pic t MC li A iii 
Sn 
Modi icd 
LXXXIH. Hoff. 
quum refrigerium fübfequitur. Subtilis: enim. & 
penetrans Camphore:calor expellit, «& confu- 
-mit alium áccidentalem calorem , qui in corpore 
latet. Eodem modo quidam fed erronee Piper 
dicunt.efle refrigerans , quum nimius ejus ufus 
homines cito reddat fenes; ficcos , & corrugatos. 
Naturalem | enim- noftrum: confumit .calorem 
ante fuum tempus, Adde denique exemplum fo- 
lis, qui accenfam candelam meridie exftinguere 
poteft. o tkn : 
Dico infüper me haud concedere poffe , Cam- 
phoram;.feu Caphuram, ez Hebraica vel Ara- 
bica lingua derivari, quam opinionem videtur 
amplecti Salmafius , Cap. 110. fed verum elle 
romen...Malaienfe .defumptum ex fimilitudine 
cum calce.alba, que Caphur vocatur, certus 
um „atque Arabes ab Indis tale verbum accepille. 
MC E 
» g 
 OBSERVATÍO 
- Arbor Campborifera vera Lauri fpecies cft; ‚vöcaturque ` 
a Linneo in Mat. Med. pag: 192. Laurus foliis. trinerviis, 
lanceolato-ovatis , nervis fupra bafin unitis ; vide:& Hort. 
Cliff. pag. 154. a Kempbero in Amenit. exotic. pag. 770. 
vocatur Laurus Camphorifera; ubi ejus defcriptio & icon, 
nec non apud F. Breynium Prodr. 2. pag.-16..Tab. 2. & 
Centur. pag. 11, ut & in Hort. Auf, tom. 1. Cab. 95. 
ERO ae 
De ejus viribus lege porro Sam. Dale Pharmac. in 480, 
pag. 328. aliosque. ` 4 ; 
S^ 
KK 
Y 
'" VERMEERD. op 't' AMBOINSCH: KRUIDB. 69 
‚cumlinitur oculis diftin&te primo calor fentitur, 
verhitte oogen fmeert, 200 gevoelt. men. duidelyk in ^t 
eerfbeen warmte 5 waar. op de verkoeliuge volgt. Want 
de fubtiele en doordringende bitte des Campbers verdryft 
en. confumeert een andere toevallige hitte, die in’t 
lichaam fleekt. Op. de zelfde manier bouden zommige 
abufivelyk den Peper mede voor koud, dewyl zyn veel 
gebruik de menfchen vroeg oud, droog. en rimpelig 
maakt pant hy verteert onze natuurlyke itte «cres 
ger , dan het tyd is. Voegt hier by het exeinpel van de 
Lonne; dewelke eén aangeftecken keerze,op den; mid- 
dag kan uitoluffen, … is Ser 
dk-zegge nogmaals y; dat ik niet toeftaan kan, dat 
Camphora, of Kafura,, uit het Hebreeuwfch-of Ara: 
bifch syn. oorfpronk heeft, van welke meening fobynt 
de Heer Salmafius te gyn; Cap. to. maar. dat het 
een zuiver Maleits woord. is, genamen van de gelyko- 
ni[Je des wisten Kalks y dewelke Capur beet: ep dat de 
drabiers van de Indianen dit woord. geleerd hebben. > 
De Campher-Boom is’ een! wadre zaórt van de Laurier 
Boom , en wert. sop dienen: in zyn Mat. Med, pag. 192. ge» 
naamt Laurier met eyy pies wol: bladeren, die drig. 
zenüwen hebben, GERE boven hun oorfpronk weder ver” 
eenigen; “ziet ook de Hort. en FUD ur Kempber 
in zyn Amenit: exotic. pag. 170; 'wett ze Caitipherdragende» 
Laurier genaamt, alwaar deszelfs be(chrgving en Figuurs 
als mede by-J. Braine in zyn:2de Prodr. pan 16.: Jab, 2. 
en in"zyn Centuría, pas. 11. als mede in het veftre deet 
vin dé Amfberd. Tin, Capi 95. 00073029 AIT S0 AA 
‘Over deszelfs kragt en werking lees verders S. Dale in 
zyn Pharmac. in Ato, pag, 328. en meer andere. 
pe 
ter 
- CAPUT OCTOGESIMUM TERTIUM. ` 
o "OW Senpenticidas feu Moncus.- 
o dais vd Deo suelto d HX Tox, 
g xXUum dubito, duin mea debilitas & feneétus 
Q mihi in pofterum permittant, opus de ani« 
, De malibus quod. inchoavi „ ad calcem, perá 
ducere , multe in-ucem.proferre » 
Moncus' hie proprie-locandus effet, atque mul- 
tum tamen. intereft , ut vires Radicis Muflele ; 
fupra. Capite 37. defcripta rite: cognofeantur , 
hinc-fatius. putavi. ipfius defcriptionem be 
heri Mai, nó aliquid decia cognitioni 
utriusque. 
Cs axe 1334 PM wes o A E $3 
Hoc itaque animalcalum proprie eft Muftela 
Indica, ab Europea qualitate “haud multum, ac 
forma paululum differens, cujus deferiptionem 
exhibebo juxta Javanam fpeciem , quam ali- 
quam: H in domo mea alui... WS EC d^ Do 
i Fin habet vulgaris felis, excepta 
Ser que corporis longitudinem obtinet. 
Cor] 
‘pus ejus oblongum eft, brevibus infiftens 
maler ` caput ejus oblongum quoque ef, 
Serpenti- haud diffimile , 0. acuminatum. , 
uti jn. muribus, ejus vero os amplius apes 
- riri poteft , quam quis putaret, ovum. enim gal 
linaceum. continere poteft , ejus dentes: 1 ant, 
acuti & acuminati, binique magni dentes infra 
A nn en ra ER 
Color ejus ex fufco rüffus eft, cui nigri ir 
| D ik thyfeles: of myne zivakheit en ouder: 
& fupra in oris anteriore parte locantur, fere uti, 
PPS "n 
acht HOt el Sup LEnPISIRI TOLTI 
DRIE-EN-TAGTIGSTE HOOFTSTUK, . 
Befebyoinge van den Sorpenticida, ` 
cst y Being óf n ONCHS. ; d 
TEO 34 
(ASTA 2 
dom my zullen-toelaten , myn onderbande werk 
de.Inlandfche Gedierten te volmaken, eniin "t licht 
— z me tb cb: "T s — a ade: 
pe agien van de bovenflaande Radix 
Europifche in-eigen/chap:miet veel ,:; in: gedaante. 
maken zal na x 
lang in-myn buys opgevoed hebbe. … soit +5 
wer pis ng ‚en 
s-toelopende , als aan een Spits-muis , en zyn mond 
-openémy dan: men meenen. zoude, want by 
-hoender-ey daar mede omvatten; by heeft een 
fcherp-/pits;gebit , en daar onder-twee groote tanden, 
onder-en bovemin ^s voorfte van de mond; bna gelyk 
eti Pingo tend mio rap ceca, 
inet rr on Une ¿FUI O 
“Hy: is pruin-ros van’ couleur , daar „onder 
hairen lopen , waarom by naby gefprenkeld [cbynty 
A dog À Ty dën. 
Fi Sie 
van 
