187 
Ufus. Non per totum reperitur anni tra&um , fal- 
tem in Ampoina fub finem pluvioforum menfium , 
ad finem Auguíti & Septembris, quo tempore fructus 
Canarii incipiunt nigrefcere , & uti cito oritur, fic 
etiam.non diu viget, quam primum enim juftam ad- 
quifierit magnitudinem , a maris undis relaxatur , & 
in litus projicitur, ubi foli expofita adeo gracilefcit 
& contrahitur, ut nil fere fuperfit. 
_ Qui eam evellere cupiunt , digitos obducere opor- 
tet calce vel fructibus Atoi contritis, ut parum rugofi 
fint, alioquin enim per glabram levitatem adtrahi 
nequit, plurima autem ejus pars cruda editur, ac mo- 
do maceratur, vel ábluitur in aqua recenti, dein ex- 
primitur , ita ut maxima mucofi & falfi pars abeat, 
ác dein cruda editur cum Atsjar vel Dabbo dabbo, feu 
intinétu preparato ex fucco Limonum , ac pauxillo 
Zingiberis , elegantem prebens inter dentes ftrepitum. 
- Macerata etiam ficcatur, tum aliquamdiu fervari 
poteft, & leniter coqui in cibum. Si nimis vehemen- 
ter coquatur, vel nimis diu in Limonum fucco de- 
ponitur, plurimam perdit gratiam, &in mucum fere 
deliqueícit. 
Tres ultime fpecies, omnes non admodum falfz 
funt, immo fere fatue, fi in aqua macerantur recen- 
ti, unde que crude edi poffunt, quam prima fpecies. 
Ex quorundam opinione omnes hz fpecies leniter 
coétz, melioris funt faporis quam crude, faltem me- 
liores fubfequente Alga e/culenta. Macerata, & ad 
folem ficcata aceto & muria condiri poteft, & per 
aliquod tempus loco Atsjar uti , fed non diu, quum 
nimis lenta fit. 
Sunt quidam , fed qui erronee putant, ex hac Alga 
tempore Corallia crefcere firma , quod nequit effe, 
quum hzc Alga, quam magna vel parva etiam fit, five 
etiam alba, rubra, five viridis, femper unius fit fub- 
ftantie, h. e. mollis & cartilaginee , fed nunquam 
Corallia, quam minima etiam , mox faxofa funt a pri- 
mo ortu. 
Tales errores puse apud plebem foventur , cun- 
Eta nempe Corallia in initio fuiffe Algam , que om- 
nia experientia & diligens inveftigatio nos docent 
effe fala. — a 
` Plures funt ejus varietates juxta varias regiones, 
Za SC ad quatuor Roe fpecies referri 
poffunt. In Japona ex iis Atsjar quoque componitur 
admiftis huic fruftulis Raphani minoris feu Radicales, 
N. B. Hec Alga coralloides infra Tab. 76. fig. 3. exhibetur, 
Po eft forte Tremelle marine fpecies a Dillenio Hif. 
Weer, Tab. 9. fig. 8. litt. E expreffa, & dicitur pag. so. 
à Fucus maritimus parvus, membranaceus, viridis, tenuiffi- 
. me divifus, feu potius Alga ramofa &c. Micheli, & Mufcus 
marinus, feu Coralloides lenta fceniculacea T. B. apud Plukn. 
„Phyt. Tab. 47. fig. 13. 
D 
HERBARIIAMBOINENSIS 
Liber X1. Caput LVI, 
Gebruik. Men windt het niet `t geheele jaar door, im. 
mers in Amboina by "t uitgaan van de regen Mouflon: In 
"t einde van Auguftus en September , om welke tyd de Ka- 
narys beginnen zwart te werden, gelyk bet /chielyk voort 
komt, zoo blyft bet ook niet lange fiaan, want zoo dra 
` bet zyn volkomen «vasdom beeft , werd bet van de zee-baren 
los gefpoeld , en op firand gefmeeten , daar bet dan in de zon 
leggende zoodanig inkrimpt , dat er fcbier nieis over fcbiet, 
Die bet uittrekken willen , moeten bunne vingeren beftry- 
ken met kalk of gewreeven Atoens-vrugten , dat ze wat 
ruig werden, want anders is bet zoo glad en flibberig dat 
ment kwalyk uittrekken kan , bet meefte deel bier van 
werdraauw gegeten, men [poeltof weekt bet maar in vers 
water, en duuwt bet uit , dat de meefte fT ymerigbet en brak- 
kigheid daar van weg gaat, als dan eet men "t uit de band 
met Atsjar of een Dabbo dabbo , dat is een zaauws , gemaakt 
wan Limoenfap en een weinig Gember, aangenaam knap- 
pende tufjen de tanden. 
Men laat bet uitgeverfte ock wederom opdrogen , dan 
kan men’t een tyd lang bewaren, en zagijes wederom op- 
kooken om te eeten, als men "t te bard kookt , ofte langin 
Limoenfop laat leggen, zoo verlieft bet zyn meefte aange- 
naambeid, en vergaat fchier tot flym. 
De drie laatfte zoorten zyn alle niet zeer ziltig , ja 
Jchier laf ,- als men ze met vers water [poelt, wesbalven 
zy zoo wel rauw konnen gegeten worden als de eerfte. 
Na zommiger gevoelen zyn alle deze zoorten zagtjes opge- 
kookt , fcbier beter van fmaak dan de rauwe , immers bea 
ter dan de volgende Alga efculenta, men kan bet uitge: 
wersfte en in de zon gedroogde ook in gepekelden Azyn leg» 
gen, en een tyd lang als Azyn gebruiken, dog niet lan- 
ge di om dat bet te taai werd. e i 
aar zyn er nog zommige , die abufivelyk fuftineren; 
dat uit deze Alga get "er rud vafte Creal fotos et 4 
"t welk niet zyn kan, vermits deze Alga, zy mag 200 
groot en zoo klein zyn als ze wil, zoo wel witte , roode, 
en groene , altyd van eenderbande , dat is weeke en kra- 
kebeenige fubftantie gevonden werde, maar nooit Kraal- 
boompjes , precys van diergelyke fatzoen. Daar en tegen 
de minfte Kraal-boompjes , zy mogen zoo Klein zjn als ze 
willen, zyn zoo fleenig van haar begin af. : 
Diergelyke dwalingen. zyn "er meer by ’t gemeen volk, 
dat alle Kraalboompjes in "t eerft een Alga zoude zyn ge- 
weeft , al bet welk de ervaring en neer[tig onderzoek ons 
leeren vals te zyn. 
Daar zyn nog meer veranderingen na dever{cheide Bi- 
landen, die men ligt tot de vier voorgaande zoorten brent 
gen kan. In A ana men mede Atsjar daar van „met 
Jnibbelijes van Radys daar onder gemengt. f 
N. B. Deze Koraalsgewyze Alga is op de 76. Plaat fig. 3. 
verbeeldt, welke mogelyk is die-zoort van Zee-Tremella, 
die van Dillen, Hift. Mufcor. Tab. 9. fig. 8. lett, E afgebeeld 
is, en genaamt wert op pag. 50. de Zee-Fucus, die klein, 
vliesagtig, groen , en zeer fyn gedeelt is, ofte liever detak- 
kige Alga &c. van Michelius, en Zeemofch, of Kroos als 
Koraal met Fenkels-bladeren, van J. B. by Plukm. Pbyt, 
"Tab. 47. fig. 13. : 
