168 + 
CAPUT QUINQUAGESIMUM. 
Nymphaea Indica major. Taratti. 
N India elegans reperitur Nyjmpbee majoris fpecies, 
I a noftrate haud multum differens. ni i doribus & 
fruétibus , non etiam foliis fais plane aque incum- 
bit uti Europea, fed ea adtollit fupra aquam caulibus 
inpofita ad aliquam partem y quatuor nempe vel quin- 
qué pedum altitudine a radice , prout aqua profunda 
eft, ita ut femper ultra pédem ex aqua eleventur, bini 
tresve ex uno ortu, quivis vero caulis peculiare fu- 
ftinet folium , qui digitum craffus eft, rotundus , pal- 
lide virens, exterñe rugofus & fpinulofus, quum acu- 
tis eminentiis hirtus fit, interne fungofus , & octo fo- 
raminulis in orbem pofitis notatus, ac bina majora in 
centto locantur, per que quis flare poteft, & e qui- 
bus album & vifcofum effluit lac, vaccinum referens, . 
quodque in tenuiá fila duci poteft , inftar ferici vel 
teli arane®; i 
Folia reférunt illa Ari Ægyptii feu Kelady fupra 
libro 8. defcripti, fed hac Taratti rotundiora funt, aé 
fine apicibus, atque inferius planum habent finum, in 
quo brevis locatur apex , binos pedes & ultra lata, 
viginti & viginti duo pollices longa , fubtus glabra , 
& pallide virentia ,. fuperne inftar graminis virentia , 
fed fine fplendore, ac rugofa inftar velleris pilofi. 
Caulis fubtus circa medium inmittur , atque tum fefe 
dividit in viginti unum vel duo protuberantes coftas ; 
ad folii rotundam excurreñtes partem, atque quaevis 
in proceffu fefe itérum dividit in binas, ac quevis 
iterum in yarias parvás quafi furcas , donge fefe prope 
oram in arcus claudant , fic etiam nervorum interftitia 
transverfalibus venulis pertexta funt. In fuperiore 
parte folium potiffimum plinum eft, fed in centro 
pore caulem. foveolam format, unde infundibili- 
orme fere eft. Si | 
Tenerum ac {ub aquis adhüc locatum folium pecu- 
liari etiam provenit modo; utrimque nempe compli. 
catum eft, oblique cauli incumbens, & externe fu- 
fcum prebens fulgorem. 
Cavlis frien aldür créfcit priore x dime 
edes altus, ceterum [3 PAIRED fi Um j 
rugofitatis ,. fuperius acutum fuftinéns conum , ex 
quo flos EN E tele La aperiunt 
albicantia petala cymbz formia , que theca feu va- 
gina fant, qué verum continet florem. … 
Flos hic qúodammodó @mulatur Tulipam , fed 
multo major eft, & inftár orbis menfarii expanfus , 
faltem poft Coronam folis omnium maximus eft flos. 
Componituf vero ex feptendecim petalis, quorum 
decem maxima & exteriora ample extenfa funt; ultra 
feptem de ces longa , ac quatuor digitis latiora, ad 
intern param concava feu cochleari formia, 
ad externam partem multis coftis feu plicis: ftriata , 
feptem alia magis introtfum & elevata locantur; ejus- 
dem forme, fed minora, & inter fefe inaequalis imag- 
nitudinis, tria enim intériofa minima funt. 
Floris color plerutnqué röfaceus eft, fed alius ali- 
uando. éjus obfervatur Color, uti dein indicabitur. 
in CHO da dore ost teet , ex brevibus, cras- 
is, &. Avan compet Dapibus albas antheras 
gerentibus , fructus. germer cin entibus, qui eft co- 
nus inverfus, £u Kei ilum folidum , füperius pla- 
num & latum, inferius acutum. Florum petala facile 
decidunt , tumque infundibulum iftud maxime ex- 
crefcit, fesqui palmam latum; & transv "Sc ma- 
fium altum, ad oras craflas gerens ftrias feu plicas , in 
fuperiore planitie viginti duo ad triginta confpiciun- 
tur rotunda foraminula, ac fub quovis cellula, in fun- 
gofa, alba, & ficca iftius infundibuli medulla locata. . 
In quavis éellula oblongum reconditur officulum , 
fuperius brevem fuftinens apicem , glabrum, & niger- . 
rimum, fifitmaturum, magnitudinem habetis ñhacúm - 
Avellanarum oblongarum , cum capitulo param ele« 
vatum, inftar fabarum, quz in olla coquuntar. 
Sub exteriore putamine horum officulorum durus al- 
busque reconditur nucleus, fubftantiam glandum emu- 
latis , faporis aquofidüleis. Quivis nucleustin bina feg- 
menta divifibilis eft , inque eorum centro reperitur vi- 
ride & complicatum foliolum , fuperiore parte deorfum 
Alexom, faporis amaricantis, in quo vis feminalis feu 
 progerminans latet, Floris 
* 
P 
* 
HERBARII AMBOÍNENSIS. Liber XI. Caput L, 
VYFTIGSTE HOOFDSTUK. 
