"TE 
XI. Boek. VIL Hoff. AMBOINSCH KRUIDBOEK. 
Fru&us pennam craffus eft, trigonus, fed in inter- 
fitis ftriatus, femi digitum longus, cum refiduo & 
emarcido flore in fumimo. Non ultra pedis altitudi- 
nem adtingit „ fub Filicibus crefcens in Mangi Mangi, 
vel filveftribus arboribus. 
ga. 
wm Libr. 6. Cap. 36. fimilem defcribit plantam, 
quam Sedum arbore/cens vocat , radicem gerens miram 
nodofamque , quam comparat cum manubrio haftz 
Turcarum , cum craflis Sedi foliis , &- parvo albo _ 
Anagallidis flore , gratum fpirante odorem corticum 
Citri , foliaque acidi funt faporis inftar Acetofz , ipfi 
multas tribuit excellentes virtutes , que a Javanis 
comprobate erant , ex foliis enim ac floribus con- 
ferva praeparatur, utilis cunctis Cerebri & Nervorum 
morbis, ut fpasmo & Cholerz , flores funt cordiales, 
ac folia Dyfenteriam curant, quum funt frigida, aci- 
da, & adftringentia, queque etiam in vulneribus con- 
ducunt ,. a venenatis telis & haftis infliétis. 
Fructus medium digitum longus eft, interne muco- 
fus & infipidus, ac transverfaliter fcilfus arcem exhi- 
bet cum quatuor vallis. : 
… 
Tabula Quadragefima fexta 
Ad Figuran primam Angrecum exhibet furvum feu o&avum. 
Figura fecunda Angrecum nonum denotat. 
Radix non ita copiofa eft 
105 
De vrugt is een fchaft dik , criekantig , dog tu[fen 
beide geftreept , anderbalve vinger lang , metrde reftante 
bloem boven op, "t werd niet boven een voet hoc gZ, groei- 
ende onder Vaaren geflagte op Mangi Mangi, of wilde 
bomen, de wortel is weiniger en lang. 1 : 
Bontius Lib. 6. Cap. 36. befcbryft een diergelyke plan» 
te, die by Sedum arborefcens noemt, met een wonder- 
lyke knobbelagtige wortel , die by vergelykt met bet band- 
vatzel van een Turkfe Speer , met dikke bladeren als Huis- 
look , enskleine witte bloemen als Anagallis , zeer welrie- 
kende als Citroen-fcbellen , en de bladeren zyn zuur van 
Jmaak als Zuuring. Hy fchryft bem veele voortrefiyke 
kragten toe „ die door de Favanen geprobeerd zullen zyn , 
want uit de bladeren en bloemen werd een Conzerva ge- 
maakt, dewelke nut is tot alle gebreeken der ber/enen, en 
zenuwen , als Spasmum en Choleram , de bloemen zyn 
bertfterkende , met de bladeren genezende den roden loop , 
als zynde koud, zuuragtig , en adftringerende van aart, 
De bladeren zullen ook zeer goed zyn in de wonden, door 
vergifte kriffen en pieken gemaakt. = 
De vrugt is een middelfte vinger lang , van binnen 
Jiymerig , en onfmakelyk , en de vrugt dwers doorge/nee- 
den vertoont een Fortres, met vier Bolwerken. - 
De fes en Veertigfte Plaat 
. Vertoont in de eerfte Figuur het donkere Angrek ofte het agt/le. 
De twede Figuur verbeelt de negende soort van Angrek. 
CAPUT SEPTIMUM. 
‚Angrecum caninum, Angrek andjing. 
