254 ~HERBARILA MBOINENSIS Liber XII. Caput XXX, 
CAPUT TRIGEKSIMUM 
Spongia infundibuli forma. 
Tsjatsjoran laut. 
folium; fed convolutum inftar infundibuli, in- 
ferius anguftatum , fuperius multis laciniis .ex- 
teníum, craffitie femi obfoleti panni, eftque ficcior, 
amplior, & fragilioris fubftantie vera fpongia, unde 
& ejus lacinie facile finduntur, neque extenfionem 
vel torfionem patiuntur, licet humidz fint. Externe 
glabr&, interne parum rugofz , & foraminulis pellu- 
cide, fi luci obpgnantur, coloris ex gilvo cinereifeu 
pallidi. 
Vulgo non completum formant infundibulum, fed 
ad unum latus convolute funt; aliquando multis laci- 
niis inplete , fed ad oras retroflectuntur inftar floris. 
Ampla radice inherent grumis faxorum fub. aqua fiac- 
cide & mucofe, pluviis & foli expofite parum indu- 
refcunt, & ficcz iftam fervant formam, quin iterum 
irrorentur, & compreffione alia ipfis tribuatur forma. 
H* planta natura fua fpongia eft, forma vero 
Sicce fine laceratione non rudem tolerare poflunt , 
tractationem. Aliquando in media cavitate excretum 
eft Corallium , circa quod hec fpongia concreta eft. 
Sic quoque inveni fimile infundibulum extra aquam 
marinam excretum in grumis & fragmentis Accarbarii, 
que abjeéta erant ex furno calcis non rite toftz , cu- 
jus ore. paucas gerebant lacinias, fed modo finuofe _ 
erant. Sic quoque inveniuntur infundibula , interne 
glabra, externe rugofa & fpinulofa. ` 
Nomen. Latine Spongia infundibuli forma; Malaice 
Tsjatsjoran laut , h. e. Infundibulum matinum. ` Carol. 
Clufius Libr. 6. Cap. 11. fimilem defcribit plantam fub | 
nomine Spongie elegantis, fed ejus ore in nullas laci- 
nias diftin&z funt. 
Locus & Ufus. Hee fpongia plerumque invenitur 
haud altior fpithama, magis in placidis fretis & oftiis 
quam in aperto mari. Nul iinfervit ufui, fed tanquam 
res rara a curiofis fervatur. 
- Inveniuntur etiam mitre Polonice ex hac fpongiofa 
fubftantia formate, qualem fupra in capite de Fungo 
faxeo lapideam defcripfi fpeciem. Hzc penitus rugo- 
fa eft, ex multis plicis & tuberculis conftans , que 
laxe fibi adherent , ita ut hic & illic magna confpi- 
ciantur foramina intermedia. Quzvis vero plica com- 
ofita eft ex tenuibus ramulis inftar lane , ac porro 
eviffima, obfcure cinerea, feu fumei coloris. 
Tabula Nonagefima ` 
Ad Figuram primam Spongiam exhibet infündibuli forma. : 
Figura fecunda Cbirotbecam denotat marinam, quz etiam fpon- 
gie fpecies eft, ac forte fpongia cinerea, cava, vaginam 
referens Boerbavii in Indice Hort. L. Bat. pag. 8. ubi & No. 
8. aliam recenfet infundibulum referentem, que forte cum 
prima convenit. d 
CAPUT 
WERTIGS TE HOOFDSTUK 
De Spons in gedaante van een Tregter. 
it gewas is van Jubftantie een fpongie, van gedaan- 
te een blad, zyndein matkander gerolt als eentreg~ 
ter, beneden jmal , opwaarts met veele fnibbelen 
of lappen uitgebreit , in de dikte van balf fieeten laken , 
drooger , breeder, brofler van fubftantie dan een regte fpon= 
gie beboort, te zyn, wesbaiven ook de lappen ligt [cbeuren, 
geen rekken of knypen verdragen konnende , al zyn ze nat. 
Wan buiten effen, en de binnenzyde wat ruig , en met 
gaatjes doorfchynend , als men ze tegen den dag bout , van 
couleur vaal-graauw of bleek. 
. In ’t: gemeen maken ze geen volkomen tregter, maarzyn*- 
aan de eene xyde in malkander gerolt, zomtyds met veele 
lappen:gevult, maar aun de randen agter over bangende” 
als een bloeme. Zy zitten met een breeden wortel vaft op 
gruis van fleenen onder water , flap en Siymerig , in re- 
gen en zon gedroogt, werden ze wat If en blyven dan 
zoo [taan , of men kan ze weder nat maken , en met drukken 
in een ander fatzoen brengen. De gedroogde konnen zon- 
der fcheuren geen bandeling verdragen. Zomtyds vindt 
men in’t middeljte bol een fyn Kraalfteen gewas , daar de- 
ze fpongie rondom is gegroeit. Zoo beb ik ook diergelyken 
tregter gevonden buiten 't zee-water gegroeit , op bet gruis 
enbrokkelenvan Kraalfteenen , die van een qualyk gebran- 
de Kalkooven weg geworpen waren, wiens kanten niet veel 
lappen badden, maar flegts bogtig waren, Zoo zyn er ook 
van deze tregters, dewelke binnen effen , buiten ruig en 
fieekelig zyn. 
Naam, Jn ’t Latyn Spongia infundibili forma; in "t 
Maleits Tsjatsjoran laut , dat is Zeetregter. Carol. 
Cluf, lib. 6. cap. 11. befebryft diergelyken gewas onder 
de naam van Spongia elegans , dog deszelve kanten zyn 
in geene lappen, verdeelt, 
Plaats en Gebruik. Men vindt deze fpongie in *t ge- 
meen niet boven een fpan boog , maar in [Lille Bajen en 
bogten dan in openbaare Zein. Zy werd tot niets gebruikt, 
dan tot rariteiten bewaart. 
Men vindt ook drummelde mutzen van deze fpongieuze 
„Jubftantie gemaakt , gelyk wy boven in `t Hoofajtuk van 
Fungus faxeus een Deene zoorte befcbreeven bebben. Deze 
is gants ruig , van veele lobben en bulten gemaakt , die los 
aan malkander bangen, zoo dat men bier en daar groote 
gaten daar tuffen ziet , ieder lobbe is gemaakt van fyne 
takjes als wolle, voort gants ligt , donker-graauw , 0 
rook-verwig. 
De Negentigfte Plaat 
De eerfte Figuur vertoont een Spons in de gedaante van een 
Tregter, : 
De tweede Figuur verbeeld de Zee-ban4 - fcboen, welke mede 
| een zoort van Spongiais, en is mogelyk de gryze holle {pons 
een Schede verbeeldende,: van Boerb. Ind. H. L. B. pag. 8. 
` alwaar hy No. g. nog een ander ftelt in de gedaante van een 
. tregter, met de eerfte mogelyk overeenkomende. 
d EEN 
E ae O O N — 1 
