m. 
CAPUT DECIMUM SEXTUM. 
Accarbarium album. Calbabaar puti. 
cárbarium , quod pro vero albo Corallio habe- 
mus , & in binas dividimus primarias fpecies, 
in articulatam & integram. Articulata , quam in hoc 
defcribémus cápite, fubdivifa iterum eft in fpeciem 
litoream,. & marinam. à ; 2. 
Primo, Litoréa feu vulgaris fpecies Accarbarii albi 
arbufculd eft, fesqui & binos pedes alta , multis ad- 
fürgens incürvis ramis, qui hic & illic fibi adcreti funt, 
vel craflös transverfales ramos emittunt. 
T értia claffis Indicorum Coralliorum eft album Ac- 
Trunciim getit non erectum , fed plerumque incli- 
naneti pollicem craffum , cui alii increfcunt rami, 
ac talium truncorum plures fepe una ex radice pro- 
germinant, qui intricatam tum formant arbufculam , 
omnesque intricati fibi aderefcunt. Occurrunt tamen 
etiam aliquando quzdam, que brevem, fimplicem , & 
ercétum- gerunt truncum , fatisque reétos ramos, feu 
parum Hs unum inclinantes latus. 
ee ex brevibus nodis feu articulis, 
em 
licula ad er partem. per albos tranfit articulos., 
per quam hi fibi.invicem ne&untur, omnes enim ar- 
Rami, articuli ,& colla non unicam & regularemrha- 
bent proportionem , inferiores enim breves funt , mi+ 
nimum digitum: eraf, fupériores culmum. craffi , ac 
vix digiti articulum longi, femper brevibus nigris col- 
lis intermediis, fere inftar articulorum. caude Scor- 
pionis;: quaque in ficca arbufcula facile decidunt, fi 
tractentur: Quadam vero arbufcule nigra ifta colla 
gerunt longiora articulis ;. alte articulos tam longos, 
- & colla tam anguíla , ut unicam continuam partem 
referant. In trunco & inferioribus ramis nigra ifta colla 
plerumque etiam excretà funt, fed qua externe unica 
pate EEN fi vero confringantur vel fricentur, 
e 'tefiduum iftius nigra pellicule detegi- poteft..- 
ota arbufcula externe obducta éft cortice craflius- 
culo, cinereo , fragili , & arenofo , qui arbufcule fub 
aqua fpeciem prebet filve juncez fluxu fluctuantis, 
atque p inperiti judicarunt , cunctas Coralliorum 
arbufculas in mari adhuc pofitas herbaceas effe, lapi-. 
deamque duritiem adquirere primum in aére ; licet con- 
cedam, uti fzepius id dixi, fub aqua flexiliores effe. 
Arbufculz recenter protraéte per menfem pluviis & 
vento exponendz funt, ut cinereus cortex mollefcat, 
ui tum facile abradi, vel pete detergeri poteft. 
runcus & inferiores rami fub aqua jant iftam amife- 
runt cruftam , fed ibi adcreta eft alia calcea fubftan- 
tia, quz firmior adheret, nec nifi rafura feparari po- 
teft. Depurata arbufcula fubtus pallide cinerea eft, 
intermixto aliquando czruleo, aliquando luteo colo- 
re, fuperiores rami albi penitus funt, interne ex albo | 
Keen habent colorem cum albo parvo corde inftar 
urculi juncei, circa quod bini tresve volvuli locan- 
tur, omnes fubftantie faxofe & folide , que fupra 
porphyritim tenuis conteri poteft. 
Frufta & rami, diu in litore decumbentes , per mare 
rotundi & glabri redduntur, ita ut ftriz fere abolean- 
tur, tantamque adquirunt duritiem , ut non facile 
Heer. Si allidantur contra fefe invicem, filiceum 
quafi fundunt odorem , admifto odore tofti panis , quo- 
que odor minus filicinus fit, eo preftantior cenfetur. 
Radix 
HERBARITAMBOINENSIS  LiemXIL Core XYY 
SESTIENDE HOOFDSTUK, 
Het witte Accarbaar. 
is bet witte Kalbahaar, °t welk wy voor een wit: 
te Koraal bouden. Werdeelt in twee boofd®zoerten š 
ten cerfte geleedde', en ten tweeden de gebeele. Het geleed. 
de, "t welk wy in dit Hoofdftuk befchryven, is weder vera 
deelt in een firand en zee-zoorte. A 
1. De firand of gemeene zoorte van wit Kalbabaar is. 
een boompje, anderbalf en twee voeten boog ; met veele 
kromme takken op/cbietende y die bier en daar aanmulkan. 
der vaft gegroeit zjn, of dikke dwerstakken na'malkander 
zenden, 
Het beeft geen regte ‚maar gemeenelykeen leggende fla, 
een duim dik, waar op de andere takken-{taan-, én zulke 
ftammen: Romen dikwils meer als een uit eenen orzel, die 
dan een verwert boompje maken , alle met bakenen: oogen 
aan malkander vaft. Men vindt "er egter ook , die eem 
korte, enkelde, en ftaande ftam bebben, met redelyyke reg- 
te takken, of een weinig na de eene zyde hellende. 
