58 HERBARIL AMBOINENSIS AUCTUARII 
Nomen. In India antiqua vocatur Corandas., In 
Java Carendang, & Rendang, pro prunis filveftri- 
bus Indicis haberi poffent ejus fructus , fed Faco- 
bus Bontius eos confundit eum Carandje , feu 
Crandje , qué penitus alia eft arbufcula , ex fa- 
milia Tamarindi. Garcias lib. 2. Aromat. Cap. 6. 
hanc comparat arborem cum Arbuto , fed oblitus 
-fuit notare fpinofam effe. 
Locus. Ex Garcie teftimonio vulgaris effet in 
Balaguatta , aliisque Indoftäne infulis , prefer. 
tim.juxta.Cormandele oram , ubi folent ejus 
fruétus ad naves noftras deferre recreationis gra- 
tia. In Java quoque crefcit, fed ibi in nullo ha- 
betur pretio. be P" A 
~ Dir, Maturi ejus fru&us crudi edi poffunt , 
tam foli quam fale conmixti, quod ejus aufteri- 
tatem tollit ad os refocillandum, & fitim fedan- 
dam, fed plurimum femimaturi ac virides muria 
condiuntur vel aceto, & ad menfam inflar Oli- 
varim edúntur, vel Capparidis loco ad appeti- 
tum excitandum, ad potum Thee etiam propo- 
nuntuna Ba eS 
Batavie has arbufculas adhuc. teneras folent 
neêtere, & ducere in fepes viventes, atque 
unum alterumve modo truncum permittunt ex- 
crefcere in arbufculam , ut fructus conquirant. 
Has fepes norunt circa hortos tam denfas for- 
mare amputando, ne galline percurrant, mox 
enim fupra radices fuas emittit furculos duros , 
& ligneos ftatim fpinulofos, unde & puto hanc 
veram effe Oxyacantham Batavicam , non au- 
tem fupra memoratum Bangiam Lacki Lacki. 
Tabula vigefima quinta ` 
Elegantem exhibet arbufculam , que Carandas Rumphio 
. dicitur y & Rbamni vel Lycii fpecies eft fpinis bifidis, 
My Bh „u Be Co 
` SÉ, SSES "P AT UR 
— —— 4 ; 
Cap. LXXF 
Naam, Jn oud Indien noemt: men ze Carandas. 
Op Fava Carendang, en Rendang. Men magt ze 
voor Ooft- Indifcbe Sleen houden. Dog Jac. Bonuus, 
Lib. 6. Cap. 4. confundeert ze met Carandje, of 
Crandje, 't welk een geheel andere Boom is ,. uit het 
geflagte der Tamarinden. Garcias Lib. 2. Arom. 
Cap. 6. vergelykt deeze Boom met den Arbutus , dog 
heeft vergeeten, daar by te zetten, dat hy doornag- 
tigh is. 
Plaats. Naar Garcias fchryven is hy gemeen in 
Balaguatte , en andere Landen van den Indoftaan , 
inzonderheit langs de Kuft van Coromandel, daar men 
gewoon is zyne Vrugten aan onze Schepen te brengen 
tot ververfching. Hy groeid mede op Fava, dog is 
aldaar in geen achting. 
