- 
rum, externe in fruétu todidem quoque confpi- 
ciuntur falci, fed non profundi, qui hunc in 
tot diftinguunt fegmenta , atque in tot cellulas 
officulüm etiam feparari & aperiri poteft, in 
quavis autem bina ternave locantur grana, for- 
mam habentia feminis Indigo, ex rotundo nem- 
pe “ad “utramqué ¡partem ‘comprefla’, quorum 
quodvis peculiarem fuam proferre poteft arbuf- 
culam. | 
Fruétus hi aréte pinnis infident feffiles eo: lo- 
ci, quo: Rofcúli “excrevere , ita ut in fuperiore 
dimidia parte hafum pinnarum foliola confpi- 
ciantur, in pofteriore autem parte fructus ac 
flores, quorum quzdam etiam veftigia refidua 
in quibufdam obfervanturlocis. = Zeg 
Fruêtus- hic in Amboina non bene maturef? 
cunt, quum ipforum tempus maturationis fit 
menfibus Majo & Junio, qui in Occidentalibus 
Infulis funt menfes ficci atque folares , fed in 
hifce regionibus initium eft menfium pluviofo- 
rum, que inconvenientia caufa quoque eft, 
cunctas Java. arbores & plantas haud rite 
perficere fructus ac femina. : 
Lignum hujus arboris fragile eft, ita ut rami 
vix puerum ferre ac fuftinere poffint. 
lomen. Latine Mirobalanus Embilicus , Indico- 
Portugallice Nilikay, Malaice Boa Malacca, Si- 
‘pice Ya-Kam. : 
Locus. "In Amboiná exotica eft, & hic pro- 
pagata per ficcos fru&us ex Java & Maccafla- 
ra delatos, fed prout nomen ejus Malaienfe de- 
en hanc tranfportatam fuiffe ex Ma- 
deca.* x ^ ` 
Ujus.* Fruétus- hi ficcantur, fed potiffimum. 
faccharo. condiuntur, quo aufteritatem omnem . 
amittunt, & gratum prebent conditum, quod 
jn Europam defertur. Sinenfes putant muria 
conditos-falubriores effe, quum os prius ad- 
ftringunt ac dein 'in“eo dulcefcunt. ` Siccato- 
rum decoétum propinatum curat Dyfentheriam , 
ex bile & fervore ortam ; ceterum muria condi- 
ti ad quosvis cibos toftos & elixatos in menfa ` 
adhibentur. 
Siccos recipe fruétus, eosque in aquà mace- 
ra, ita nt liquefcant , hac pulticula bis terve 
obline caput, unde cephalalgia & vertigines 
difparent , ex fervore & febribus orti. 
Tabula: prima ` 
Ramum -exhibet Mirobolani Embilici om eps fru&u A. 
integro. — E 
B. Gate eft totum triangulare. — 
C. Tertia ejus pars feparata. 
D.D.-Semina‘ttiangulario exempta. ^ M 
OBSERVATIO. 
Arbor hec a Plukn. in Manti(f. pag. 133. vocatur M 
robolanus Emblica , anguftis Acaciz foliis, fofculis Ta- 
marifci racemofis. Nellemaram H, Malab. part. 1. tab. 38. 
ubi in notis dicitur Acaciz foliis Arbor Malabarica, fruétu 
rotundo, femine triangulo, & Myrobolanus Emblica fo- 
liis- 
b E 
E 
D 
le Pharmac. p. 334. 
Zosen, Hift. pag. 159. Tab. 61. Poe 
" 
A eb 
E ss 
Phyllanthus foliis pinnatis floriferis : pe arbo 
, fru&u baccato vocatur a Linnes in Fl, Zeyl, pag. is8, & 
p. 238. & Spec. Plant. pag. 982. 
CA: 
: HERBARII AMBOINENSIS AUCTUARII' ` 
Breyn.Proár. 2: p. 84, Vide & Thef. Zeyl ` 
Cap. II. 
zoo veel groeven, dog niet diep, dezelve in zoo veel 
deelen: afdeelönde ;“i zoo veel celletjes laht Zig ook 
den fleen openen, en in ider leggen twee à drie zaed- 
korreltjes , in de gedaante als bet zaad van Indigo, 
te weeten uit den ronden aan beide de einden wat ge- 
drukt, waar van ider een byzonder Boompje kan 
voortbrengen. 
Zy zitten digt tegens de ryskens zonder fleeltjes, 
daar het bloeizel geftaan heeft, zoo dat men aan de 
voorfte helft vån de ryskens of geblade wiekens de 
Bladeren ziet „en aan de agterfte helft de vrugten, 
ter plaatze daar het hloeifel geftaan heeft, waar van 
men nogeehige ruigten of Die Bier. ^77 — -= 
De vrugten willen hier in Amboina niet wet: fyptn, . 
E, Saifoenwaltıin May en Funy , dewelke 
in de weftelyke Eylanden Sonne-maanden , "maar" in 
deze quartieren het. begin. qan. de regémouffon’ zin; 
welke ongelegentheid oorzaak4s , ‚dar alle Favaanjche 
Boomen en Planten bier niet wel dragen. willen. 
x 
Hy heeft een bros bout , zoo dat de takken qualyk 
een jonge kunnen dragen. 
Naam. In t Latym Mirobolanus „Emblicus , 
Indiaanfch-Portug. Nilikay , Maleit/ch Boa Ma- 
lacca, Sinee/ch Yu-kam. 25 
Plaats. In Amboinais by vreemd, “en albier inge- 
bragt van gedroogde vrugten van Fava en Maccaf- 
Jar, dog uitwyzende de Maleitfché naam , zoo fchynt, 
eunt dezen Boom moeten ontfangén bebben van Ma- 
cca. ee : 
. Gebruik. Zy werden gedroogt , dog meeft met 
zuiker ingeleit , waar doorze alle wrangigheit. verlie- 
zen, en een aangenaame confyt werden, "t welk men 
in Europa voerd. De Sineezen: houden de: gepekelde 
pga om datze in. de mond eerft t'zaamen- 
, en daama Zoet werden. Het afziedfel van de 
gedroogde. gedronken, geneeft de Roodeloop, die van 
de gal en bitte ontfiaat. Anders werden de gepekelde 
by alderbande gebrade koft-over tafel genuttigt<» 
Neemt de drooge-vrugten , weekt die in water, 
date geben, met dit papje fmeer? 2 of 3 maal het 
booft , dat uerdryft "de: hoofbpynen-duizelinge, de- 
welke van groote hitte en koortfen komt. 
vrugt » zoo als ze heels by Lett, As 
an 
aan de Acacia, met trosachtige bloempjes, zoo als aan 
| ee andries, lemari by de Masten ‚enaamt, en 
“tweede Prodr. pag. 84. hietze 
Embilifche Mirobejaä mee het blad varieatie ac å. 
Ziet verders onze: Thefaur. Zeyl: Pag. 5. en Dale Pharmac. 
Pag. 334- 3 BE its ` : GEES TH Kat 
"Van Linneus in zyn Flora Zeylanica wert ze genaamt 
= La foliis laris Boriferis KR frc. | 
i ee O 
Ei e 
DER- 
