X. Bock. XX. Hoofd?. AMBOINSCH KRUIDBOEK. 
Tabula Undecima 
Plantam exhibet, que Auris canina femina RUMPHIO voca- 
tur. 
OBSERVATIO. 
Hec Auris canina femina a variis Botanicis ad varias planta- 
rum claffes relata eft, quarum primarias in Thef. Zeyl. pag. 
16. commemoravi , ubi mihi dicitur Amarantus fpicatus 
Zeyl. foliis obtufis Amaranto Siculo Boccone fimilis. Her- 
manno in Muf. Zeyl. dicitur Verbena Indica , fpicata foliis 
obtufis. In H. Cliff. pag. 10. dicitur Verbena foliis obtufe 
ovalibus, fpica carnofa nuda, a Vaill. de ftruét, florum di- 
citur Sherardia Teucrii folio, flore purpureo &c. 
Tabula Duodecima 
Ad Figuram. primam plantam denotat, que Auris canina mas 
dicitur. 
Figura fecunda Herbam Memorie exhibet. 
GAPUT VIGESIMU M. 
Herba memorte. Daun ingat. 
caules emittit tenues ac fimplices unica e ra- 
dice, paulo craffiores filo nautico, virides; 
angulofos, rugofos, & in amplos articulos diftinétos, 
ad inferiorem partem terre incumbentes inftar gra- 
minis cruciati ; Articulis bina adftant folia fibi obpo- 
fita, ac quatuor fimul crucem formant, feu cruciata 
funt , que digiti articulum longa funt , ad pofteriorem 
artem latiffima , ac fuperius acuminata, illis Bafilici 
facitis fed breviora, tenuiffima , ac tenerrima , pau- 
cis obliquis & valde protuberantibus coftis diftinéta , 
ad tactum rugofa, & veftibus quodammodo adhzrentia, 
quz videntur effe ficca, & ex nigro virentia, fi vero 
inter digitos fricentur, in mucum quafi diffolvuntur. 
Articulis quedam adftant viridia capitula inftar fe- 
minis Sinapios , que fuperius parum albicant, ac gilva 
funt, pufillaque inftar Milii, crepitantia , fi parum 
inter dentes comminuantur, fere uti in precedente 
gramine cruciato. 
'Totius herbz fapor fatuus eft feu acidulus, ac fimul 
odorem prebens Cucumerinum. 
Radix vilis eft, ac facile eradicari poteft, tres qua- 
tuorve emittens caules, fpithamam vel pedem altos, 
in nullos laterales ramulos diftinétos. 
Nomen. Latine Herba memorie, & Parietaria Am- 
boinica; Malaice Daun ingat, aliis Rube, & Daun 
bara, h. e. Anthracum herba; Ternatice Goffo Jo- 
ninga, vel proprie Sonjinga, h. e. herba memoriz , 
quum foliola veftibus adherentia pretereuntes quafi 
recordari faciunt aliquid. 
H ec planta e genere Parietarie videtur effe, que 
. Locus. Süb fepibus crefcit, & in hortis circa pa- 
los. : 
Ufus. Folia inter digitos contrita , donec in mucum 
convertantur , quod facile fieri poteft, quibusvis in- 
ponuntur Anthracibus fere maturatis, quarum ardor 
mox exftinguitur , quaeque inde magis maturantur , 
ac facile aperiuntur, ita ut pus exfluat, unde & ipfis 
etiam inponuntur , licet aperte fint, fed in initio 
maturationis nimis debilia funt. 
In Malaienfi Grammatica hec foliola alicui miffa 
denotant, talem oportere aliquid recordari, feu me- 
morem effe alicujus rei vel perfona. 
Muriguti Hort. Malab. part. 10. fig. 32. quodam- 
modo cum hac convenire videtur planta, Malaba- 
renfis vero rugofior eft, majores gerens fructus feu 
"femina, in ufu autem Anthracum conveniunt, ubi 
porro additur, fi coquatur in oleo Calappus & Croco, 
(forte Curcuma, ) vulnera curare. Adnotator cam 
vocat Alfine adfinem flore candido. 
GNPUT 
29 
De Elfde Plaat 
Vertoont een plant, welke de Honts-cor, het Wyfje by Rum: 
PHIUS gehaamt wert. * : x 
AANMERKING. 