."] quoque gerit radices, que fefe. circa arbores 
volvunt, nullam folidam formantes glebam feu 
congeriem. Ex centro autem ipfarum bini tresve ad- 
fürgunt caules , inferius ftriaci, & ad octodecim vel 
viginti pollices folia gerentes.. Que in binis ordinibus 
alternata-funt ; transverfaliter ex caule ortum. ducen- 
tia, firma, & coftis donata , quatuor & quinque polli- 
ces longa, fesqui lata. c cR 
- Reliqua cáulis pars nuda eft , inferius parum ven- 
tricofa, porro rotunda, ac binos tresve pedes longa , 
U fpecies multas , longas , & intricatas 
jn fummo paucos proferens flores, binos tresve fimul. ' 
Hi cum illis-albe fpeciei maximi funt inter Angreci 
fpecies, ex quinque petalis conftantes, purpurei, ac 
fine ullis characteribus, illorum vero quatuor exte- 
riora extenfa funt, quintum fupra calicem extenditur 
inftar digicabuli, vere purpureum , & ad internam 
artem lanuginofum inftar [ridis , in medio condens pi- 
illum fine ullo cornu ab inferiore parte. Floris odor 
gravis eft, ac penetrans, caput graváns, & caninus 
quafi, inftar florum quorundum Satyriorum. 
Sapor eft falfus & acidulus „fed ingratus , atque ex 
radice nullas profert burías , neque ventricofos cau- 
les uti alia Angreca, Octobri & Novembri obfetvatur. 
Fructus eft angulofus uti in aliis Angrecis. - 
Nomen. Latine Angrecum caninum, five Undeci- ` 
mum; Malaice Angrec andjing a canino odore. 
Locus. In arboribus crefcit, que brevem craffum- 
que gerunt truncum , ac mufcofe funt, prefertim in 
Kinar, tam in litore, quam in vallibus, ac porro nul- 
lus ejus notus eft ufus: : 
e — Tabula Quadragefima feptima 
Ad Figuram primam Angrecum exhibet Caninum. : 
Figura fecunda: sfugrecum denotat crumenatum in Zfultuarii 
Cap. 57. defcriptum, - ` 
Tom. VE: SEVEN 
SEVENDE HOOFDSTUK. 
Het. Honds-Angrêk. 
E elfde zoorte heeft ook veele lange wortelen door 
D malkanderen verwert, en baar om den boom flin- 
gerende zonder eenmafyuen klomp te maken. Egter 
uit bet middel ont/pringen twee of drie fteelen , die bene- 
den geftreept, en agtien of twintig duimen boog bebladt 
zjn. Deze bladeren ftaan in twee rygen tegens malkan- 
der met beurten , regt dwers uit den fleel, ftyf, en ge- — 
ribt , vier en vyf duimen lang , anderbalve breed. 
De refterende fteel is kaal, beneden weinig buikagtig , 
voorts rond, en twee of drie voeten lang , aan "t une ; 
maar weinige bloemen dragende, twee en drie by malkan- 
deren. Deze zyn met de witte de grootfte-onder alle An- 
greks-zoorten , uit vyf bladeren gemaakt , alle peers , zonder 
karatteren , waar van de vier buitenfte uitgebreid ftaan. 
Het fesde fiaat wat over "t kelkje als een es la » Tegt . 
purper, en aan de binnenzyde wolagtig gelyk een Iris, 
in bet midden bet pilaartje verbergende , zonder boorntje 
beneden, De reuk van de bloeme is flerk, geil bet boofd 
wat befwarende, en merkelyk bontsagtig, gelyk de bloe- 
men van zommige Satyria. > 
De finaak is ziltig, zuuragtig, dog niet aangenaam, 
en brengt uit zyn wortel geen beurzen voort , nog buik- 
agtige [Leelen gelyk andere Angreks , men ziet ze in OGo- 
ber en November bevrugt , is boekig als aan andere Angreks. 
. Naam. Zn’ Latyn Angrecum caninum, five Unde- 
cimum; in ’t Maleits Angreck andjing van zyn bonts- 
agtigen reuk, 3 i : 
Plaats. Het waft op bomen , die een korte dikke flam 
bebben, en mosagtig zyn; inzonderbeid op de Kinar-bo- 
men, zoo wel op ftrand als in de valeyen , voorts is geen 
gebruik daar van bekent. —— 
De feven en Veertigfte Plaat 
Vertoont in de eerfte Figuur het Honds-Angrek. * e 
De tweede Figuur wyft aan het beurfige Angrek, in het 57. 
Boofaftuk van het Autiuarium befchreeven. 
O CAPUT 
