291 HYMENOPHYLLEAE: TRICHOMANES. 
20. TRICHOMANES MARTIUSII Prest lamina lanceo- 
lata s. lineari-lanceolata elongata, apice acuminata, basi longe 
angustata, profundissime pinnatipartita; laciniis linearibus ob- 
tusis, angulo acutissimo disjunctis, approximatis , margine in- 
aequaliter sinuato-lobulatis ciliatis, utrinque cum rhachi sti- 
piteque densissime ferrugineo-tomentosis; nervis secundariis 
remotis uni-bifurcatis; indusiis subbicornibus; stipite robusto 
plerumque brevi; rhizomate valido repente v. adscendente. 
Trichomanes Martiusii Pres! Hymenophyll. 15 et 36. Kunze 
in bot. Zeit. V (1847). 287. Kunze in Linnaea XXI (1848). 
239. Presl Epim. bot. 15. 
Trichomanes plumula Presl Hymenophyll. 15 et 36. Klotzsch 
in Linnaea XVIII (1844). 530. Presl Epim. bot. 15. 
Trichomanes pilosum Mart. Icon. Plant. Crypt. Brasil. 104. 
tab. 68. Splitgerb. Enum, Fil. Surin. 50 (excl. syn. teste Kunze). 
Trichomanes plumula Kunze in bot. Zeit. V (1847). 388 
(quoad syn. Mart. et Presl). 
Trichomanes crispum Hook. Spec. Fil. I. 130 (partim). 
RuizoMA repens, raro adscendens, robustum, flexuosum, pilis fusco- 
purpurascentibus obsitum,  radiculis atro -fuscis longis fibrillosis dense 
pilosis praeditum. FRONDES approximatae subaggregatae. SriPks 9 lin. usque 
ай 2 poll. longus, diametrum 1 lin. et ultra attingens, semiteres, supra 
canaliculatus aeque ac rhachis utrinque pilis longis laete ferrugineis densis- 
sime hirsutus v. tomentosus. Ruacuis robusta, supra plana canaliculata, 
subtus convexiuscula, superne alata, sinibus acutangulis. Lamina 6 — 12 
poll longa, in medio 9—15 lin. lata, rigida, in medio superiore fertilis, 
membranacea pellucida, statu sicco viridi-nigricans, e cellulis magnis amplis 
hexagono - parenchymatosis  subserialibus, rarissime granulis chlorophyll 
virescentibus. impletis, plerumque vacuis pellucidissimis, parietibus cras- 
sis subflexuosis flavo- virentibus composita. LaciNrAE mediae 6—9, in- 
fimae 2 іп, longae, circiter 2 lin. latae, inferiores interstitiis subaequidistan- 
tibus 3-linearibus remotae, alternae v. oppositae; infimae divaricatae, 
mediae patentissimae magis minusve approximatae, interdum subimbricatae, 
summae vix confluentes, utrinque subtus densissime ferrugineo-hirsutae ; 
margine saepe laceratione disjunctae. NERVUS PRIMARIUS gracilis, utrinque 
convexus. NkRvi SECUNDARI patuli, approximati , subcurvati, uni-bifurcati. 
JNpusiA in apice laciniarum circiter 6, immersa, 1 lin. longa, membran acea, 
fusca, dense hirsuta, RECEPTACULUM curvatum, indusio triplo longius. 
Habitat in prov. Sebastianopolitana ad Patrem Correa versus flumen 
Paraiba: M.; in prov. Paraénsis sylvis aridioribus passim: M.; in mon- 
tibus Arara-Coara et Cupati, fluvio Japurá imminentibus , prov. do Alto 
Amazonas: M.; — in Guiana batava: Hostmann n. 599, ad fruticum 
radices et arborum truncos: Kegel n. 1054; in Guiana anglica: Rich. 
Schomburgk n. 277, Rob. Schomburgk n. 442 (Herb. Reg. Berol). 
Apnoratio. Haec species in Icon. Plant. Crypt. Brasil. auctore Martio 
(tab. 68) depicta est in duabus formis, quarum una laminam late ovato- 
lanceolatam, altera lineari-lanceolatam basi angustatam ostendit. Presl (in 
ejus Hymenophyl.), qui exemplaria originalia non vidit, sed bene sensit, 
eam speciem a T. piloso Raddi diversam esse, secundum tabulam citatam 
duas species: T. plumulam, quod forma latior (fig. sinistra) est, et 7. Mar- 
tiusii, quod forma angustior (fig. dextra), descripsit, atque etiam quum 
Herbarii Reg. Berol. specimina a Rich. et Rob, Schomburgkio lecta vidisset, 
utramque formam pro specie peculiari designavit. Herbarii Monacensis, Be- 
rolinensis, Vindobonensis exemplaribus originalibus collatis hanc sententiam 
accipere non possum, sed duas formas ad unam eandemque speciem distinc- 
tissimam, facile distinguendam pertinere mihi persuasum est. 
