180 
- Siccum enim torrent in fartagine , donec fragilis fit, 
& cum adpetitu edunt ad fruftum lardi pinguis , di- 
centes cibum effe falutarem, qui fanguinem depurat , 
& urinam expellit. Amboinenfem quoque guftavi, fed 
quo modo etiam effet preparatus , femper falfus erat, 
ceterum inter dentes grato modo ftrepitum edebat. 
Salubrem quoque effe putarem, fi cognofceremus 
minus falfum eligere , & fine longa ad folem ficcatione 
preparationem-, per iftam enim ficcationem gracile- 
fcit, & optimam perdit gratiam, que in ftrepitu in- 
ter mafticationem confiftit. : 
Huc pertinet omnis ifta capillacea herba, in Hól- 
landia Vlot-gras feu Alga dicta, que inftar longorum 
capillorum feminarum in variis crefcit fluviis & lacu- 
bus, ubi aqua ftagnat & fundus arenofus eft, ubi pe- 
riculofum eft natare & procedere. 
In provincia Manado lacus interior magna ex parte 
concretus eft hoc gramine , unde & nullus Crocodi- 
lus in ifto detegitur lacu, quum in hujus graminis lon- 
gis filamentis intricantur , immo compertum eft, re- 
gem Bulane bellum gerentem cum Manadenfibns , 
quosdam juniores Crocodilos clam juffiffe deponi in 
lacu Tondano ad incolas vexandos , fed illi omnes 
mortui fuere , fed nefcio, an per hoc gramen fuf- 
focati , an vero per fulphuream quandam malignita- 
tem iftius aque perierint. 
In Portügallia hoc etiam gramen copiofe inveni in 
fluvio, qui Minius dicitur, quique Lufitaniam a Gal- 
licia feparat, & placidam ducit aquam , in quo tam 
periculofum eft natare, ut varii noftrorum militum 
fubmerfi fint , qui intricati fuere pedibus hoe grami- 
ne, quo fubtrahebantur, prefertim in glarea. 
~-Lufitani nobis perfuadere volebant , ibi Deum mari- 
num velaquarum Diabolum habitate , quem dicebant 
fepius vidiffe caput extollentem , quique natantés ad- 
trahebat. Caeterum in Amboina obfervatum eft, pi- 
feem Doejong», qui in India Occidentali- Manati, & 
Portugallis in Ternata Pexe-de Molbeer ‚he, femina 
marina dicitur, lubenter degere eo loci, quo hoc gra- 
men copiofe crefcit, atque hinc fepe ibi capi, quum 
in iftis planis litoribus cingitur, quumque aqua ibi 
haud fit profunda , fepe fit, quod hec monftra ma- 
rina füperiore corporis parte ex aqua emineant, que 
a preternavigantibus pro Sirenibus habentur. ` 
… Caput enim gerüntrotundum inftar bominis, mam- 
: mas inftar feminarum , & utrimque binas alas inftar 
obtuforum brachiorum. = AN 
` Tales fine dubio fuerunt, quos Centurionum quiz 
dam viderunt fub duce D. Arnoldo'de Vlaming in bel- 
lo Madjarenfi circa Affahcedi in finn Cauwe , quos- 
que habuerunt pro Sirenibus , atque fimiliter retule- 
runt, uti adnotatum reperitur in Amboinz hiftoria cir- 
ca annum 1654. —— AC E 
. Similem Alge feu Mufci marini fpeciem defcribit 
Theopbraftus libr. 4. Vence oe quam Trycbopbyl- 
lon vocat ,. & ejus fubtilia folia cum illis Feniculi 
comparat , quz fine caule & fponte erecta in planis 
crefcit litoribus, non ex fundo fed in lapillis & con- 
chis, atque in talibus inprofundis locis, ut fepe fo- 
lummodo a mari adgingatur, que omnia cum noftro 
Capillo Nympharum quadrant , fed neutiquam cum 
Corallina, uti quidam putant, que profunde in mari 
crefcit. ; 
, Similem plantam, er qua delicatus preparatur ci- 
bus, vide in 4uttuar. Cap. 62. fub nomine Mujci ges 
latini Fapponici. ; * 
N. B. Hit antem Mufeus jam fupra Tab. 4o. fig. 3: delinea- 
, tus, & deferiptus eft, fupra libro decimo poft Cap. 62. 
+ 
w * 
po. c. 
HO B-S É RVA TIO 
Hic Mufcus fine dubio idem eft, qui Mufeus marinus, den- 
ticulatus, minor, ramulis in creberrima capillamenta fpar- 
~ fis a Plukn. in Pbyt. Tab. 48, fig. 3. dicitur & deline 
ubi & aliz hujus obcurrunt fpecies. sum ae 
CAPUT 
HERBARIIAMBOINENSIS 
Liber X]. ‘Caput LV, 
Want ze rooften bet gedroogde in een panne, tot dat bet 
bryzelig is , en eeten 't met luft zamen meteen fiuk vet fpeky 
zeggende, dat bet een gezonde kofl zy, bet bloed zuiveren- 
de, enden Uryn dryvende. Ik beb bet Amboinfe ook ge- 
proeft, maar boedanig bet oox teebereid was , nog altydory 
brak bevonden , anderzints tuffen de tanden aangenaam 
Anappende. 
