— 
XXXVI. Hooftft. VERMEERD. op *t AMBOINSCII KRUYDB. T 
bina fimul juncta, non direéte cruciata, nec fibi 
obpofita, fed parum obliqua, feffilia fere, hic & 
illic tria etiam fimul proveniunt, vetuíta & in- 
feriora binos ac tres pollices longa funt „ binos 
lata digitos, brevi apice donata, fubtus multis 
. protuberantibus coftis donata, que folium ab 
utraque parte: rugofum .&' finuofum formant , 
fantqué porro firma, craffiuscula , non lacte- 
fcentia, oris «equalibus, qué deorfum fefe incli- 
nant, fuperne intenfe virentia , inferne pallida; 
Flos Caryophyllum.hortenfem refert, feu hifce 
in terris uti Manda Kacki, fed major utrisque, ex. 
octodecim compofitus albis , & pinguibus petalis, 
quorum fex exteriora oris fuis deorfum inflettun- 
tur, & retrorfum dependent, fed fex fubfequen- 
‘tia magis. extenfa funt, reliquorum fex fubfe- 
quentium bina interiora concavum formant cu- 
cullum, quum introrfum flexa funt , abfcondentia 
flavum capitulum , . circa quod ftamina quedam 
brevia locantur, quodvis porro petalum - exter- 
ne acutum forzat:dorfümn,. 3m mi 
Odor floris penetrans eft, fed jucundus. qui- 
. que diu. fupereft.» Floris tubus cinctus eft fex 
viridibus & anguftis petalis, dorfum acutum ge- 
rentibus, atque hinc hexagonum formant calicem, 
queque arte flori adcumbunt, nulli autem fub» 
fequuntur fructus. Ae 
Rami terra aliquamdiu obvolvendi funt, dein 
“amputandi, & tranfplantandi, nulla quoque folia 
abrumpenda funt , donee adulti funt, & flores 
proferant. — ise A 
Nomen. Nullo: alio innotuit nomine nifi Ma 
layenfi Catsjopiri wel Catsjopiring , nec adhibe- 
tur, quantum huc usque novi, nifi ad ornamen- 
ium & oblectamentum , unus enim alterve flos 
odore fuo totam cameram replet per Binos con- 
tinuos dies, In Amboina quondam fuit exotica 
hoc planta, ac primum ex Batavia ibi delata. ` 
“> 
OBSERVATIO. 
.. Catsjopiri Rofe Sinenfis, feu Ketmie , vel Hibifci hodie 
fpecies HR de quo vide Thef. Zeyl. ba . 133. & Hort. 
Malab. part. 6. Tab. 38. &c. eftque Hibifcus foliis ovatis, 
acuminatis, ferratis, caule fimpliciffimo petiolis floriferis, 
Linn. Spec: Plant. pag. 693... (e oe 
in ryen, maar wat febuins, zonder merkelyke Deeler 
of voetjes, bier en daar ziét men ook drie by malkan 
der, de oudfte en agterfle zyn twee en drie: duimen 3 
de voorfbe vier en vyf duimen lang y tweevingers breed, 
met een korte fpits , van onderen met veele unt fteekende 
ribben, die het blad ter wederzyde rimpelig en bultig 
maken, voort flyf, dikagtig, zonder melk , met eve: 
ne kanten y dewelke onderwaarts gebogen flaan, boven 
koog gras-groen, beneden bleek- groen, 
De bloem is als een Angelier , of bier te land die 
van: Manda Kacki,, dog grooter.dan die beide, ge- 
maakt van agttien witte en vette blaadjes, waar van 
de zes buitenfte met harde randen: nederwaarts: gebo- 
gen zyn, en agterwaarts hangen, maar de zes vol» 
“gende zyn meer uitgebreid, van de zes daar op 
volgende maken de twee binnenfie cen hol huiske , 
dewylze inwaarts gebogen zum, verbergende daar in 
gen geel knopje , om "t welke eenige korte draaden 
Slaan, en ieder blaadje heeft van buiten een fcherpe 
FUSTO oos t : 
De reuk is Gert, dog aangenaam, dewelke haar 
lang by blyft. De hals van de bloem is omgeven met 
zes groene en finalle blaadjes „ook. een fcherpe rugge 
bebbende , en daar door een „zeshoekige;kelk uitma- 
kende ,-digt tegens de bloem aanliggende „en daar.vol- 
gewgeen orygten pp. EE vens sence 
.- Men moet de takken een. tyd lang omwinden met 
aarde , dan affnyden , en verplanten, men moet. ook 
` geen bladeren, daar van-aftrekken , tot. dat het zyn 
xoltomen «yasdom. heeft y en bloemen draagt, ` 
. Naam. Het is-met geen andere naam bekend dan 
met den Maleitfe Catsjopiri:of Catsjopiring , en 
wert ook zoo veel tot nog toe bekend is, tot, niets an- 
ders gebruikt, dan tot cierade en vermaak , want een 
of twee bloemen konnen met haaren reuk een geheele 
kamer vervullen, en dat twee dagen lang. Zy is in 
Amboina eervyts vreemd geweeft , maar eerft vaa Bas 
tavia ingebragt. A ; 
mia, ol te 
ziet myn Th 
> € 
T TUN 
ro % 
he : 
T 
CAPUT TRIGESIMUM SEXTUM, 
Lufa Radja > 
“Y TAC planta eft, cum qua Rex Amaroris fupta 
FER Gibro2. defcriptus certat ob ejusamaritiem, 
Ted hic exotica eft, ac quum jam apud ipfos Eu- 
ropzos in magno eft ufu, hinc deferibere eam 
hic volui juxta formam , quam obfervavi in plan- 
tula ex Java delata, quee in horto meo feliciter 
| progerminavit. Bine ejus funt fpecies. Prima 
& optima ex Solora defertur. Altera Javanica 
‘eft, quam hic deferibam, a Solorenfi haud mul- 
tum differens, 
Eft itaquearbufcula , binos viros alta, fimpli- ` 
Cem ac rectum gerens truncum , binos circiter 
digitos craffum, fi nempe in talibus crefcat xb 
5 i 
ZES-EN-DERTICSTE HOOPTSTUK, 
+ 
A Jt is de plante, die onzen Rex Amatoris bö- 
LP) Gertie > Bock nftireiin; wil. uitdagen 
‘om den prys van bitterheit, dog alhier uitlants , en 
dewylze nu zelfs by de Europeanen in groot gebruik 
is gekomen, zo heb ik ze bier willen befchryven na 
die gedaante , dewelke ik bevonden Beb aan een plant: 
“je van Java gebragt, en inmyn thuin gelukkig op- 
omen. Men heeft "er twee zoorten van: de eer, 
Er tele komt van Sin De tweede is de Favatn- 
Je, delle ik beeen al, ‘an + SSES 
‘veel verfchillende. ^ «tates 
i e een boompje, omtrent twee man bong » 
met een enkelde en regte fam. , omtrent ten paar 
wingers dik, te weeten als bet in zodanige bo[Jen 
G 2 voorts 
