45 HERBARIL AMBOINENSIS AUCTUARII 
. Sexto. Omnes inpedit corrumptiones, ne in 
malignum .degenerent ulcus , fimiliaque mala, 
que, ex nimio confortio fcortarum contrahuntur 
vulgarium.-«. encoder c i / 
Septio. Auget & nutrit fanguinem , homi- 
numque corpus reddit agile , vel proprie me- 
lancheliam inpedit, & depellit. 
. O&avo. Proftratam reftaurat & excitat appe- 
tU Sc. er 
Nono. .Debilem hominem in lenem , fi ipfi 
«ondacit,, ducit fudorem. . j 
-Decimo. Prodeft vertigini, oculorumque inbe- 
cillitati , Leypotymiz.,. Papi, Epilepfie , 
nervorum. contraétionibus , feu fpasmis, infen- 
fibilitati ,' fimilibusque mal, y> ritigs spn 
Undecimo, | Ventriculi ruétus inpedit. , copio- 
famque expellit bilem... e 
Duodecimo, Lenem. procreat. cutim ; iplius- 
que tollit rabedinem nimiam... ` 
Decimo tertio, Stomachum emollit; & miti- 
gat; fi himio repletus fit cibo, phlegmaticosque 
«confumit humores , vomitumque inpedit. 
3. Decimo quarto. Febres tollit. 
Decimo quinto. Hemoptoem & Heemorrha- 
-giam fedat, iftumque fiftit fanguinem , qui per 
anum fepe evacuatur: bay core 
; Decimo fexto. Prodeft parturientibus, easque 
confortat tam in partu quam poft eum, = 
Decimo feptimo. . Süftentat feptem. primaria 
elementa, que hominis temperamentum regunt, 
‘que funt ketitia, ira, defiderium , meditationes 
triftes ; few melancholia , triflitia , feu dolor , ter- 
-ror, feu confufio , fubmiffio, feu timor. . 
Ita ut habeatur pro. optimo,,. & primario me- 
«dicamento, quod reperiri poteft, fed fciendum 
eft, memoratas iftas virtutes non folum modo 
per fe operari, fed conducit: ad operationes 
aliorum medicaminum , quibus jungitur , & ut hec 
bonum fortiantur: effeétum „atque hinc 
ratur cum nuntiis, qui pretiola quedam munera 
in peregrinas transferunt regiones. Atque hoc a 
debilibus bis terve de die editur magnitudine Pifi 
ad confervationem, ac.reftaurationem debilium 
partium.: Huc usque ex Manufcripto. . 
. Hie porro fubneétam ea, qus doétus Pater 
Martinus , qui in fua-patria radicem eam novit, 
de ejus fcribit virtutibus in Sinenfi fuo Atlante, 
02-35. Mili nondum contigit ejus videre folia, 
ipfius. vero. radix flavefcit,\ ac fere deftituta eft 
brillis radicalibus , per quas alimentum fugere 
deberet neceflarium, ubique vero notata eft ni- 
,gricantibos. venulis, ach fubtili atramento deli- 
neate effent. Si radix ipfa mafticetur , gratam 
praebet dulcedinem cum Jevi & debili amaritie. 
Spiritus auget animales quam maxime, licet vix 
duodecima unciæ; pars pro dofi exhibeatur. $i. 
„paulo majori propinetur dofi, perditas reftaurat 
vires in debilibus, naturalemque in corpore ex- 
citat calorem. rcx issu xod mein a IUD 
Cam aqua: coquitur in Balneo Marie, (forte 
in cyatho potus Thee) gratumque de fe tum 
fpargit odorem inftar aromatis cujusdam. . Qui 
vero -Calidioris ác fortis funt: temperamenti,-ea 
aliquando utuntur non. fine difcrimine. vite , 
quum -nimium fpiritus excitet , contra in fum- 
mam fepe admirationem quam maxime prodeft, 
& conducit omnibus debilibus , defatigatis, & 
per graves morbos exhaüftis hominibus. EUR 
E -Im- 
m 
CIIM CH. 
$57 AUN ot A zi 
7 
Cap. LVK 
6. Het belet alle.verdorventheden y die in gevaar 
flaan van tot cen kwaad zeer uit te flaan, met nog 
meer diergelyke gebreken, dewelke uit alte veel om- 
gang met vuile hoeren ontflaan zyn. 
2. Het vermeerdert en voed het bloed, doet de 
menfchen ligtinoedig maken , of eigentlyk verdryft het 
de melancoly. r , tw k 
… 8. "t Brengt de verloren cetluf? weder. 
heeft , baa[L zweeten. 
10. Het is goed. voor draaying en zwymeling der 
oogen „door frauwtens ;. item voor alle beroerdbeit , 
Apoplexie, vallende ziekte , trekking en verdooftheit 
der zenuwen y en diergelyke quaalen. 
LI. Onderhoud de oprisping. van de maag , en ver- 
dryft de overvloedige gal... E à 
12. Maakt een zagte huid y. en verdryft dé opdrag- 
tigbett des. Hpbaams. A EET ec 
13. Verzagt de maag , als by met fpys, overladen 
is; confumeerd de phlegmatique bumeuren , en flelpt 
ber braken. vui us... í 
IA, Jr goed tegens de koorts. f Weër 
15. Stilt-het bloed/puwen., en bloeden. der neus, 
mitsgaders: ’t bloed, `t welk door t fondament.geloft 
9. Het doet een zwak menfch , die het van noden 
JE 
f en, zynde 
fe Verge net a 0 ofte w 
ult wat EE BEE 
Irhenken naar onbebende : Tote, wert 
nen Da ora a ar SE" "Sa sae Me 
het van zwakke perzoonen twee à driemaal "s daags 
Manujcript. … 
- Jk zal bier byvoegen , bet geen de geleerde. Pater 
knoutot , beeft ze een aangenaame zoetigheit , met een 
