d 
CAPUT QUINQUAGESIMUM QUAR TUM. 
Filix florida. Salecong. 
uodecima eft rara Filicis fpecies , plerumque 
D fimplicem rectumque emittens caulem, binos 
cum dimidio, & tres pedes altum, cui infidet 
primo fafciculus feu collectio trium quatuorve longo- 
rum foliorum in femi circulo locatorum , que vix 
minimum digitum lata, & digitum longa funt , dein 
in binas lacinias diftinéta , atque harum quevis iterum 
in binas tresve minores., inftar linguarum ferpentum. 
Supra hanc lonle&ionem plura fimilia locantur folia 
alternata, fed plerumque fimplicia, & codem modo 
dittinéta. Plerumque nil nifi folia in hac confpieiun- 
tur planta, aliquando autem fpicam longam feu race- 
mum profert in minores laterales diftinétum , ex qui- 
bus aliquid ruffi & arenofi dependet, floriferi quafi , 
quod tamen perit, nil proferens vel relinquens. Radix 
vilis e(t ac fibrofa. Ad Ophioglofü fpecies referri 
quoque poffet, fed fapor nimis Filicinus eft. ` 
Nomen. Latine Filix florida; Malaice & Amboinice 
„Salecono. 5 
Locus. Ad altas crefcit ripas fluminis Weytom- 
me in agris {ub Carice , ac raro fefe confpiciendam 
prebet. À > 
- » Ujus. Ejus nullus huc usque innotuit. 
Tabula Trigefima quinta 
Ad Figuram primam Filicem exhibet floridam. : 
Figura fecunda. Polypodium fiftit Indicum minus, five glabrum, 
cum quo convenit Filix, Polypodium di&a, minima, Vir- 
giniana, platyneuros Piukn Amag. pag. 153. & Phyt. Tab. 
289. fig. 2. & forte Polypodium minus, alterum , Scolopen- 
drie facie Banift. Catai. MT. 
78 HERBARIIAMBOINENSIS LiberX. Capit LIV. Ly, 
VIER EN VYFTIGSTE HOOFDSTUK. 
De bloeyende Vaare, 
D E twaalfde zoorte is een zeldzame , en rare Varen , 
geflagt, meeft met een enkelde regte fteel opfcbie- 
tende, derdehalve en drie voeten boog , daar aam 
Jiaat eerft een vergadering van drie of vier lange blade. 
ren, in een balve Cirkel , kwalyk een pink breed , en een 
vinger lang, van daar zyn ze in twee fnibbelen verdeelt, 
en yder van de zelve wederom in twee of drie mindere y 
als. flangetongen. Boven deze vergaderinge ftaan meer- 
der gelyke bladeren boven malkander, met beurten, dog 
meet enkeld, ook op de zelve manier verdeelt. Men ziet 
de meeften tyd niets daar aan dan de bladeren , en zom- 
tyds brengt bet een lange aaire of tros voort, in minder 
takken verdeelt , daar aan men iets ros en zandigs ziet ' 
bangen, als of bet een bloeizel was en zonder iets an- 
ders te formeeren vergaat. De wortel is gering, en varelig, 
Men zoude bet ook wel onder de zoorten van Opbioglose 
Jum mogen trekken, maar de Jmaak is te Varenagtig. 
Naam. In "rt Latyn Filix florida; in ’s Maleits en 
Amboins Salecong. 
Plaats. Het wajt aan de booge oevers, langs de rivier 
W'eytomme , op de velden onder "t fnygras , en komt zels 
den voor den dag. : 
Gebruik. Daar van is nog niets bekent. 
De vyf en Dertigfte Plaat 
Vertoont in de eerfte Figuur de bloeijende Vaaren, 
De tweede Figuur verbeelt het kleine gladde Indifche Polypo-— 
dium , waar mede overeenkomt de Vare; Polypodium genaamt, … - 
uit Virginie, die zeer klein is, en plat van zenuwen, van 
Plukn. Almag. pag. 153. en Pbyt. Tab. 289. fig. 2. en moge- 
lyk het andere kleine Polypodium, in de gedaante vaa de 
Scolopendria van Banift. in de Catal. Mf. Se 
CAPUT QUINQUAGESIMUM QUINTUM. 
Polypodium Indicum. Stmbor. 
cujus binas obfervavi fpecies, majorem feu 
pilofam , & minorem feu glabram. 
