92 HERBARII AMBOINENSIS 
Tenera planta parum fefe erigit quadratis & pro- 
funde fulcatis fuis cauliculis, ubi foliola tam arcte 
compaêta funt , ipfiseue adcumbunt, ut dignofci ne- 
queant, ac fuperius bifidi funt, parum incurvi inftar 
barbarum Cancrorum. Primarii caules fefe conligunt 
in unaradice, que vilis et, & paucis fibrillis arbo- 
rum corticibus inhzret. 
Hujus & minor obcurrit fpecies, quz foliola gerit 
in binos ordines locata, haud majora Ruttu ruttu, ita 
ut ferratas referant alas. Caules ejus etiam quinquies 
vel fexies bifidi funt, latiusdiftantes quam in priore, 
ac totus fruticulus quatuor pedes longus e(t, & ad 
ejus extremum fimiles excrefcunt glandes , femper bis 
bifide , craffitie filorum nauticorum , que nodofz 
funt , feu ex tenuibus compofitz fquamulis, ac vi- 
rides. 
Malaienfes cunctas has nominant plantas generali 
nomine Binalo api, quo & Viscum denominant , quum 
arbores perdant & emacient, quibus increfcunt. Al- 
tera porro varietas eft priori fimilis , quz nil aliud ge- 
rit nifi acuta foliola, denfe & antrorfum compacta, 
Gajanis increfcens. Alii hafce fpecies Malaice vo- 
cant Suri. 
Nomen. Latine Equifetum arboreum fquamatum , five 
foliatum; Malaice Ruttu ruttu caju. 
Locus, Craffis arborum ramis increfcit , potiffi- 
mum Canariis, inque alias arbores transplantari po- 
teft. 
Ujus. In nuptiis ornamenti cauffa adhibetur. 
+ Secundo. Equifetum fecundum cum Europzo magis 
convenit , ex nudis enim conftat cauliculis craffitie 
filorum compactoriorum, qui ftriati funt, intenfe vi- 
rides, non dent, caudam referentes equinam, inftar 
Europzi, vagi & difperfi. Nulla in ipfis confpiciuri- 
tur foliola, fed ad divaricationes virides quidam api- 
ces. Pluviofis menfibus inter hos flava quedam ex- 
crefcunt capitula , trigona , feu ex tribus fegmentis 
uafi compacta, magnitudine feminis Sinapios, que 
ores ac femina reprefentant. Tam humilibus in- 
crefcit arboribus, quam folo duro & faxofo ad pedes 
collium ventoforum, prefertim fub Reftiariis. - - 
Tertio. Equifetum filveftre, fimilis quoque planta eft, 
primo tenuem fimplicem parumque ftriatum adtollens 
caulem , qui fenfim bifidus eft, nudus & aphyllos, 
fed magis regularis, & elegantior eft priore. Extre- 
mum fupetiorum flagellorum fefe dividit in quosdam 
digitos inftar pedum Cicade, qui copiofa fed pufilla 
exhibent foliola , atque inter ea capitula quedam pur- 
purea magnitudine granorum Milii. : 
Totus fruticulus vivide viret, fpithamam vel pe- 
dem altus, cum pufilla mufcofa radice terre adherens. 
Raro obcurrit, ac fere folummodo in filvis Caju pati, 
uz alis mixte funt arboribus. . Vocatur Equifetum 
Nivefire, & Pes locufte. 
Cum prima fpecie , feu Equifeto arboreo fquamato 
convenit rara & mira planta a Jacobo Breynio, Cent. I. 
cap. 92. defcripta, nomine Selaginis feu Plegmaria Ce- 
lonice , licet Paul. Hermannus poftea declaraverit , 
fefe in Zeylona eam non reperiffe , fed in Cochin, que 
Sankrinenfi feu Malabarica alta lingua vocatur Patfin 
cherra tadha, varietas autem prioris fpeciei maxime 
convenit cum alia planta ab eodem Breynio L c. cap. 
too. vocata Planta mu/cofa & Plumo/a Guyanenfis , 
quum ipfi ex Guyana transmiffa erat , aureus vero 
fulgor, quem in Guyanenfi vidit, in Amboinenfi non . 
detegitur , Ob rationem , que ex Auttoris fententia 
peti poffet , quod nullum in Amboina detegatur aurum. 
Tabula Quadragefima prima 
Ad Figuram primam Equifetum exhibet arboreum fquamatum. 
Figura fecunda folium exhibet Petbolatum, quod mas dicitur. 
