$ HERBARII AMBOINENSIS AUCTUARII 
Nomen; Vocatur Boa Maffi , feu potius Amaffi, 
h. e; fructus dulcis , noftrates, uti diétum fuit, ha- 
bent eam pro Caftanea Boeronenfi, licet in O- 
rientali Celebis ora quoque nota fit, arborque 
prope radices alata eft inftar Lanfiorum filve- 
ftrium, conftatque ex duro & fubtili ligno, ita 
ut majores cultri Parangh diéti , & fecuresiad id 
hebetari poflint. Fruétus decerpti non ultra fpa- 
tium viginti quatüor horarum integri fervari pos- 
funt, quin in bina dehifcant fegmenta, medius- 
que nucleus in cratere aperto diu remanet; qui 
crater quodammodo etiam edulis elt, 
` Locus. Reperitur potiffimum in Amblauwa ; 
unde prius in Amboinam, uti diétani fuit, delata 
eft, uti & in Zephyrea Boeronis plaga. Com- 
pertum elt, fi nimis copiofi edantur ejus fru&us, 
prefertim D per aliquot decubuere dies, ita ut 
propullulare incipiant, naufeam movere. 
Tabula tertia 
Ramum exhibet arboris, que Boa Moff incolis dicitur. 
Cap. TX, 
Naam. Men noemd bet Boa Maffi, of beter 
Amaffl dat is, goete Vrugt; de onze, als gezegt > 
maken ‘er Boeronefe Caftanie van , hoewelze op de 
Ooftkuft van Celebes-gok,bekend zyn, en de boom heeft 
by de wortel vlerken als wilde Lanfen, van cen fyn en 
hard hout, 200 dat men parrangs en bylen daar op be/cha- 
digen.kan. De afgebrokene Vrugten kan men niet bo- 
wen een etmaal geheel behouden, dan berflenze in twee 
deelen, en de middelfte.korrel in zyn beker. blyft daar 
lang in ftaan , welke beker: ook eenigzints eetbaar is. 
Plaats. Men vindze mee[ op Amblauw ‚waar van 
ze. voor dezen , als gezegt, in Amboina gekomen zyn, 
als mede.op bet Zuiderdeel van Boero. Men heeft er- 
varen, als men er wat rykelyk van eet, inzonderheid 
alsze eenige dagen gelegen hebben, en wat uitge/proo 
ten zyn, dat men er kwalyk van werte os 
De derde Plaat ever 
Vertoont ecn Tak van gen Boom, welke. Boa Mafi by de 
Inlanders genaamt wert. ..., 
CAP UT: NON UM > 
Radix. Enter. Accar Mera. 
X Timorz parte Orientali, uti & ex infulis 
Etter feu Wetter, & Kiffer radix defertur 
Accar Mera d'ëta, que apud Bandanenfes in 
magno eft ufu ,' cujus anno 1684 ramuli quidam 
mihi tranflati funt , unde concludere poteram, 
exoticara elle plantam y in Amboina ignotam. 
` Hicramuli plurimis-gaudebant pinnis pluri» 
mum éreétis, quarum folia: pufilla erant , accum: 
nullis melius: comparati poterant dam emm illis: 
Solulas- bios nempe transverfales digitos longa , 
pollicem lata, fuperius fubrotunda, feu parum 
bifida , tenuia, paucisque fubtilibus venulis ño- 
tata „que oblique admodum decurrebant ; fubtus 
albicantia 5 & fplendentia, folitaria locata erant, 
inordinata, longeque diftabant. . Fruêtus--mihi 
nondum oblati vel indicati funt e 
. Radix, que fola in ufu eft, pollicis:craffitiem. 
obtinebat;peculiaris forme, multos habens parvos: 
fulcos, incurva & inregularis, per albicans lige 
num obduéta cortice rubro -qui.externe pafum 
cinereus ficcatur , faporis vifcofi. cum „Jewivad- 
Pranorum. … 3 KE US 
Sine dubio ingentes erunt frutices feu arbufcu-: 
le; crefcentes:in folo argillofo rubro vel fufeo, 
lapillismitxo in declivi montium porte, tam circa 
litus;-quam in ipfa regione iftarum infularam.-- - 
ftrictione , proxime: conveniens cim. officulis. 
