PHI Hooftft. 
GAP OO AA UM; 
Boa Mai, 
à Ujus unica modo arbor reperitur prope 
] i Amahuffi vetus, truncum gerens rectum 
inftar Calappi, fed non tam altus eft : 
Rami viminibus gaudent plurimis foliofis & 
brevibus, quibus folia adftant inferius alternata, 
fuperius fibi obpofita, fed hunc non regulariter 
obfervant ordinem. 
« Superiora maxima funt, Lanfii foliis fimilia , 
fex feptemve pollices longa , tres lata digitos, 
fed in fuperioribus & fummis pinnis vix dimi- 
diam obtinent magnitudinem, füperne glabra , 
inferne acutis protuberantibus & obliquis admo- 
dum coftis juxta oras in arcus concurrunt, me- 
diusque nervus folium diftinguit in inzequales par- 
tes, faporis dulcis & oleracei. 
Flores in magnis & ramofis proveniunt race- 
mis inftar florum Mange, primoque fefe exhi- 
bent viridia capitula, paulo majora femineSina- . 
pios, que fefe aperientia formam flofculorum ex- 
hibent, qui potiffimum formantur ex fimplicibus 
curtis flavisque (taminibus menfe Martio proger- 
minantes 3 Ex his unus alterve fructus excrelcit 
completus , oblongus , & paulo major ovo Colum- 
bino , externe obduétus denfis fpinulis uti in 
Durionis fruétu tenero. Sub viridi putamine 
crafla_albaque locatur pellis , ex binis fegmen- 
tis compofita inftar crateris hiantis, unde etiam 
inferiorem modo dimidiam partem fruétus inter- ` 
ne obtegit , hicque major eft. Nuce Mofchata , 
obduétus duro , primum fpadiceo, dein nigro cor- 
` tice, externe fulcato inftar putaminis Nucis Myri- 
flicee , cujus ar A eft. Interiorpars repleta 
eft. nucleo Deco & albo, fed fufca pellicula-ob- 
duéto, qui bifidus eft., faporem pr&bens Cafta- 
nearum,: vel uti Amboinenfes hic dicunt- inftar 
nucleorum. Tsjampadahe. x3 123 
- Hinc-ex forma & fapore fructus quis conclu- 
dere poffet Caftaneam effe, Amalia 
enfibus , binasque plantarunt arbores ad occiden- 
tem Batoe Loeban nomine Boa Mafly „ noftra- 
tes eam pro Caftanea habent.: Tenera ejus folia 
edulia funt, & ad olus adhibentur. 
- Fru@us puutamini duro inclufos bis aqueinco- 
quunt. ipforumque nucleos cum gratia faporis. 
cauffa edunt, fed didici fuperfluam effe. coctio- 
nem, atque ad ignem modo torrendos effe inftar. 
Caítanearum.. E. AOS, nim dun 
Lignum ejus duriffimum eft, atque ubi capis: 
fum invenitur, tigno aptum eft & ufitatum... Ve- 
- fpertiliones plurimos ejus edunt fructus, atque 
ex putamine decidui in inferiore parte tuberculum. 
gerunt; ubi progerminant, primoque reétam in 
terram emittunt radicem , ac dein unum alterum- 
ve furculum furfum ,. quod. cum Caftaneis ipfi 
commune eft... ER OS yo ai 
-Sepius. in-litore inveni. nigerrimos quosdam 
fruétus: paulo -majores nucibus Myrifticis ;..quo- 
rum quidam plani, ac quidam compreffi erant & 
angulofi, fed exterius putamen multo profundius 
fulcatum erat prioribus , qui per mare in litus 
projeéti. erant, & cunctis Amboinenfibus ignoti, 
quosque comperi a prioribus differre , licet exte- 
rius putamen quam maxime inter fefe ee o 
VERMEERD. op 't AMBOINSCH KRUIDB. 
G 
| enfes.ejus. 
nucleos ante multos annos accepere ab Amblau- 
5 
AGTSTE HOOFTSTUK, 
Boa Maf. 
Ier vun fiaat cen eenigen Boom by oud Ama- 
hulu, met een regten flam, als een Calappus- 
boom , dog zoo groot niet. 
De takken zyn vol gladde en korte ryskens , daar 
aan de bladeren van agteren verwifJeld”, van voren 
tegen malkander flaan met twee en twee , dog houden 
deze ordre niet precies, 
De voorfle zyn de groot/te , en die van Lanfen ge- 
lyk, zes en zeven duimen lang , drie vingers breed, 
maar aan de bovenfte of voorfte ryskens zynze pas half 
200 groot , boven glad, van onderen met fcherp uit- 
builende en zeer fchuinfe ribben langs de kanten met 
bogen fluitende , en de middel-zenuwe deelt het blad 
in ongelyke deelen, zoet en moeskruidagtig van fmaah. 
De Vrugten met de harde‘ fchaal kokenze tweemaal 
in water , en eeten van den binnenfien keeft met 
Jmaak; dog tk heb geleerd , dat dit onnodig. is en dat 
men ze maar flegts op koolen kan braden-als Cafta- 
mepi dte EEL BONT TAD TI ECI Ak GiGi Site 
. Het: bout is'zeer hard , en daar men *t in quantiteit 
heeft, tot timmerwerk :gebruikelyk. ©: De: Pleermui- 
zen eeten de:meefte Vrugten y en. de uitgevallene uit. 
den bolfter hebben aan "t agterfte eind een knobbel, al- 
wadr:zyzuitfchteten ser een: regte wortel na den 
grond, en. daar na een:of twee flammetjes omhoog , 
"t welk zy met de Caftanie gemeen hebben 
Ik hebbe dikwils op: firand gevonden: eenige pik- 
zwarte Viugten, ruim zoo groot-als Novtemufchaten , 
zommige plat y:zommige gedrukt eh hoekig „dog de: 
buitenfie: [chaal was veel dieper-gekeept dan de-vorige, 
door de Zee op firand gewwerpen, en. by al de Amboine- 
zen onbékend , dewelke ik bevinde van de botenflaande 
te verfchillens boe;gelyk ook de buitenfle febaatenmal- 
kander. pu esoo anton dR te alas 
7 Naam, 