Ik zoude bet ook voor gezond bouden , indien men de 
kenni[fe badde bet minft brakke uit te kiezen , en zonder 
lang in de zon te droogen toe te bereiden , want door dat 
droogen werd bet zeer mager , en verlieft zyn befte aan- 
genaambeid , dewelke in "t knappen beftaat. 
Hier toe beboort al dat Agee kruid y in Holland 
Vlotgras genaamt , "t welk als lange lokken van vrouwen- 
bair in verfcbeide revieren en binnen Meeren groeit , daar 
een ftil water en de gront wel zandig is, alwaar ’tperi- 
culeus te fiaan en te baden is. 
. In de Provintie Manado is bet binnen-meyr van Ton- 
dano , meeft bezet met dit gras, wesbalven men geen Kai- 
man 1n dat Meer vindt , dewyl ze in deszelfs lange iok- 
ken verwarren , ja men beeft ervaren , dat den Konink 
van Bulan in Oorlog zynde met de Manadeefen, eenige 
jonge Kaymans beimelyk in ^t Meer van Tondano beeft 
laten zeiten, om de Inwoonders te plagen , maar die zyn 
alle geflorven, dog men weet niet of xy door dit gras ver- 
flikt , of door eenige xwavelige aart , dieindat water is, 
omgekomen zyn. 
n Portugal beb ik dit gras ook veel gevonden in den’ 
revier Minius, die Portugal en Gallicien van malkander 
Jcbeid , en een fill water voert, daar inne zoo periculeus te 
baden is, dat verfebeide van-onze Duit/che Soldaten vers 
dronken zyn, die dit gras maar om de benen kreegen, daar 
door ondergetrokken wierden, zonderlyk op een welzand. 
De Portugeefen maken ons wys , dat daar een Water- 
god of Waterduivel woonde, dien zy zeiden dikwils boven 
water gezien te bebben, die de badende onder trok: Ans 
ders beeft men in Amboina ervaren, dat ae vis Doejong, 
die ze ën Weft-Indien Manati , maar de Portugee/en in 
Ternate Pexe de Mol-heer , dat is Zeewyfje noemen , 
zig gaarn ophoud, daar dit. gras veel waft , en daarom 
ook dikwils aldaar gevangen wert , als men bem op die 
vlakke firanden omcingelt , en dew l bet water aldaar niet 
diep is , zoo gcbgurt bet dikwils , dat deze Zeemonfters 
met bet bovenlyf zig uit bet water verbeffen , die dan, van 
de voorby varende voor Meereminnen werden aangezien. ` 
Want ze bebben een rond boofd gelyk een mens , bor- 
- Den als vrouwen, en weerzyden twee vlerken als ftompe 
armen. 
Diergelyke buiten twyfel zullen geweeft zyn, die ee- 
nige Officieren van den Veldbeer Arnoldt de Vlaming in 
den Madjiraanfchen Oorlog „omtrent AfJaboedi in de bogt 
van Couwa voor Meereminnen bebben aangezien, en ook 
zoodanig report gedaan , gelyk men vindt aangeteekent 
in de Amboinfe ae ointrent bet jaar 1654. _ = 
. Diergelyke zoorte van Alga of Zeemos befebryft , The 
ophrastus lib. 4. Plant. cap. 7. °t welk by Trycbopbyl- 
lon noemt , en deszelfs fubtiele bladeren by Fenkel verge- 
lykt , zonder fteel, en van baar zelven opgeregt groejende 
op vlakke ftranden , niet uit de grond, maar op jieenen en 
Jcbulpen , en dat op'zoodanige ondiepe plaatzen , dat bet 
dikwils alleen van de zee befboelt wert , alle bet welke 
met ons Capillus Nympbarum over een komt, maar geen- 
zinis met de Corallina , gelyk zommige meenen , dewelke 
diep in zee groeit. 
Een diergelyk gewas , waar van men groote lekker- 
nye maakt, ziet in’t Auétar. Cap. 62. onder den naam, 
van. Muscus gelatinus Sapponenfis. pe 
N. B. Dit Mofch is al boren op de 40. Plaat fig. 3. afge 
beeldt, en befchreeven in het tiende Boek agter het 62». 
` Befifat, E ak za 
AANMERKING. 
Dit Mofch is zonder twyfel dezelve , welke de kleinder 
Zeemofch met takjes, in veele haairlokjes verdeelt, van: 
Pluknet. genaamt wert, en op de 48. Plaat fig. 3. afgebeeld 
wert, alwaar meer zoorten hier yan voorkomen. > 