21, TRICHOMANES ERIOPHORUM Prest (sub Ra- 
GATELO) lamina oblongo -lanceolata acuminata profunde 
pinnatipartita, inferne pinnatisecta , hirsuta; laciniis oblongo- 
lanceolatis obtusis, basi cordatis utrinque subauriculatis , 
inaequaliter obtuse dentatis; nervis secundariis furcatis; 
Hymenophyll. 
258 
» 
indusiis infundibuliformibus, ad latera marginemque hirsutis; 
receptaculo longe exserto, apice ovoideo-incrassato, horizon- 
taliter piloso; rhachi superne alata; rhizomate repente. 
Ragatelus eriophorus Presl Epim. bot. 18. tab. 9. 
Кнг20мА oblique repens, pilis fuscis dense obsitum, radiculis nigri- 
cantibus pilosis praeditum, FRONDES aggregatae. SrIPES 1—2 poll. longus, 
semiteres, fuscus, pilis septatis fuscis hirsutus. RHACHIS supra canaliculata, 
fusca, hirsuta, superne late alata, sinibus rotundis. LAMINA 5—6 poll. 
longa, 14—18 lin. lata, per duas trientes longitudinis fertilis, obscure viridis, 
e cellulis hexagono-orbicularibus composita. SEGMENTA V. LACINIAE mediae 
circiter 9 lin. longae, 3 lin. latae, infimae minores sed non remotiores, cir- 
citer 2 lineas inter se distantes, alternae oppositaeque, mediae subimbricatae, 
summae latae confluentes. NERVUS PRIMARIUS valde flexuosus, utrinque 
convexus, fusco-nigricans. Nervi вЕсихрАВП patuli, furcati, non curvati, 
dense pilosi. Inpusra ?/, lin. longa, viridia, ore truncata, RECEPTACULUM 
usque semipollicare, setaceo-filiforme, fuscum, pilis fere lineam longis dense 
vestitum, rectum v. arcuatum, apice incrassatum obtuse clauseque bilobum, — 
Non vidi. 7 
е Habitat in Guiana anglica: Rob. Schomburgk n. 442 (partim). — In 
Brasilia aequatoriali forsan reperietur. 
C. Lamina pinnatipartito ~ pinnatifida. Nervi secundarii simplices furcative. 
Indusia cylindracea vel infundibuliformia , ore dilatata vel bicornia 
(Trichomanes $. 2. Pseudachomanes Pr.). Sp. 22—24. 
32. TRICHOMANES SINUOSUM Rucn. frondibus tenui- 
bus curvatis; lamina lanceolata, apice angustata, basi in sti- 
` pitem decurrente, pinnatipartito-pinnatifida; laciniis ovatis ob- 
longisve obtusis, aut repandis aut sinuato-lobatis aut pinnati- 
fidis, in margine rhachi nervisque subtus pilis stellatis obsitis; 
.nervis secundariis simplicibus; indusiis infundibuliformibus, ` 
ore dilatato-repandis; stipite filiformi; rhachi late alata; rhi- 
zomate gracili repente ferrugineo-stellato-piloso. 
Tabula nostra. XVIII. fig. 10. 11. 
Trichomanes sinuosum Richard in Willd. Sp. Pl. V. 502. 
Lamark Illustr. tab. 871. fig. 1. Desv. Prodr. Fil. in Ann. Soc. 
Linn. de Paris ҮІ. 326 (et T. quercifolium). Hook. et Grev. Icon. 
Fil. I. tab. 13. Kunze in Linnaea 1X (1834). 103. Hook. Sp. 
Fil. I. 120. Kunze in bot. Zeit. V (1847). 319. Ejusd. Farrnkr. 
1, 183. tab. 77. fig. 1. Presi Epim. bot. 17. 
 Trichomanes quercifolium Desv. in Berl. Mag. V (1811). 328. 
Turpin in Dict. des sc. nat. Acotyl. tab. 89. 
Trichomanes Poeppigii Presl Hymenophyll. 16. 
Planta junior: 
Trichomanes incisum Kaulf. Enum. Fil. 261. Bory in Du- 
реггеу voy. Botan. p.. 282. tab. 38. fig. 1. Hook. Sp. Fil. I. 121. 
Trichomanes cognatum Presl Hymenophyll. 16 et 41. 
Ruizoma filiforme, flexuosum, tenue, fuscum, pilis ferru- 
gineis stellato-ramosis dense obsitum, radiculis sparsis fle- 
xuosis ramosis rigidis pilosis praeditum. Епохреѕ distantes. 
ЅтІРЕЗ adscendens, teres, raro 1 poll longus, basi nudus, 
mox lamina decurrente alatus.. Кнлсніѕ utrinque convexius- 
cula, flexuosa, latissime alata, sinibus rotundis. Lamina ple- 
rumque 8—4 poll. longa, usque ad 11 lin. lata, aetate pro- 
vecta elongato-lanceolata, apicem versus plus minusve angu- 
stata, ad basin cuneata integra, sordide olivaceo-brunnea , e 
cellulis distinctissimis magnis hexagonis elongatis olivaceo- 
brunneis chlorophyllosis, plerumque utrieulo primordiali con- 
tracto instructis, medio vacuis, pellucidissimis, parietibus 
angustis strictis pallentibus composita. LacıxıaE utrinque 
33 