Gebruik. De rype Vrugten kan men raauw eeten, 
200 alleen, als met-wat zout gemengt, "t welk haare 
wrangigheit beneemt , cm de mond te ververfchen , 
en den dorf? te verflaan; dog de meefte werden half 
ryp, en nog groen zynde, im azyn of peekel gelegt , , 
over tafel-gebruikt als Olyven of Cappers, om den ` 
appetyt te verwekken; ze werden ook by den Theebak 
eet, ) 
Op Batavia beginnen deeze Boompjes in haare 
jongheit te vlegten, en te leiden tot leevende Hagen, 
latende bier en daar maar een flammetje opfchieten tot 
een Boompje, om Vrugten daar van te hebben. Deze 
Hagen weeten ze rondom de Thuynen met fcheeren zoo 
digt te maken, dat ’er geen hoen doorkruipen kan; 
want digt boven de wortel fchiet het zyne ryskens uit , 
van een hard en flyf bout , en flraks-met doorenen be- 
kleed; weshalven ik giffe, dat dit de regte Batavifche 
Hagedooren zy. en niet de bovenftaande Bangian 
Lacki Lach, — 
De vyf-en-twintig fte Plaat 
Vertoont een fraai Boompje, Carandas van Rumphius ge- 
.maamt, het welk een zoort van de Rhamnus ofte Lycium 
- ds met gefpleete doorens, © o= 
hs ej a" 
Y 
sii 
"8 La 7 ER RR es 4 geriet — 
CAPUT SEPTUAGESIMUM QUINTUM. 
los Siamicus. Bonga Siam, 
T Onga Siam, feu Mogori Tunkin , nferius trun- 
cum gerit, infantis brachium craffum „ 
qui mox bifidus eft, atque liic fefe in binos 
iterum dividit-alios, qui fefe circumfle&unt , 
hique externe admodum rugofi funt, ach fquamati 
effent, ordine fquamas proferentes, uti in Pulafa- 
rio, feu potius uti in dndawali, craffumque ita 
format ac denfum fruticem. Flagella funt ro- 
tunda, & tenuia, quibus folia adftant bina fibi 
obpofita, & conniventia , cordiformia; multisque 
nervis pertexta, ac fuperius brevi apice donata.- 
lots et in coronulis excrefcunt quin- 
que fexv e fimul SCH calicem emblatur bre- 
vem, roctindo infidens capitulo, ' quod ex viri- 
, ibus componitur apicibus , flos ipfe, fefe aperit 
EIER, petala inferius connexa, ac fuperius 
fetroflexa, guum fefe aperiunt , ex viridi flave- 
fcunt colore, feu pallide virent, poft unum vero 
‚diem magis flavefcunt, magnitudine Floris Cardi- 
nalis , intus replentur albis ftaminulis, que inftar 
ferici fplendent. Odor gratus eft fed debilis, mix- 
tus ex odore floris Manore & Cinnamomi. In- 
ferius. capitulum, feu germen femen emulatur 
proferre. pufillum,.acfi.bina Cumini grana fibi 
adpofita effent. UR 
No- 
x en: 4 — ER 
adi f or PES] 
VYF-EN-ZEVENTIGSTE HOOFTSTUK. 
De Siamfibe Bloem. 
Bos Siam, of Mogori Tunkin, heeft be. 
BD neden-een fiam, cen &inder-arm dik , verdeelt 
zig firaks in twee „en dezelve al wederom in twee an- 
dere, die zig om malkander, ulegten , van buiten zeer 
ruig; vals, eech bekleed , die in ryen flaan , 
gelyk aan Pulafari,..of.heter aande Andawali, geeft - 
cen dikke. firuik ; de ranken zyn rond en dun , daar 
aan fiaan de bladeren twee tegens malkander , ep na 
malkander ‚gebogen, bertvormig , met veele zenuwen 
agter te zamen flootende „voor met een korte fpits. … 
‚De bloemen komen voort aan kroontjes , vyf en zès 
by malkander , yder, gelykt „een kort kelkje a Op: een 
rond. knopje van groene fpitzen gemaakt. „Het bloempje 
opend zig in Uyf blaadjes, agter aan malkander vajt; 
en voor «vat; omgebogen; als ze haar openen, groen- 
geel, of-bleek-groen , en.na.een dag wat geelder wore 
dende „in de groote van Flos Cardinalis „binnen met 
witte baairtjes bezet, blinkende als fulp De reuk is 
lieffelyk , hoewel flap, gemengd van. de bloem. Ma- 
noor en Caneel. Het onderfte knopje fchynt zaad te 
willen voortbrengen , klein, als of "er twee Komyn- 
korrels: aan malkander bingen, = [ 
e ' Nam 