Dit wyfjes Honts-oor is van verfcheide Kruidkenners tot vet: 
fcheide geflagten van planten gebragt, waar van ik de voor- 
naamite in de Thef. Zeyl. pag. 16. heb aangehaalt „ alwaar 
ze van my genaamt wert Ceyloníche geaairde Amaranthus, 
met ftompe bladeren, gelyk aan de Sicilifche Amaranthus, 
van Boccone. By Herman in zyn Muf. Zeyl. wert ze Indi- 
íche geaairde Verbena genaamt; in de Hort. Cliff pag. 10. 
Verbena met ftompe ovale bladeren, met een vleefige naakte 
aair. Hier toe behoort de Sherardia met het blad van de 
` Teucrium, en een purpere bloem, by Pill. de /Iru&. flor. &c. 
De Twaalfde Plaat 
Vertoont in de eerfte Figuur een plant, welke de Honts-oor 
het Mannetje, genaamt wert. 
De tweéde Figuur wyft aan het Memorie-kruid. 
TWINTIGSTE HOOFDSTUK. 
Het Memorie-kruid. 
V "t geflagt van de Parietaria wil dit kruid zjn ,'t 
welk met dunne en enkelde [leelen uit eene wortel 
op/chiet , wat dikker dan zeilgaarn , groen , gehoekt , 
ruig , en in wyde leden verdeelt, omtrent bet onder(le op 
de aarde: bukkende , gelyk "t voorgaande Kruisgras. Aan 
de leden flaan twee blaadjes tegens malkander, en met 
ben vieren in 't kruis. Dezelve zyn een lid van een vine 
ger lang , omtrent bet agterfte breedjt, en vooren toeges 
Jpit/l , die van °t Bafilicum gelyk, dog korter , zeer 
dun, en teer, met weinige febuin/e en zeer uitbuilende 
ribben, ruig in 't handelen, en eenigzints aan de kleeren 
kleevende. Van aanzien droog, en zwart-groen , maar 
als men ze tuffen de vingeren uryft, in flym vergaande. 
Aan de leden flaan eenige groene knopjes als moftaart- 
zaad, waar op iets wits voortkomt, waal, en klein als 
birfe , krakende als men daar op byt , fchier als aan "t 
voorige Kruisgras. 
De fmaak van ’t gebeele kruid is laf of fmets, daar by 
wat riekende na Komkommers. 
De wortel is geringe, en ligt om uit te trekken, drie of 
wier fleelen uitgevende, een fpan of een voet boog, in 
geene Xydetakken verdeelt. 
Naam. In ’t Latyn Herba memorie , en Parietaria 
Amboinica; in't Maleits Daun ingat, by de andere 
Rube, en Daun bara; dat is Bloedzweeren-kruid; in "t 
Ternaties Goffo foninga, of eigentlyk Sonjinga, dat is 
Gedenk-kruid , om dat bet met zyn blaadjes aan de klee- 
ren blyft kleeven ‚als of "t den voorbygaande van iets wilde 
indagtig maken. 
Plaats. Het waft onder de beggens , en in de tuinen 
omtrent de poggers. 
Gebruik. Zyne blaadjes tuffen de vingeren of banden 
gevreeven , tot dat ze tot flym worden, 't welk zeer ligt toe- 
gaat, werden op alderbande bloedzweeren gebonden, die 
ten naaften by rap zyn, die bet voorts verkoelt , verweekt, 
doet opbreeken , en den etter uittrekken, dies men `t daar 
op bind, al zyn ze opgebroken , maar om de beginnende te 
Typen, zyn ze te zwak, 
In de Maleitfe Grammatica aan iemand gezonden , wil 
zeggen, dat wy bem van iets indagtig maken, of dat by 
aan ons gedenken zal. 
Muriguti in Hort. Malab. part. 10. fig. 32. be/cbree- 
ven , wil eenigzints bier mede overeen komen , dog bet 
Malabaarfe zal ruiger zyn, grooter vrugten en zaden dra- 
gende. In’t gebruik tegens bloedvinnen komen ze overeeny ` 
waar by nog gedaan werd, dat, als men bet kookt in Ca- 
lappus-oly en Crocus , (miffebien Curcuma) geneejt zy de 
wonden. Den Annotator maakt daar van een Alfine affi- 
nis flore candido. 
D3 EEN 
