen is, en dat 
zyne beloften maar wind zyn. 
Campen of Campee , aldus op Batavia in °t Portugees 
genaamt , ‘als of xy zeiden Polygonum aquaticum , of 
waterweg-gras, is een kruipent watergras, aan de oevers . 
van de fiaande wateren en moera[Jen gemeen, met zyn 
. ranken zoo wel op "t water als op `t land zwervende. Het 
heeft lange gras-bladeren gelyk *t volgende Hippogroftis 
; Zeie zonder bekend LECH of 
fie Steelen en bladeren vryvende en op °t boofd /merende , 
om digt en lang bair te doen grocjen. 
AANMERKING. 
Dit Rookgras, is het zelfde, het geen gepluimt gras, met zeer 
dunne rondagtige fchubbetjes, van ons.genaamt wert in de 
CT bef. Zeyl. pag. 110. Tah. 47. fig. 3. en gepluimt gras uit de 
` Malabaarfche Kult ,. met een fubtile pluim van Plukn. Phys. 
Tab. 300. Fig. 2. & Almag. pag. 176. er 
ba 3 S En 
