- XXII. XXIH. Hooftft. 
triginta fimul in racemo.,. referuntque fructus 
Caprifici afpera, vel faltem illos Mamuflut. 
Maturi magnitudinem obtinent Pruni majoris, 
(eu in hifceterrisinftar femi perfecti Limonis.Ni- 
pis, externe ruffi, & quatuor obfcuris fulcis crucia- 
tis diftinéti, raro tribus vel quinque, juxta hofce 
falcos. fruétus dehifcit, & fab craflo fed. fragili 
putamine reconduntur tria quatuorve magna os- 
ficula , carnofa obducta membrana , externe fpa- 
dicei coloris, inftar majoris officuli Ricini, fed 
fine maculis. / eer EN 
Interne fub putamine offeo albus ac folidus recon- 
ditur nucleus. qui in bina dividi poteft fegmenta. 
"Prunci cortex ex nigro viridis eft & rugofus, 
ac facile feparari à ligno poteft , fed facile fran- 
gitur. Lignum vulgaris eft fubftantie & coloris, 
longum, & ex craffis conftat fibris, ac proinde 
facile per longitudinem finditur. 
Nomen. Latine Arbor NufJalavica , juxta. Ma~ 
laienfe Caju Na[Jalauw , Ambonienfes eam vocant. 
Caju Somin, feu Ay Somin. 
‘Locus. In Amboina reperitur , fed raro; hie & 
illie unica arbor in altis filvis, majori copia in 
Nuffalauwa , & parva Cerama. 
Ufus; Apud Amboinenfes in raro eft ufu. Te- 
neii vel femi completi trunci per longitudinem 
ffi, palis & fepibus inferviunt , fed ad tignum 
non fatis durabilereft lignum ` Ex vetuftis trun- 
+ cis afferes quoque formari poflunt. 
CAPUT. VIGESIMUM SECUNDUM. 
Lm Montanym fupra libro X. cap. 47» 
, deferibitur, & Tab, 56, ejus Figura exhi- 
betur. . EN ent ; 
y EN 
wie ES 
N 
CAPUT VIGESIMUM TERTIUM. 
Oleander Sinicus. Codibo T: vina. 
C^ X Sina in Bataviam, & inde huc delata eft 
: B V, fpecies quedam Oleandri, cujas binz fub- 
divife funt fpecies, major, & minor. 
Major fpecies Oleandri Sinici gracilis eft fru- 
tex, otto & novem pedes altus, plerumque bi- 
nos emittens reétos truncos € radice , brachium 
infantis craffós ad viri altitudinem , antequam 
fefe in ramos dividant. Cortex glaber eft, ac fau- 
ciatus pellucidum:fed vifcofum emittit liquorem. 
Truncus in tres fefe dividit ramos , atque hi 
iterum in tres minores , fed aliquando quartu 
preeternumérarius obfervatur, p 
Folia tria fimul in triangulo locantur , fed non 
regulariter , ünum enim: nunc. altius. nunc: ma- 
‚gis declive ponitur -quam in triangulo. Tres fu- 
eriores furcali non rotundi funt, fed plani pa- 
tum gum-acutis angulis, ac medius fefe erigens 
ramus trigonus eft. Folia optime referunt illa 
Codilii parvifolii , fed. parum anguftiora funt, 
. quinque fexve pollices lon a subidas dis : 
crate 
& firma, glabra, & parum finuo a , fü- 
perne \ntenfe virentia , inferne pallide virentia, 
in fuperiore parte in acutum definunt apicem 
inftar acus. - Nervus medius fuperius non protu- 
berat, ime inferius innumerz fubtiles & trans- 
verfales' decurrunt venule. 7 
n 
VERMEERD. op AMBOINSCH KRUYDB. 
i3 
dertig aan een, Trosje , en gelyken de Vrugten van 
Caprificas Alpera » ef immers van Maa " 
e rype werden zoo groot als een groote Prui 
hier te Land een halfoafe Lemon Nipit „van dn bd 
en met vier donkere vooren in 't kruis gedeelt , wéinige 
met drie en vyf 5 langs deze voorens fplyt de Vrugt 
open , en onder ech dikke , dog broffe bolfter vind men 
drie à vier groote korrels, omgeeven met een vleezig 
vlies, van buiten Caftanjebruin, een groote Ricinus- 
korrel gelyk, dog zonder. plekken. = 
Binnen onder een houtagtige fchaal leid een witte 
meng kern., die zig in tweeën laat deelen. — 
Jchor/Je des ftams is zwart-groen en ruig, gaat 
ligt van bet haut af, en breekt kort af. Het hout is 
van gemeene fubflantie en coleur, lang en grofdradig, 
en dierhalven ligt in de lengte te [plyten. 
. Naam. In ^t Latyn Arbor Nuffalavica, na’ 
Maleitfche Caju Nullalauw. De Amboineezen noe- 
men het Caju Somin , of Ay Somin. 
Plaats. Men vind het op Amboina zelden, hier en 
daar een Boom in.’t hooge Wout meer op NufJalauw, 
en klein Cerama ` 
Gebruik. By de Amboineezen is het in weinig ge- 
bruik. . De jonge en balfwa[Je flammen in de lengte 
ge/pleeten-, dienen tot paggers of heiningen, maar 
in den huisbouw is het niet durabel. Uit de oude flam- 
men kan men ook planken.maken tot prauwen. 
TWEE-EN-TWINTIGSTE HOOFTSTUK. 
E Berg-Lanfe Boom is boven in het eerfte 
LI Boek, Cap. 47: Pag: 354. Defobreven, en 
óp de 56. Plaat deszelfs Figuur vertoont. ` 
DRIE-EN-TWINTIGSTE HOOFTSTUR. 
De Sineefe. Oleander. 
$ 
It Sina is op Batavia, en van daar herwaarts — 
gebragt ecn zeker Zoort van Oleander , waar 
van men.twee onderzoorten heeft, groot, en klein. 
1. De groote zoorté van: Oleander Sinicus werd 
een rgnke Struik, agt en negen voeten hoog y ge- 
meenelyk met twee regte Stammen uit de wortel opfchie- 
tende, een kinder, arm, dik, en een man „boog, eer 
ze haar in takken verdeelen; de Schorjje is effen, en 
gequetj? eynde. geeft een klaar , dog kleverig Zap uit. 
De Stam verdeelt zig in drie takken, en dezelve 
al wederom in drie regte ryskens, dog bier en daar 
doopt "er wel een vierde buiten de order. % 
De. ren flaami elyks met hun drién in cen 
ee niet regir want zimtyds flaat Wt eens 
hooger of lager, dan den triangel uitwyft. De drie bo- 
vente ryskens „zyn niet rond , maar wat plat met 
fcherpe-kanten , en de middelfle. opfcbietende tak is 
driekantig , de bladeren gelyken beft na onze kleenbla- 
dee Codibo, dog wel 20 final, vyf en zes duimen 
lang , een vinger breed, dik en fiyf s glat of een 
weinig bultig y: boven hoog-groen , beneden ligt-groen, ` 
‚aan bet vaorfie cinde met een me Jpits als een naelde, 
“de middelzenuwe puilt boven geenzins uit, en van on- 
deren siet men ontelbare fyne en dxverslopende adertjes. 
Ty s — Aan 