H: derde geflagt van de Indiaanfcbe Koraal-boompjes 
De takken zyn gemaakt van korte leden , een dwersa 
vinger lang, zommige meer, zommige min, van buiten 
wit of ligtgrauw, en diep peflreept. Tujfen de Teden is 
een keep , waar meede zy als met een bals aan malkander 
bangt, zynde dezen bals met een zwart buideken bekleedt , 
zoo digt aan den Been leggende , dat men”? kwalyk af- 
Jcbrapen kan, en gaat dit zwart velleken ook een flukweêgs. 
door de witte leden , doende de-zelwe aan malkander ban- 
gen. Want alle leden zyn niet doorgaande aan-malkans 
der vaft gegroeit , maar als opinalkander vaft gezet, want 
men kan lid voor lid afbreeken’; en dàn ziet men de eindens 
geftreept , pa[Jende de uitfteekende voor vant eene lid inde 
groëfjes van’t andere , zoo dat bet gebeele gewas aan mal- 
kander bangt , gelyk de leeden van ^t kruid Peerdeftecrt, 
of nog eigentlyker, gelyk de derde en geknopte zoorte van 
Kaly, in de Zeeuwfe Eilanden groejende , in "t byzonder 
Salicornia , in °t Zeeuws Soutenelle , Souterig , en 
Zeekraal genaamt. ` 
De takken, leden, en halzen, bebben ook niet eenderlei 
proportie. Want de onderfte zyn kort , en een pink dik, 
de bocenfte een ftroobalm dik, en fcbaars een lid van een 
vinger ang » t elkens met kleine zwarte halzen tuffen bei- 
den, ftbier als de leden van een Schorpioenfteert , en aan 
*t gedroogde boompje ligt afvallende, als men ze bandelt. 
ederom bebben zommige boompjes de zwarte balzen lan- 
ger dan de leden. Andere leden zoo lang , en de balzen 
zoo fmal , dat ze een ftuk [cbynen te zyn. Aan den flam 
en onder [Le takken zyn de zwarte balzen ook ordinaris uit-- 
gegroeit , van buiten genoegzaam fcbynende een fruk te 
zyn, maar als men, ze breekt of wryft, zookan men altyd 
eenige A van dat zwarte velleke daar in vinden, 
an buiten is bet gebeele boompje bekleedt , met eendik- 
agtige, grauwe, broffe, en zandige fcbor[Je , dewelke bet 
boompje onder water, de gedaante van een Biefenbos geeft, 
met den firoom been en weder dryvende, en de onervarene 
beeft doen oordeelen , dat alle Koraalboompjes in Zee nog 
flaande, kruidagtig zyn, en de fteenbardigheid cerft inde 
lugt verkrygen. Hoeweliktoefta, gelykmeermaals gezegt, 
dat ze onder water buigzamer zjn. 
De vers uitgebaalde boompjes mu , moet men een Maand 
~ in regen enwind leggen , op dat de grauwe fcbor[fe murw 
werde, die men dan ligt afwryven , of met een borftelije 
af/cburen kan. De flam en onderfte takken beblien al on- 
der water deze korfte verlooren, maar groejen van onder 
op met een ander kalkagtige korfte , die er vafter aanbangt, 
en niet dan met fcbrapen af te krygen is. Het fcboon ge- 
maakte boompje is van onderen ligt-grauw, daar zomtyds 
wat blauws , zomtyds wat geels onderfpeelt , de bovenfte 
takken zyn zuiver wit, van binnen is bet uit den witten, 
- Ysverwig , met een klein wit berte, als een beefem-rysken, 
daar men twee of drie rollen ziet omleggen , alle van een 
Jteenbarde en digte fubftantie , die zig op een teen fyn laat 
wryven, 
De [tukken en takken , die lange op ftrand leggin, wer- 
den door de zee rond en glad gefcbuert , zoo dat ze de Jiret- 
pen febier verliefen, en zoo bard werden, dat za met ligt 
breeken. Tegen malkander gewreeven ruiken een weinig 
` keiagtig , daar den reuk van gerooft brood onder loopt, € 
boe minder den keiagtigen reuk is, boe beter men % me ; 