Primo. Polypodium. pilofum. feu majus , monftrofa 
fpecies eft, repentes gerens radices fupra terram, & 
arborum cortices , que plerumque pollicem craffa eft, 
"aliquando infantis brachium, externe obducta denfis 
& ruffis villis feu pilis, ita ut melius pellem referat 
lupi vel vulpis, quam radicem, fique e longinquo ad 
arborem pendere quis eam videat, pilofum per eam 
currere animal is putaret, quales funt Koeskofen, in 
primaria enim radice hic & illic laterales brevesque 
confpiciuntur protuberantie , quz animalis pedes re- 
prefentant, intus albe funt he radices, feu ex albo 
virentes colore , fuccofe, fragiles, & fine filis feu 
fibris, inftar caudicis Braffice , inferior hujus radicis 
ars obdutta’eft,. feu ex ea dependent innumerz ruf- 
æ & breves fibrillz , quibus fefe figit arborum cortici- 
bus, ex quibus etiam baud firmiter , fcu laxe dependet. 
. Ejus folia duplicem habent formam, prima etiim 
nullos alios gerunt caules nifi craffüm nervum me- 
dium, & oblique feu ad radicis latus locantur, trigona 
fere & formata inftar flabelli inverfi, binas transver- 
fales palmas lata, & unam erectam alta, inferiore feu 
latifima parte arcte radici adcumbunt , parum con- 
vexa, bina alia latera feu ore in breves lacinias di- 
ftin&z funt, ac fuperius cito angufte & acute termi- 
nantur. 
Ad quamvis laciniam craffa excurrit cofta ex nervo 
medio, ipforumque interftitia pertexta funt incurvis 
venis, totum vero folium firmiter expanfum eft inftar 
veli concavi , ac. diu radici infidet plena fua forma, 
licet fit cinereum & exfuccum , vel ficcatum. Ad hujus 
paftem internam ex ipfo radicis dorfo alius excre(cit 
altior culis, nigricans, firmus , externe rotundus , 
interne planus , ad oras anguftis alis feu pelliculis 
obduétus & acutus , tres quatuorve pedes altus, pecu- 
liare formans folium , a priore diverfum. 
> ; ; rA bfe 
Dieis tertia fpecies Polypodium Indicum continet, 
VYF EN VYFTIGSTE HOOFDSTUK. | 
Het Indifche Polypodium. 
ët dertiende geflagte begrypt bet Indifche Polypo- 
H dium , waar van ik twee zoorten aangemerkt bebe 
bes groot-of bairige , en klein of kale. ©. 
I. Polypodium pilofum, bet groote of bairige , is een 
monftreus geflagte van Polypodium , met kruipende wore 
telen boven de aarde , en. op de fchorze der boomen, in't 
gemeen een duim dik, zomtyds ook als een kinds-arm, buis — 
Zen det bekleed met weeke en roffe vlokken of bairen , 200 — 
dat bet beter een wolfs of voffenbuid gelykt dan een wortel 
en als men ze aan de bomen van verren ziet hangen s zot- 
de men meenen: , . dat "er een bairig ‘beeft, gelyk de Koes- 
Koeffen: zjn -daar aan op liep , want aan de hoofdwortel 
ziet men bier en daar ter zyden korte uitwafingen 5 de ' 
welke de poten van een beeft verbeelden, binnen zyn 2e 
eme 
wit , of wit den witten groenagtig » /appig » brofcb, — 
en zonder draden, een kool{tronk gebyk y de onder/te zyde 
van deze wortel is bebangen met ontelbare roffe, en korte 
vazelingen , waar mede bet zig begt in de jchorzen der 
boomen, en loffelyk daar aan bangt.: en 
^, Zyne bladeren zyn van tweederlei gedaante , want de 
eerften bebben geen andere ftecien, dan een dikke middelze- 
nuwe, en flaan wat fcbuins , of ter zyden-aan de-avortel, 
chier driezydig , en gefatzoeneert als. een omgekeerde ` 
J y E H gef fiaande hand 
wayer , twee dwershanden breed, en een 3 
boog, met de onderfte of breedfle zyde „zitten ze digt op 
de wortel, een weinig inwaarts gekromt , de twee andere 
zyden zyn in korte fnibbelen gejneeden , en lopen vooren 
Schielyk [pits toe, : 
Na ieder fnibbel loopt een dikke ribbe van de middelze- 
nuwe, en bare tuffenplaatzen zyn»met veele kromme aderen 
doorweven , bet geheele blad Staat fiyf gefpannen als een 
bol zeiltje, en blyft lange aan de wortel zitten in zyn volle 
fatzoen, “al is’t graauw en verdroogt. Aan de binnenzyde 
van dezen, regt uit de rugge van de wortel komt een ane 
dere ftecl, zwartagtig , [lyf, buiten rond, binnen plats 
aan de kanten met fmalle vellekens bekleed, drie en vir 
voeten boog , makende cen byzonder bladi, van 't voorig? 
verfchillende, 
d Want 
