XII. Boek. XVII. Hoofd, AMBOINSCH KRUEDBOEK, 
CAPUT DECIMUM SEPTIMUM. 
Accarbarium album verrucofum. 
Kalbahaar bata, 
CH ecunda Accarbarii albi fpeciesarticulis penitus de- 
ftituitur , fed ad extremitatem verrucas gerit con- 
cavas. Optimeque convenit cum Europxo Co- 
rallio albo, eftenim albiffimum, & duriffimam inftar 
Marmoris, fine ftriis iftis Corallinis , truncum gerens 
brevem ac craffum, qui fefe mox in plures denfos & 
breves ramulos extendit, quique inftar flabelli quo- 
dammodo plani funt , horum autem ramulorum extre- 
mitates obtufe func, parum excavate foveolis, inque 
jis ftellula radiata confpicitur, qua in re convenit cum 
Europeo Corallio albo verrucofo, quodque ubique in 
Pharmacopzis pro Corallio albo venditur , excepto 
quod Europzum ramos gerat paulo longiores & rotun- 
diores, magisque ad Ebur quam ad Marmor accedat. 
Interna hujus fubftantia homogenea eft, alba, folida , 
& inftar Marmoris dura. 
In Amboina rariffimum eft, nec ultra palmam al- 
tum. Sed circa Bandenfes infulas obfervatum fuit tres 
cum dimidio pedes altum, inftar flabelli quoque pla- 
num, fed ejus rami paululum ad latus recedunt. Ex 
mari purum mox deducitur, excepto quod fuperiores 
rami mucofo tegumento inveftiti fint , atque in' tota 
nn nullus ramulus eft,’ qui fine fractura infleéti 
poteft. 
Nomen. Latine Accarbarium album verrucofum ; Ma- 
laice. quidam id vocant Kalbabaar bate, quum inter 
cuncta Accarbaria quam maxime fit faxofum. : 
Locus. Raro & in profundo crefcit mari, quantum- 
que videtur, in ingentibus & duris fcopulis, totum 
enim evelli nequit, ejusque rami cafu per hamos ad- 
ducuntur. Solummodo fere crefcit circa Bandenfes 
infulas, ibique in fubmerfis infulis Roffingeyna & Pæ- 
“torona. In Amboina parvas modo ejus vidi arbufculas, 
vix quatnor digitos altas , quz duris T de erant fili- 
cibus, & ex Cerame boreali ora, Hatuwe nempe, 
‘deduct erant. ; 
U/us. Quum tam raro reperitur, ejus ufus potiffi- 
mum ignotus eft, quidam tamen /Ethiopes mihi per- 
fuadere volunt, vires ejus cum albo Accarbario com- 
munes effe, quas indagare nondum potui, quum uni- 
cam tantum ejus poffideam arbufculam , quam frangere 
non lubet. 
OBSERVATIO.. 
Simile Accarbarium eleganter-delineatum eft a Beflero in Mu- 
feo rarior. Tab. 25. eftque Madrepore fpecies Zournefortii, 
cujus plures habet Boerbavius in Indice fuo, ubi No. 5. Ma- 
drepora ramofa, candidiffima, creberrime & tenerrime per- 
forata Amboinenfis memoratur , cum hoc fine dubio con- 
veniens. 
+ Tom. VI. ` CAPUT 
233 
SEVENTIENDE HOOFDSTUK, 
Het witte Accarbaar met Wratten, 
E tweede zoórte van wit Kalhabaat is gêbeel Zon: 
der leden, maar aan de einden vol bolle wratten: 
Het komt beft over een met bet Vaderlants wit Ko- 
raal, want bet is {pier wit, en [leen bard als Marmel , 
zonder Koralinen freepen , met een kort dik [Lammetje , 
"L welk zig van onder op in veele digte, en korte takjes 
verfpreidt , die wat plat Baan als een wayertje, maar de 
eindens van deze takjes zyn Domp, wat uitgebolt , met een 
kuiltje, en daar in geftraalt als een ftarretje , daar mede 
over een komende met bet Europiffe Corallium album ver- 
rucofum, en’t geene men over al in de Apotheeken voor 
wit Koraal verkoopt , bebalven dat bet Europi[fe wat lan 
ger, en ronder van takken is, meer na Y'voor dan Marmer 
gelykende. Die binnenfte fubftantie van dit gewas is een» 
paarig, wit, mafief, en bard als Marmer. 
In Amboina valt bet zeer zelden , en niet boven een 
band hoog. Maar omtrent de Bandafcbe Eilanden is bet 
gezien, van vierdebalve voeten boog , mede plat als een 
wajer, dog de takken fpringem een weinig ter zyden uit. 
Het komt ftraks zuiver uit zee, bebalven dat de bovenfte 
takken met een flymerig dekfel bekleedt zyn , én-aan’t ges 
beele boompje is niet een takje, dat men buigen kan zon- 
der te breeken. 
Naam. In*t Latyn Accarbarium albúm verrucofum; 
in 't Maleits noemen "t zommige Kalbahaar batoe, om 
“dat bet onder alle Kalbabaren bet fteenagtifte is.‘ 
Plaats. Het groeit weinig , en diep in zee, zoo’tfchynt 
op groote barde klippen, want men kan "t niet gebeel uit- 
krygen , werdende by geval de takken. met een visboek op- 
gebaalt. Het waft fchier alleen , omtrent de Bandafe Éi- 
landen, en aldaar op't verdronken Ro[fingeyn en Poeloron. 
In Amboina beb ik maar kleine boompjes gezien , fchaars 
wier vingeren boog , die op berde keifteenen ftonden , en 
van Cerams Noordkuft van Hatuwe gebragt wierden. 
Gebruik, Dewyl bet z00 lene evet werd, iszyn 
gebruik nog meeft onbekent , dog zommige Mooren willen 
my verzeekeren , dat bet de kragten met bet witte Kalba- 
baar gemeen heeft. Ik beb tot nog toe niet onderzoeken 
kunnen , dewyl ik maar een klein boompjerykben, "t welk 
ik niet brecken mag. 
AANMERKING 
Diergelyk Accarbaar ofte Koraal wert fraai afgebeeld van Bez 
flerus in zyn Mufeum rarior. Tab, 25. en is een zoort van 
Madrepora by Zournefort, waar van de Heer Boerbave veet 
zoorten heeft in zyn Index, alwaar by No. 5. een Madre- 
pora, die takkig, zeer wit, en zeer fyn en veelvuldig door- 
boord, uit Amboin voorkomt ‚met deze zekerlyk overeete 
komende. 
AGT 
