XI. Boek. XXIL.Hofd£. AMBOINSCH KRUIDBOEK,. 
Nomen. Ambe he fpecies mihi Latine' dicuntur 
Fungi elati petafoides.. Malaice Culat pajong ob fimili- 
tudinem umbraculi baculo inpofiti. — 
Tertia fpecies Fungus elatus cocblearis , Malaice Cu- 
lat fondoc, crefcit etiam ex petiolo longo & tenui, 
fpithamam vel pedem -circiter longo , fere eodem 
modo, quo in precedenti capite dictum fuit de Fungo 
arboreo , fi enim radices vel trunci deciduarum Cana- 
riorum ramulos habeant tenues , hifce fefe circum- 
volvit hic Fungus, quos totos ir veftit cortice tenui, 
externe glaber eft, fed tuberculis quibusdam inzqualis, 
nunc obicure cinereus, nunc niger inftar Kalbahari. 
In extremo Fungus hic naturalem fuam habet for- 
mam & fubftantiam , inftar cochlearis rotundi & plani, 
magnitudine denarii. Hoc non in fummo locatur, uti 
in binis prioribus fpeciebus, fed ad latera vel deor- 
fum. Superior pars tuberculofa eft inftar femi circuli 
lani, primo cinerea, fenfim nigra, rugofa vel ftriata. 
e pars plana eft, glabra, & albicans. Si ramu- 
lus, cui circumcrefcit, fimplex fit, tum ejus pedun- 
culus fimplex & equalis eft, paucis tuberculis conftans, 
fi vero ifte fit ramofus , fungus ejus fequitur formam. 
Quum ex filvis deportantur, plerumque ex fordide 
luteo cinereum habent colorem , fed aliquamdiu in 
domo confervati , tum nigricant, tenuis pedunculi 
cortex Pange , & in fruftulis decidit, ita ut ligno- 
fus pedunculus fub eo detegi poffit uti & cochlear 
ipfum decidit. —— 7 
. In Figura A radicem denotat, ubi ramulus & pedun- 
culus hujus Fungi Canariis fuit nexus. -B locus eft, 
ubi corticis pars decidit, & lignum ramum exhibet. 
C cochlear eft, in cujus tuberculofo dorfo peduncu- 
lus inclufus eft. 
Secundo. Fungus digitatus rara eft fpecies , raro 
obvia, multis adfurgens ramulis femi pedem circiter 
altis, qui varios referunt digitos-& palmas , omnes 
vero vix minimum digitum,craffi funt, tuberculofi, & 
nodofi, ceterum glabri, ex fufco rubri, fed extre- 
mitates albz funt, acfi ungues effent. In vetuftis & 
putridis crefcit lignis, terre incumbentibus, ac cafu 
gerentibus obtufam rami partem cum quibusdam vi- 
minibus , quibus hié Fungus fefe circumvolvit. Fra- 
gilis eft fubftantie, unde & aliquamdiu in domo fer- 
vatus fi fuerit, tum albi ifti decidunt ungues, ita ut 
lignofa ifta vimina confpici poffint, fed non in omni- 
bus digitis. Cum frufto putridi ligni abfeindendus eft, 
uti & przcedentes, fi eos velimus confervare, nulli 
alii enim inferviunt ufui nifi curiofitatis gratia. 
Nomen. Latine Fungus digitatus, Malaice Culat tan- 
gan, ob formam manuum & digitorum. ` 
- In deciduis femi putridis Calappi truncis eque Fun- 
gus cocblearis & digitatus crefcit , quam tertia ejus 
forma ex utrisque mixta, in qua tam digiti quam coch- 
learia obfervantur, quales binz fpecies denotatz funt 
littera D & E. - - 
emm 
Es Tabula Quinquagefima feptima 
guram primam Fungum elatum cocblearem exhibet, ubi 
litt. A radicem feu ortum ejus denotat. B denudatam cor- 
id cr icm indicat, ut lignum ipfum confpiciatur. C coch- 
ear eft. - ; SE 
Figura fecunda Fungum digitatum exhibet. E. 
Figura tertia ad litt. D digitati varietas eft, & E tam cochlea- 
tis, quam digitati fpecies. eft ex utrisque mixta. 
