XI. Boek. XXV. Hofaf. 
Verus Crepitus lupi feu Boviflum reperitur in cir- 
cumjacentibus infulis , uti & in Xulafenfibus; & magna 
Cerama, tam in quam inter ramos arborum , fed non 
jis fixus , nifi folo nudorum montium, vel quod bre- 
vi concretum eft gramine. Sunt autem tuberd inregu- 
laria, quzdam pugni , quzdam capitis infantis ma- 
gnitudinem habentia, alia inftar lobi hepatis, exter- 
ne & interpe fufca, feu hepatici coloris, ficca pehi- 
tus, mollia, & fpongiofa. 
Sulanenfes id vocant Fatta goma, h. e. pruinz glo- 
bos, quum putant ortum ducere ex denfa pruina, que 
montibus incumbit. 
Si comprimantur , fubtilis fumus feu pulvis ex iis 
avolat, fed inodorus. Raro reperiuntur , & Sulanenfes 
magni ea faciunt, fed maxime ex fuperftitione. Aceto 
contrita tumentibus inliniuntur partibus & cedemato- 
fis, quum fortiter exficcant. Si pluvia in iis decidat , 
vaporem etiam exhibent. . 
Sed juxta patri: noftre experientiam ifte fumus, 
vel pulvisne tangat oculos, quum eos vellicet & do- 
lore afficiat. ' 
CAPUT VIGEGESIMUM QUINTUM. 
Phallus demonum. Buto feytan. 
membri virilis habens, fex feptemve transver- 
fales digitos altus , & pollicem craffus, albus, 
rugofus, foraminibus refertus, levisac fungofus, ejus 
capitulum paulo craflius eft, & cancellatum , acfi re- 
ticulo obduétum effet, fed cancelli obliqui & intri- 
cati funt; muco frigido obduétum , ac fuperne fora- 
ininulo penetrante ornatum, gilvi coloris. 
Membrum hoc vagine feu burfe inponitur, que 
'fcrotum refert, coloris itidem fordide cinerei , paucis 
vero fibrillis terre figitur, fed quidam hac deftituun- 
tur burfa, quin intererit, Circa capituli marginem 
pellicula heret flaccida inftar reticuli, que matutino 
tempore dependet ad dimidiam membri partem, fed. 
fi fol fefe elevet, vel fitotum abrumpatur membrum, 
ellicula: ifta fefe mox ac fubito contrahit furfum , 
'dimidiam capituli dbtegens partem , ac dein iterum 
decidit, & flaccefcit. 
. Membrum hoc compofitum eft ex cortice molli & 
fragili, culmi circiter craffo , reliquum concávum eft, 
& excurrit in iftud foraminulum. ‘Fota-hec planta 
tetrum ac foetentem fundit odorem , caput gravan- 
tem, fed qui maxime percipitur ; quum tractatur. 
Pluviofis provenit menfibus tam in filvis quam in hor- 
tis circa clauftra & fepta', ubi folum eft humidum, 
umbrofum, & arenofum, cito oriens ac cito periens: 
Rs adhuc Fungus horridus, perfecte formam 
“Nomen. Latine Pballüs demonum; Malaice Buto fey- 
tan, quum incole credunt oriti eo loci, quo diaboli 
urinam emiferunt. ; 
Ufus. Hee foetens licet planta magnum tamen ha- 
bet ufum in calidis & duris Apofthematibus vel An- 
thracibus, quum recufant aperiri, primo ipfis inpo- 
nendum-eft rete, quod circa Phallum heret, quod 
non modo refrigerat & emollit, fed etiam ulcera fa- 
cile ae dein inferior hujus Phalli pars fumenda eft 
«cum flore Bonge radje mera, & Poeti , que omnia 
fimul conterantur, & ipfis inponantur, unde pus ex- 
trahitur, & curatio promovetur. 
Carolus Clufius in tractatu de Fungis, qui libris ra- 
- riorum plantarum fubneétitur, in vigefimastertia clafle 
Fungum defcribit vigefimum quintum , cum noftro 
penitus convenientem Phallo Indico, dicitque a fefe 
obfervatum fuiffe in Hungaria, fimilem quoque olim 
obfervavit Adrianus Funius in fabuletis Hollandiz , 
qui in Belgicis libris Ayers-eijeren, h. e. Demonum 
ova vocantur, quum hic Phallus marcefcit, in te- 
nuem fere avolat pulverem, qui decidit & difpergi-\ 
tur, fi tangatur. 
N. B. Hic Phallus jam fupra Tab. 56. fig. 7. delineatus cft, 
quem puto eundem effe, qui delineatur in Hadriani Funii 
tradtaturariffimo , & Phallus ex Fungorum genere dicitur, 
uti fupra id innuimus. 
