XXV. Hooft/t. 
petiolo, ex trunci cortice propullulante , hic 
vero ipfi inhaeret cortici. Si hec tubercula ad- 
huc integra aperiantur, in alba membranula 
mufca reperitur albicans, ad corpus virefcens , 
que petiolo adheret. Hec mufca vivax ex vi- 
ridi nigrefcit , fefe circumvertit, & caput ad 
petiolum infleétit, quem arrodit, quum avolat, 
dein tale tuberculum fiffuram patitur , inque qua- 
tuor dehifcit fegmenta , ac durum & lignofum 
eft, talique modo ramis inhaeret, fed verruce.he 
ficce facile extrahi poffunt. 
Hec tubercula copiofa fimul locantur, ac for- 
mam prebent verrucarum coadunatarum , fub 
quibus rami quidam progerminant terram peten- 
tes, ita ut hec arbufcula circa radices multos ra- 
mos in terram demittat inftar Pandani, ac proinde 
non facile eradicari poffit. Cortex ejus tenuis eft, 
ac fub hoc denfum ac folidum latet lignum. 
Nomen. Latine Parens Mufcarum , juxta Amboi- 
nenfe 4y Lala, h. e. lignum Mufcarum. 
“Locus. Circa Way reperitur. In Amboina circa 
& in agris Coes Coes diétis tenere he arbufcule 
magna inveniuntur copia fub vetuftis fruticibus 
ad fpithame circiter altitudinem, dictis ornate 
foliis. In ipfarum fummo ifta tubercula, feu pu- 
ftule inveniuntur tam fole , quam undique circa 
tenera foliola, elegantiffime fructus referentes , 
quarum juniores virides, & vetufte obfcure ruffe 
unt, fed cunéte ex teneris progerminant foliis 
vel arbufcularum verticibus. 
CAPUT VIGESIMUM QUINTUM. 
Arbor Vefpertilionum. Caju Morfego. 
Æc non in altam excrefcit arborem, mul- 
` tos emittens breves nodofosque ramos, 
qui pinnas emittunt folia inordinata gerentes, 
que brevibus infident petiolis, prope ortum ge- 
niculatis. 
Folia vulgaris funt forme , quinque pollices: 
longa, binos lata, ad oras parum dentata, fed 
per intervalla, ac finuofa & inregularia, crafla, 
fuperne glabra, inferne paucis obliquis coftis 
donata. 
Flores ignoti funt , fed quantum videtur, ex 
brevibus excrefcunt fimplicibus racemis. Fructus 
magnitudinem Lanfiorum obtinent , fed fuperius 
obtufo apice conftant, ruffefcentes , ab una parte 
fulcati, ubi dehifeunt. Sub lignofo putamine in- 
ens locatur nucleus, fubftantie ficce & flave- 
eg qui oblique in bina fegmenta dividi po- 
teft, fine notabili fapore, fed parum eft adftrin- 
ens, inferiorque ejus dimidia pars verrucis ob- 
Ta eft, fed fuperior glabra eft. 
' Lignum nullum peculiarem habet ufum, fed 
radices contunduntur, & dolentibus inponuntur 
dentibus. 
Fruétus avide a vefpertilionibus comeduntur, ' 
unde nomen gerit, & in Leytimora Carong La- 
mamam , h. e. Vefpertilionum cibus vocatur. Ma- 
laice Caju Morfego. Latine Arbor Vefpertilionum. 
In altero ramo ex filva deduéto folia fibi erant 
obpofita, tres quatuorque polliceslonga. Fruétus 
quatuor & quinque fimul in uno locabantur race- 
mo, quivis longo infident petiolo inftar fruétuum 
- Laharon, fed non majores erant parvis Bardane 
capi- 
VERMEERD. op 't AMBOINSCH KRUIDR. iy 
uit de [chor[Je des flams voortkomende, egter met de- 
zelve in de fchor/Je fleckende. Als men See at 
tjes , nog geheel zynde, opent, zoo vind men in een 
wit vlieske een gedaante van een Vliege, aan "t lyf 
groen, en aan den ficel vaft: deze Vliege leevend 
werdende, verlieft de groente, en wert zwart, keert 
haar om met den kop na den feel, alwaarze die doors 
byt, en daar uit vliegt; daar na fplyt bet knobbeltje 
van malkander in vier deelen, en wert hard en hout- 
agtig , blyvende aldus aan den tak zitten, dog de 
drooge wratten kan men gemakkelyk uittrekken. 
Deze knobbelen flaan veele by malkander, en maken de 
gedaante van een troup wratten, onder dewelké eenige 
takken uitkomen , beneden na den grond fchietenae, 
zoo dat dit Boompje omtrent zyne wortelen veele tak- 
ken in de aarde heeft, gelyk een Pandang, en daarom 
niet wel uit te graven is. De fchorf]e is dun, en daar 
onder een dist maffief bout. 
Naam. Jn ’t Latyn Parens Mufcarum , na ^t 
Amboinfch Ay Lala, dat is, Vliegenhout, 
` Plaats: Men vind het omtrent Way. Op Amboina 
omtrent en in de Coes Coes Velden , vind men deeze 
jonge Boompjes onder de oude firuiken met menigte , 
omtrent een fpan hoog , met de bovenflaande bladeren 
bezet. Aan’t overe der zelven vind men de voorn. - 
knobbeltjes of puyfijes, zoo wel alleen als rondom de 
jonge blaadjes, zeer aardig eenige Vrugten verbeel- 
dende, waar van de jonge nog groen, en de oudt 
donker-ros zyn , dog alle uit de jonge bladeren, of uit 
het opperfte gegroeid. ; 
VYF-EN-TWINTIGSTE HOOFTSTUK, 
De Vleermuizen-Boon, 
It wert geen hooge Boom , met veele en korte 
knoeftige takken, en daar aan korte ryskens , 
bezet met bladeren, Zonder order , flaande op korte 
voetjes, by haar oorfpronk met een knietje. 
« De bladeren zyn van gemeen fatzoen, vyf duimen 
lang, twee dito breed, aan de kanten een weinig ge- 
tand, dog wyd van malkander , en voorts bogtig en 
ongefchikt , dik, boven glad, beneden met weinige 
Jchuinfe ribben bezet. } 
Het blocizel is onbekend, zoo "t fchynd aan korte 
trosjes , zonder zyde-takken , voortkomende, De 
Vrugten zyn in de,grootte van Lanzen, dog van vo. 
ren met een ftompe Jpits, na den roffen trekkende ‚aan 
de eene zyde met een naad, ze openberfien. On- 
der een houtagtige fcbaal leid cen groote korrel, droog, 
en geelagtig van fub[lantie , die zig fcbuins in tweeën 
laat deelen; zonder merkelyke fmaak , met eenige Zaa 
mentrekking, en de agterfte belft is met wratten be- 
zet, maar de voorfte is glad. E 
+ Het bout is van geen zonderling gebruik, dog de 
wortelen werden gekneuf? , en op zeere tanden gelegt. 
De Vrugten werden greetig door de Vleermuyzen 
opgegeeten , waar van het den naam heeft, en op 
Leytimor Carong Lamamam beet , dat is, Vleer- 
muyzen koft. In ’t Maleits Caju Morfego. In ` 
"t Latyn Arbor Vefpertilionum. ‘ 
Aan een anderen tak , uit het Bofch gebragt , fion- 
den de bladeren meeft tegens malkander , drie à : 
duimen lang. De Vrugten flonden vier en oyf by 
malkander aan een tros y yder op een lange ‚feel, ge- 
lyk de Vrugten van Laharon , dog niet grooter dan 
E kleine 