De groote Indifcbe Waterplomp. 
y bebben in Indiën een fchoone zoorte van de Nym- 
W phea major , van de Vaderlandfe niet veel an- 
ders verfchillende dan in de bloemen en vrugten , 
bet leidt ook met zjn bladeren niet vlak op "t water , gelyk de 
* Europiffe, maar verbeft die met zyn fteeleneen fluksveegs 
boven ’t water , vier en vyf voeten boog van de worte y 
na dat bet water diep is, zoo dat ze altyd ruim een voet 
boven ’t water uitftaan, taveé en drie uit eenen oorfpronk; 
en ieder een byzonder blad dragende , de fteel is een wins 
ger dik, rond, ligt-groen., buiten ruig en fleekelig, als 
zynde met fcherpe puntjes bezet, binnen voos, met agt 
gaatjes in de rondte, en twee grootere in de midden , daar 
men door blazen kan, en waar uit loopt een witte firama 
me melk , als Koejemelk , die zig tot dunne draden laat treka 
ken, als zyde of fpinnewebben, 
De bladeren gelyen wel na bet Arum Agyptium,. of 
Kelady, boven lib. 8, befchreeven , dog deze van Taratti 
zyn ronder , zonder /pitze voor uit , enagter met een vlak: 
ke kepe, daar een kort [pitsje. in flaat , twee voeten en 
meer breed , twintig en tweeëntwintig duimen lang, van 
onderen glad, en ligi-groen, boven gras-groen, dog zona 
der glans , en ruig als een bairen vel. 
De fteel werd van onderen omtrent bet middén ingela- 
- ten, van daar verdeelt by zig in eenentwintig of tweea 
entwintig dikke uitbuilende ribben, na. de rondte des blads 
lopende en ieder in t voortgaan verdeelt báar: weder in 
twee takken , en ieder tak weder in verfcheide kleine er 
fels, tot dat ze baar by de rand met bogen fluiten. 
zyn ook de tuffenplaatze der ribben met dwersadertjes door- 
regen. Aan de bovenfte zyde is bet blad meeft vlak; dog 
formeerd in de midden by den ficel een kuil, waar door 
bet. fchier tregterformig werd. 
Het jonge, en nog onder water ftaande blad komt ook 
op een byzondere manier voort, namentlyk te weerzijden 
zamengerolt , fcbuins op den fleel ruftende, en van buiten 
een bruine weerfchyn gevende. 
De bloemdragende fe werd booger dan dé voorgaande, 
te weten fes voeten hoog, anders van’ dezelve dikte, fub: 
ftantie, enruigbeid , dragende boven. op een fpitzen kegel, 
waat uit debloemewerd, want eer [Lelyk openen bun vier 
witagtige blaadjes als fchuitjes-geformeert , welke de kas 
of fcbede zyn; daar in de regte bloeme fcbuilt. 
De zelve gelykt eenigzints na een Tulpe ‚dog, is veel,groo- 
ter, en zoo wyd geopent als een Tafelbord. Jmmers niaafé 
de zonnebloemen de grootfte onder allem; Zy is gemaakt 
van feventien bladeren, waar van de tien grootfte en buis 
tenfte wyt geopent laan, ruim feven duimen lang , meer 
dan vier vingeren breed, aan de binnenzyde ook wat bol 
of lepelformig ¿ aan de buiten[le zyde met veele ribben of 
ploojen geftreept , de feven andere ftaan meer na binnens en 
overeind a van bet zelve fatzoen, dog kleinder y en onder 
SR zelfs ongelyk, want de drie binnenfte zjn de 
kleinfte. ES 
De couleur dezer bloeme is gemeen rooxeverwig y dog 
men vihdt ze ook van andere couleuren , gelyk bier na 
volgt: In de midden hebben deze bloemen eenen krans , dan 
korte , dikke en geele draden gemaakt , met witte noppens 
omringende bet fcbepzel van de vrugt ; "t welk is een om-+, 
gekeerde kegel , of mafieven tregter; bovenvlak; en breeds 
beneden fpits. De blaadjes an de bloemen vallen ligt af » 
als dan werd die tregter zeer groot , anderbalye band 
. breed , en een d'wersband wf aan de zyde met dikkerim- ` 
Pelen of ploojen , op de bovenfte vlakten ziet men tweeen- 
‘twintig tot dertig ronde gaatjes , en onder ieder van de: 
zelve een celletje , in bet vooze, witte, en drooge merg , 
wan dien tregter, 
-~ In ieder celletje leid een langwerpige bone , boven op 
met een kort [pitsje , glad, en pikzwart , als ze Typ 15» 
zoo groot als langwerpige awe , met bet boofdje een 
„weinig uitkykende gelyk Boonen, die in een pot kooken. 
Onder de buitenfte [chaal dezer korrels , vindt men een 
barde witte keeft, van fubjtantie als Eekelen , van fmaak 
wateragtig , zoet. leder keeft of korrel laat zig in tweeen 
delen, en in de midden vindt men een groen en zamenge- 
vouwen blaadje 5 met tyn boofdje neerwaarts gebogen s bit- 
teragtig van fmaak , waar inne de zaadkragt Jebuilt. De 
BEER, IA EN A 