CAPUT 
AMBOINSCH KRUIDBOEK, 
iji 
De regte Crepitus lupi of Bovis, vindt men in de om. 
leggende Eilanden , als ook in de Xulafe Eilanden , en 
op groot Ceram, zoo wel op en tuffen de takken der bomen; 
dog niet daar aan vaft , als op de grond van kale bergen, 
of met een kort gras bewalfen , bet zyn ongéfcbikte klom- 
pen, zommige als een vuift , zommige als een kinder- boofd, 
andere als een lap van een lever , buiten en binnen bruin 
of leververwig, gants droog , week, en Jpongieus. : 
De Sulaneefen noemen bet Fatta goma, dat is, Mif- 
baccen y dewyl ze meenen , dat ze gegenereerd werden 
van de dikke miften, die op de Bergen liggen. ——— 
Als men daar op drukt , zoo komt een fubtiele rook of 
Sof daar uit , dog zonder reuk. Men vindt ze zelden, 
en eenige Sulaneejen maken "er veel werk van , dog meeft 
uit fuperflitie, met azyn gewreeven werden ze op gezwol- 
le leden gefineerd , en op die zugtig zjn, dewyl ze fierk 
droogen , als er den A op valt , zoo rooken ze ook. 
‚Dog volgens onze Vaderlandze experientie, moet men 
dien rook of ftof niet in de oogen laten komen, daar in by 
byt , en pynlyk valt. 
EZ 
VYF EN TWINTIGSTE HOOFDSTUK. 
- De Duivels Campernoelje. 
w. d 
aar refteert nog een afgryslyke Fungus, anders niet 
dan de gedaante van een manlyk lu ver beeldende , 
7 Jes en zeven dwersvingeren boog , en een duim dik, 
wit, rimpelig, vol gaten, del, en ligt , bet boofdeken 
is wat dikker, vol ruitjes , als of bet met een netje omge- 
ven was, dog de ruitjes ftaan [tbeef en verwert, met 
een kouden flym bebangen , en boven op met een doorgaand 
gaatje , muys-graau®: y po 
De febaft foot in een beurze, die éen klootzak wer- 
beelt , mede vuil-graguw van couleur , en met geringe 
worteltjes aan de aarde vaft , dog zommige bebben deze 
beurzen niet , of die is alrede vergaan. Rontom den rant 
van *t boofdeken bangt een flap velleken als een netje , ^t 
welk in den morgenftont afbangt tot de belft van de Jchaft, . 
maar als de zonne wat booger komt, of als men bet ge- 
beele gewas afbreekt , zoo trekt bet zig fchielyk opwaarts, 
bedekkende de belfte van *t boofdeken , en daar na valt 
bet wederom af , en verflent. 
De fcbaft is gemaakt van een weeke en broffe fcbor fe , 
omtrent een ftroobalm dik , de reft is bol, en beeft zyn 
uitgang door °t voornoemde gaatje. Het gebeele gewas 
beeft een vuilen ftinkenden reuk, die bet boofd bezwaart , 
dog meeft gevoelt werd, als men *t bandelt. Het komt 
voort in de regenmaanden , zoo in *t wild als in dé tuinen, 
omirent de Paggers en dé beggens , daar bet vogtig , 
Schaduwagtig , en zandig i$ , Jcbielyk voortkomende, en 
Schielyk EEN 
Naam. Jn ’t Latyn Phallus demonum ; in ’t Ma- 
leits Buto feytan; om dat de Inlanders gelooven , dat bet 
voortkome , daar de duyvels gepift bebhen.— 
Gebruik. Dit flinkende gewas beeft evenwel nog groo- 
ten gebruik, by bete-en harde Apoftematien of bloedzwee- 
ren , die niet willen opbreeken , men moet eerft daar op 
ieggen 't netje ; dat om de Phailus bangt , *t-welk niet 
alleen verkoelt en verzagt , maar ook de xweeren gemik- 
kelyk opbreekt, daar na moet men de onderfte beurze van 
dezen. Phallus nemen , met de bloeme van Bonga radja, 
mera en poeti, t'zamen wryven , en daar opleggen , dit zal 
den etter uittrekken, en tot geneezinge fcbikken. 
Carolus Clufius in zyn Tra&aatje de Fungis; by de 
libros Rarior. plantarum gevoegt , befcbryft in de dries 
entwintigite Cla[fe „de vyftiende Fungus ‚ten eenemale met 
dezen Ooftindifchen Phallus overeen komende ¿ en zegt 
van bem gezien te zyn in Hongaryen , diergelyken beeft 
ook eertyts Adrianus Junius aangemerkt de Zant-duinen 
van Holland, dewelke in de Duitfe Kruid-boeken Aiers- 
eijeren , dat is Demonum ova genoemt werden , als 
deze Phallus verdroogt , zoo werd by febier enkel flof, "t 
welk van maikander valt y als men `t aanraakt, 
N. B. Deze Phallus of Paddeftoel is al boven Tab. 56. fig. 7.. 
afgebeeld , welke ik meen dezelve te zyn, welke afgebeeld 
wert in het zeer rare traftaat van Hadrianus Junius, en ge- 
naamt wert Phallus, uit het geflagt der Campernoeljes, zoo 
als wy zulks boven vermelt hebben, 
R 2 SES 