+ Ufus. Ab iftis adhibetur incolis ad quasvis Dys 
fenterias, cum Pinanga: mafticata , ejusque fuc- 
cus deglutitur , «vel.cum aqua füpra porphyritim 
-conteritur & fic propinatur. Aqua, cum qua 
cónteritur. vel coquitur; rubefcit, licet in ipfa 
radicé ac prefertim: ejus ligno non multa adpa= 
reat rubedo, * Vero Emile et, per dulcem: & 
mucofam :qüalitatem , fauciata demulceré irnte- 
ftina ,.:& levi corroborare adítrictione.: => > * 
- Infula Etter, noftratibus fic dicta , .incolisWer- 
ter-vocatur , fita:ad borealem plagam Timore 
orientalis , ab hujus incolis Bandanenfes edoéti 
cy g funt 
NEGENDE HOOFSTUK. 
"De I ortel Etter, Accar Mera, 
T An Timors Oofterdee!, als mede van de Eilan- 
NV den Etter of Wetter en Kiffer, wert een Wor- ` 
tel gebracht, Accar Mera genaamt, by de Banda- 
nezen in groot gebruik’, waar van my: Anno 1684 
eenige takjes toegebragt zyn; bewyzende , dat bet een 
orcemde plante was, in Amboina onbekend.“ 
Dese takjes waren vol dunne_pyskeñs y die: mefl 
overeind: flonden, de bladeren waren klein y en met 
niet beters te vergelyken dancmet die van Solulo; na- 
mentlyk tee dwers vingers lang , een duini breed, 
van voren rond of een weinig geklooft , dun’, met weinige 
fubtile adertjes bezet, die zeer’ fchuins liepen; van 
onderen witagtig , en wat glimmende 3 “zy ftonden 
aan de ryskens enkeld, zonder order ; en verre van 
malkanderen, De Wriúêtén-&yn my nog niet getoond 
of beduide ` B od SMO fu oso- Busse Itty 
© De wörtel „dewelk alleest in gebruik iS, Was een 
duim dik, van een byzonder fatfoen’, -vol kleine: bog- 
ten, krom en zeer ongefchikt , bekleed over °t witag- 
tig bout met een roode febor[Je y ‘dewelke van buiten 
wat grauw böjterft, ‘oan’ fmaak finoerig met cen 
kleine adftrittie ; zeer na komende met dé fmaak van 
de ‘keeften uit Pruimefleenen, "ie 
D 
"n mme 
Simo 
Het zullen groote firuiken of kleine “boomen ays 
Ce: ge! "op een: roode ‘of bruine vklef.grond „daar 
flechen“onderlopen , opt laage Gebergte , 200 wel 
omtrent bet firand, als-landwaartin: op de voornoemde 
Bilanden 1 186 HERE 
ni Gebruik: Zy wert gebruikt” by dezelve Inlanders 
tegens: állesbande: bloedlóop des buiks , ‘met Pinang ge- 
Knquawt zoen den Zap ingésiwolgen, of met water op 
een Deen gewreven en gedronken. Het water, daar in 
men xe wryft of kooki y wert ood hoewel aan de wor- 
tel, inzonderbeid van ^t bout, niet veel rood” gezien 
were: Heb is twaarfobynlyk „date met baar’ zoete 
en fmecrige cigenfebap de verzeerde dermen zalft, en 
dan: met matige adflriêtie cerle. dq 3610 mune 
„Het Biland: Ever y: by de onve-zo0igenaamt y bett 
by de Inwoondors Wetter "gelegen; benoorden bet 
Oofteind van Timor "ou dezeloe hebben’ de Bandar 
` ) nezen 
en es 