Figura. quarta Tuber regium eft jam fupra Capite 17. defcri- 
. ptum. > a 
x 
CAPUT 
129 
Naam. Deze beiden zoorten noem ik in't Latyn Fungi 
elati petafoides ; im't Maleits Culat pajong , na de gely- 
&eni[Je van een uitgebreide zenne[cberm op zyn Jtok flaande, 
De derde zoorte Fungus elatus cochlearis, in °t Ma- 
lets Culat fondoc, groeit mede aan een dumme boogen . 
Steel, omtrent een fpan of een voet lang , fcbier op dezel- 
ve manier, als im "t voorgaande Hoofdftuk van Fungus 
arboreus gezegt is; «vant als de wortelen of [Lammen van. 
omgevallen Canary-bomen eenige dunne takjes bebben 4 
dan zet zig dezen Fungus om dezelve, gebeel en al die bes 
kleedende met een dunne /chor/e , van buiten glad, dog 
met eenige bultjes, oneffen , zommige donker-graauw, 
zommige zwart als Kalbabaar, 
Aan "t uiterfte groeit eerft de Fungus in zyn eigen ge- 
daante en fubftantie , als een rond vlak lepeltje, in de 
grootte van een fchelling. Dit ftaat niet boven op gelyk 
aan de twee voorgaande zoorten , maar ter zyden of neer- 
waarts gekeert. De bovenfte zyde is bultig , als een vlak 
balf-rond, eerft graauw, met er tyd zwart, rimpelig, 
of geftreept. De onderfle is vlak, glad, en avitagtig. 
Als bet takje, daar by om groeit enkel is, zoo werd ja 
zen fteel effen » met weinige bulten of bobbelen; is by ge- 
takt , zoo volgt de Fungus deszelfs leidingen. 
Als men ze eerft uit bet bos brengt, zoo zyh ze gemene- 
lyk uit den vuil-geele graauw , maar een tyd lang in 
buis bewaart, zoo werden ze zwart, de dunne fchorffe 
aan de feel breekt , en valt met ftukken af , zoo dat men den 
bouten fteel daar onder bekennen kan, gelyk ook "t lepeltjé 
zelfs afvalt. 
In de Figuur beduid A de wortel, daar bet takje en den 
Steel van deze Fungus aan den Canary-boom vajt gezeten 
beeft. B is de plaats daar een deel van de fcborfje afge- 
vallen is , en bet bout den tak vertoont, C is bet lepeltje, 
in wiens bultige rugge de fteel ingelaten is. 
Il. Fungus digitatus is een rare zoorte, die zelden ge» 
vonden werd , opjcoietende met veele takjes omtrent een 
balf voet boog , dewelke verfcheide handen en vingeren ver- 
beelden , allefchaars een pink dik, bier em daar knobbelig 
en knoeftig , anders effen, bruin-rood , dog de einden xyn 
wit, als of bet nagels waren. Het waft op oude en ver- 
rotte bouten, die op de aarde leggen, en by geval een flomp 
van een Lak met eenige ryskens bebben, daar zig dan de. 
ze Fungus omzet. Het is bros van fubftantie, daarom 
een tyd lang in buis bewaart zynde, vallen de witte Na- 
gels boven in, zoodat men de bouteryskens bekennen kan , 
dog niet alle vingeren. Men moet bet met een fluk van 
verrot bout affnyden , gelyk ook de voorgaande, als men 
ze bewaren wil , want zy dienen tot anders niet dag ra. _ 
riteit. 
Naam. In 't Latyn Fungus digitatus , in °t Maleits 
Culat tangan, na de gedaante van banden en vingeren. 
_ Aan omgevalle en half verrotte Calappus-flammen groeit 
zoo wel de Fungus cochlearis en digitatus, als een der- 
de fatzoen uit beide gemengt „ daar aan men zoowel vin- 
geren als leepels ziet , diergelyke twee afgeteekent Tag 
met letter D en E. 
De zeven en Vyfiig fte Plaat 
Vertoont in de eerfte Figuur de verbeve lepelvormige Fungus, 
alwaar letter A de wortel ofte oorfpronk van dezelve aan- 
` werft, B het ontbloote deel des fchorffe, op dat het hout 
zelve gezien wert. C is de lepel zelve. 
De tweede Figuur vertoont den gevingerde Fungus. 
De derde Figuur by de letter D is een verandering van de 
© gevingerde Fungus. -E is een zoort zoo wel van de gevin- 
gerde als de lepelvormige, uit beide als t'zamen geftele. 
De vierde Figuur is de Koninklyke bol, boven al in het zeven 
tiende Hoofdituk befchreeven, 
A DRIE 
