647 ISOETACEAE: 
mollissima, basi ferrugineis marginibus praedita, margines ferruginei 6 ad 
8 em. longi e cellulis brunneis obscuris efformati; stomata in parte supe- 
riori foliorum biseriatim disposita inveniuntur. VAGINA brevis, margine 
infuscata; area angusta, pallida. VELUM incompletum plus quam dimi- 
diam partem foveae tegens, pallidum, fuscescens. LABIUM productum, 
semicirculare, 0,25—0,50 mm. longum. LINGULA brevis, fusca, cordato- 
triangularis. Sporancium subapertum 6—8 mm. longum, 5 mm. latum, 
pallidum, albo-nitens, e cellulis tenuissimis trabeculis trajectis efformatum. 
Microsporae albidae, glaberrimae, subovatae, madidae cuticula plus minus 
remota, 0,033—0,035 mm. longae. Macnosronag albissimae, 0,60—0,68 mm. 
diametro, tetraédrico-globosae, tripode notatae, superficie rugoso-runcinatae, 
rugis maeandrinis confluentibus. 
Habitat in prov. Minas Geraés in vivulo ad Caldas, m. Dec.: 
Regnell 11I. n. 1506, Mosén n. 2097. 
Oss. Ex affinitate Is. Engelmanni A. Br., sed differt velo subcom- 
pleto, paucis stomatibus in superiori parte foliorum, microsporis glaber- 
rimis, majoribus macrosporis. Fasciculi fibrosi marginales vix inveniuntur; 
fasciculus centralis valde evolutus. Lacunae aéreae foliorum permagnae, 
margine cellulis vitreis hinc inde instructae. Statura elata foliis verisimi- 
liter fluitantibus. 
2. ISOETES GARDNERIANA A. Br. Planta sub- 
mersa erecta; rhizoma robustüm trilobum; folia erecta, rigida, 
obscure quadrangularia marginibus hyalinis instructa; velum 
incompletum; sporangium apertum, fuscescens, macrosporis 
obscure fuscis, microsporis albidis repletum. 
Tabula nostra LXXIX. Fig. 1—4. 
Isoëtes Gardneriana A. Braun in Herb. Kunzei ; Мей. 
Fil. Lechler. IT. 36; A. Braun Verhandl. d. botan. Vereins 
d. Prov. Brandenburg IV. 330; Baker in Journ. Bot. new 
ser, IX. 110. 
Isoëtes lacustris Hooker British Ferns p. 55 partim. 
VgGETATIO amphibia, submersa. RHIZOMA crassum, 3—3,5 cm. 
latum, trifurcatum. Forra erecta, crassa, dura, rigida, 80—89 сш. longa, 
basi 2 mm. lata, versus apicem attenuata, obtusiuscula, obscure quadr- 
angularia, in latere anteriori et posteriori costata; stomata undique in- 
veniuntur. VAGINA margine lato hyalino longe procurrens; area angustis- 
sima. VELUM incompletum. LABIUM parvum subtruncatum. LINGULA tri- 
angularis, obtusa. SPORANGIUM apertum, fuscescens, 10 mm. longum, 
ISOETES. 648 
5 mm. latum. Micgosponag albidae glaberrimae, 0,035 mm. longae. Ma- 
CROSPORAE 0,54—0,64 mm. diametro tetraédrico-globosae, madidae s. siccae 
obscure fuscae, ubique numerosissimis verrucis semiglobosis instructae, 
costae angustae. 
Habitat in prov. Goyaz ad stationes missionariorum ad Slumen 
Douro, т. Sept.: Gardner n. 3563. 
Oss. Species distinctissima, colore obscure fusco macrosporangiorum 
atque rigiditate foliorum facile recognoscenda. Fasciculi peripherici fibrosi 
quatuor et in latere posteriori foliorum tres minores fasciculi. Stomata 
in parte anteriori foliorum inveniuntur, parum in posteriori; lacunae aéreae 
quatuor plus minus expansae. Statura mediocris. 
3. ISOETES AMAZONICA A. Вв. Msc. Planta sub- 
mersa vegetatione amphibia parvula; rhizoma trifurcatum ; 
folia abbreviata subrigida; velum nullum; sporangium sub- 
globosum  macrosporis cinerascentibus,  mierosporis albidis 
praeditum. 
Tabula nostra LXXIX. Fig. 5—6. 
Isoëtes Amazonica A. Braun Msc. ; Baker in Journ. Bot. 
new ser. IX. 109. 
Isoétes lacustris Hooker British Ferns p. 55 partim. 
VEGETATIO amphibia, submersa. RHIZOMA parvum, magnitudine 
fructus Pisi sativi, trifurcatum. FOLIA pauca, 10—12, abbreviata, sub- 
rigida 5—6 cm. longa, vix 1 mm. lata, laete viridia, versus basin pallida, 
apice obtusa, stomatibus instructa. VAGINA pallida, late expansa. VELUM 
nullum. LiNGULA brevis obscure triangularis. LABIUM minutum. Sro- 
RANGIUM subglobosum pallidum. Microsrorar albescentes 0,033—0,040 mm. 
longae, dilucidae, tenerrime tuberculatae. MacnosPonAE 0,43—0,51 mm. 
diametro albidae s. cinerascentes, tetraédrico-globosae, costis elevatis, sub- 
undulatis, verrucosae; verrucae in facie basali numerosissimae, semiglobosae, 
in verticalibus minores minus confertae. 
Habitat im prov. Pará prope Santarem locis inundatis © Spruce 
n. 574, 1081. 
Овз. Proxima Zs. brachyglossae A. Br. ex montibus Nilagiricis, 
sed statura humiliori atque confertis numerosissimis macrosporarum ver- 
rucis diversa. Minima species adhue e Brasilia nota. Fasciculi periphe- 
riei fibrosi pauci inveniuntur in parte posteriori foliorum. 
TABULAE 
Tab. LXXVIII. Isoëtes Martii, p. 646. 
Fig. 1. Habitus plantae (m. n.). — Fig. 2. Sporan- 
gium; a. vagina, b. area, c. velum, d. lingula, e. la- 
bium. — Fig. 3. Macrosporae adauctae. — Fig. 4. Mi- 
crosporae adauctae. 
EXPLICATAE. 
Tab. LX XIX. Fig. 1—4. Isoëtes Gardneriana, p. 647. 
Fig. 1. Habitus plantae (m. n.). — Fig. 2. Sporangium 
adauctum. — Fig. 3. Macrosporae adauctae. — Fig. 4. Mi- 
crosporae adauctae. : 
Fig. Б, 6. Isoétes Amazonica, p. 648. 
Fig. 5. Habitus plantae (m. n.). — Fig. 6. Macrosporae 
adauctae. 
Tabulas delineavit Конх1о duce cl, A. SCHULZE, Berolinensis. 