Figura tertia Folium petholatum feminam, (eu veram, que am- 
bz fubfequenti defcribuntur Capite, f 
OBSER- 
Liber X, Caput LXII 
De jonge plant flaat wat over eind met baar vierkan- 
te en diep gevoorende fleelen , daar de blaadjes zoo digt 
tegens aanleggen , dat men ze niet bekennen kan, en 
vooren zyn ze im twee riempjes gefpleeten, die wat krom 
jtaan, als de baarden van kreeften. De boofdfteelen ver- 
gaderen alle gaar aan eene wortel , die gering is, en met 
weinige vazelingen aan de {chor{fe der bomen bangt, 
Verandering van de eerfte zoorte , men windt bier van 
een kleindere zoorte , daar aan de blaadjes in twee ryente- 
gens malkander flaan , niet grooter als die van Ruttu 
ructu „zoo dat ze gezaagde vleugeltjes fchynen te zyn. De 
ficelen verdeelen baar ook in twee , en twee wyder van mal- 
kander dan aan "t voorgaande , tot vyf en fes maal toe, en 
bet gebeele firwikje is ruim vier voeten lang, aan "t uiter- 
Be komen diergelyke akertjes voort , altyd in twee en twee 
verdeelt, in de dikte van zeilgaarn geknoopt , of van dunne 
Jchubbetjes gemaakt , en groen, — 
De Malyers noemen alle deze gewaffen met een generale 
naam Binalo api, gelyk ze bet Viscum ook noemen , om 
dat ze de bomen bederven, en uitmergelem , waar op zy 
groeien. Nog is een ander verandering mede "t voorgaande 
gelyk , waar aan men niets ziet dan fpitze blaadjes , digt en 
voorwaarts tegens malkander gefloten, groeiende op Gajang- 
bomen, andere noemen alle deze zoorte in °t Maleits Suri. 
Naam. In’t Latyn Equifetum arboreum fquamatum, 
five foliatum; in ’t Maleits Ruttu ruttu caju. 
Plaats. Het waft op de dikke takken der bomen , meeft 
van Kanary-bomen , en men kan bet ook op andere bomen 
verplanten. 
. Gebruik. Het werd mede op de Bruiloften gebruikt 
tot vercierzel. 
II. Equifetum fecundum komt met bet Europiffe meer 
over een , want bet is gemaakt van bloote fLeelen , in de 
dikte van bindgaarn , gefireept , boog-groen, niet digt, 
als een V prae vier gelyk bet Vaderlantze, maar ydel en 
uit malkander ge/preid. Men ziet er geen blaadjes aan y, 
maar alleenlyk aan de fchynieden eenige groene fpitzen, 
In de regemaanden komen tujfen dezelve bier en daar eeni- 
ge geele knopjes voort, driezydig , als of ze van drie deelen 
zamen gezet waren , inde grootte van Mostartzaad , die bet 
bloeizel en zaad willen zyn, Het waft zoo wel op lage bos 
men alsinden grond , daar bet droog en fteenig is, aan de vot» 
ten van lugtige beuvels , inzonderbeid onder de Lontbomen. 
HE. Equifetum filveftre is ook diergelyke gewas , eerft 
met een dunne enkele, en wat geftreepte fteel opfebieten- 
de, die zig al gaande weg in tween verdeelt, ook kaal en 
zonder bladeren , dog ordentelyker en cierlyker ftaande 
dan aan bet voorgaande, Het uiterfte van de bovenfle 
ryskens verdeelt zig in eenige klaauwen , gelyk de pooten 
van een Sprinkbaan , daar aan men veele, dog zeer kleine 
blaadjes ziet, em op of tuffen dezelve eenige paarfe knopjes 
in de grootte van Gierze. 
. Het geheele firuikje is jeugdig groen , een Don of een 
voet boog , met een geringe mosagtige wortel aan de aarde 
vaft. Men vind bet weinig, en fchier alleenlyk in de bos- 
Jen Caju poeti , daar dezelve met andere bomen gemengt 
zyn. Men noemt bet Equifetum filveftre en Pes locufte. 
Met de ser fte zoorte of Equifetum arboreum fquama- 
tum komt óvereen de rare en wonderlyke plante by Jacob. 
Breyn. Cent. I. Cap. 92. befcbreeven , met de naam van ` 
Selago of Plegmaria Celonica. Hoewel Doétor Paul 
Herman namaals verklaart beeft , dat by ze op Ceylon 
niet gevonden „beeft maar wel op Kochin, werdende in de 
Sankrinfe of boog-Malabaarfe Taal genaamt , Patfin . 
cherra tadha , maar de verandering van de eerfte zoorte 
beeft groote gelykeni[Je met een andere plante gemeldt by ` 
Breyn. Loc. cit. cap, 100. po" Planta muscofa & 
Plumofa Guyanenfis, desoylze bem uit Guyana toegezon- 
den is, dog den gouden weerfchyn , dien by aan de Guy- 
aanfe gezien beeft , is aan de Amboinze niet te vinden, 
om reden gelyke men uit den Autbeur zeggen zoude, de- 
wyl "er geen goud in Amboina gevonden werd. 
De cen en Veertigfte Plaat 
Vertoont in de eerfte Figuur het gefcbubde, en op de bomen 
groeiende Equifeet ofte Paardeftaars. 
De tweede Figuur wyft aan het Petbola-blad , het geen het 
Mannetje genaamt wert, 
De derde Figuur vertoont het Perbola-blad ofte het e, 
en het egte, welke beide in het volgende Hoofdftuk be: 
fchreeven werden, 
AAN. 
— 
