461 



ERIOCAULACEAE: PAEPALANTHUS (PSILOCEPHALUS). 



462 



Subvar. /3. : foliis erectis angustioribus; pedunculis gracili- 

 bus; capitulis subapertis. 



Paepalanthus oxycnemis Mart, in Herb. (v. s.J. 



Var. c. : foliis ieviter puberulis 5 pedunculis strictiusculis, 

 praesertim versus apicem glandulifero - pilosis ; vaginis appresso- 

 puberulis et plerumque glandulifero-pilosis vel hirsutis. 



Tabula nostra L1X. Fig. 1. 



Eriocaulon hirtellum Steudel Synops. II. 280. (v. s.). 

 Limnoxeranthemum (Eriocaulon) pubescens Salzmann Herb. 

 (v. s.J. 



Species valde variabilis. Subvarietates saepissime habitum 

 peculiarem in speciminibus numerosis constantem prae se ferunt, 

 sed si accuratius eas inspectaveris, vel leves tantum notas diffe- 

 rentiates invenies vel speciminibus intermediis eas conjunctas vide- 

 bis. Attamen non nego, subvarietates illas magis in characte- 

 ribus quamquam subtilibus et habitu permanere, quam eae Paep. 

 (Carphocephali) caulescentis Kth., plantae non minus variabilis. 

 Hanc ob causam, quum tibi forsan illae melius tanquam species 

 verae statuendae videantur , earum descriptiones sejunctae hie 

 sequuntur. 



Var. a., subvar. a.: Planta 6 — 7-pollicaris. Caulis per- 

 brevis. Folia caespitosa, erecta, lincaria, acutiuscula, glabra, 

 basi lanata, plana, interdum membranacea et pellucida atque 3 — 5- 

 nervia, laete viridia demum fuscescentia, 8 — 11 lin. longa, medio 

 '/, — '/, lin. lata. Pedunculi aggregati , erecti , glabri , gracilcs, 

 tricostati, torti, nitidi, flavidi, 4 — 7-pollicares. Vaginae arctae, 

 oblique fissac, lamina obtusa vel obtusiuscula pedunculo apprcssa 

 integra, glabrae, torto-striatae, 3 /» — 1-pollicares. Capitula aperta, 

 hemisphaerica , glabra , straminco-flavidula ', 2 lincis paullo latiora. 

 Bracteae involucrantes iiitiinac versus basin levissimc ciliolatae 

 et (lores parum superantes , stramineo flavidulae. — Glabritic, va- 

 ginarum lamina obtusiuscula (nee acuminata) pedunculo appressa 

 (nee apice recurvata) insignis. — Var. a., subvar. (i.\ Planta 

 8 — 7-pollicaris. Radicis fibrae ut in toto subgenere. Caulis per- 

 brevis. Folia rosulata, patenti-diffusa, recurvata, linearia, obtu- 

 siuscula, juniora pilis brevissimis appressis puberula, cito glaber- 

 rima, supra punctulata et plana, subtus nervo medio prominulo 

 instructa, versus apicem crassiuscula, subolivaceo-viridia exsicca- 

 tione stramineo-fusca , 3 — 7 lin. longa, '/, lin. lata vel angustiora. 

 Pedunculi aggregati, graciles, pilis perbrevibus versus apicem 

 pedunculi brevioribus et sparsioribus vel fere nullis eglandulosis 

 mollibus puberuli, exsiccatione stramineo-flavidi, 3 — 7-pollicares. 

 Vaginae oblique truncatae, apice paullo ampliatae, lamina rigida 

 apice paullo recurva, pilis appressis puberulae, cito calvae, oliva- 

 ceo-virides exsiccatione stramineo -fuscae, 5 — 11-lineares. Capi- 

 tula hemisphaerica vel subglobosa, glabra, aperta, flavida, 1'/, — 

 2 lin. lata. Bracteae involucrantes omnes glabrae, flavidae, in- 

 teriores flores paullo superantes. — Pilositate pedunculorum vagi- 

 narumque brevi subappressa eglandulosa et capitulis apertis insignis. 



Var. b., subvar. a.: Planta 2 % — 6-pollicaris. Radix sub- 

 generis. Folia rosulata et plerumque patenti-diffusa, angustissime 

 vel setaceo-linearia, obtusiuscula, glabra, rigida, plerumque recur- 

 vata, nigro-olivacea, demum fuscescentia, 5 — 9-linearia. Pedun- 

 culi in medio caespite per plures (usque 75) aggregati, plus 

 minus torti, pilis brevibus patentibus plerumque glanduliferis pu- 

 beruli vel glabri, stricti, rigidi, 1% — 5y t -pollicares. Vaginae 

 oblique truncatae cito oblique fissae, pilis brevibus glanduliferis 

 patentissimis puberulae, rarius glabrae, nigro-olivaceae demum 

 laetiores, 6 — 9-lineares. Capitula flavida, clausa, *'/« lin. lata. 

 Bracteae involucrantes glabrae, flavidae, interiores flores supe- 

 rantes capitulumque claudentes. — Foliis vaginisque nigro-oliva- 

 ceis, pedunculis in caespite arete et fasciatim aggregatis strictis, 

 capitulis clausis insignis. — Var. b., subvar. /3.: Planta 3 1 /,— 

 Eriocaul. 



7'/,-pollicaris. Radix subgeneris. Caules perbreves, caespitose 

 crescentes. Folia caespitosa, erecta, setacea, obtusiuscula, gla- 

 bra, olivaceo- viridia exsiccatione stramineo-fusca, 6 — 12-linearia. 

 Pedunculi in codem caule pauci sed propter caules caespitosos 

 quasi plures, graciles, tricostati, torti, pilis perbrevibus glanduli- 

 feris sparsissimis versus apicem pedunculi nee densioribus nee lon- 

 gioribus vix puberuli, olivaceo-virides exsiccatione straminei, 3 3 /« — 

 7-pollicares. Vaginae oblique truncatae, apice paullo ampliatae, 

 lamina rigida apice recurva, pilis patentissimis glanduliferis pube- 

 rulae, olivaceo-virides exsicatione stramineo-fuscae, foliis plerum- 

 que breviores, 6 — 7-lineares. Capitula hemisphaerica, glabra, 

 flavido- pallida, aperta, 2 lin. lata. Bracteae involucrantes gla- 

 brae, flavidulae ; interiores flores aequantes vel paullo superantes 

 interdum acutiusculae. — Foliis setaceis inter omnes subvarietates 

 angustissimis erectis pcdunculisque gracilibus insignis. 



Var. c. : Planta 2 — 10 pollicaris. Radix subgeneris. Caulis 

 perbrevis. Folia caespitosa, patenti-arrecta raro subrosulata, recta 

 vel curvata, anguste vel setaceo-linearia, obtusiuscula vel subulata, 

 pilis mollibus appressis puberula vel glabriuscula, submembrana- 

 cea, sordide et olivaceo-viridia, '/, — 1 poll, longa, raro % lin. 

 lata plerumque angustiora. Pedunculi plerumque per plures aggre- 

 gati, pilis patentibus vel patentissimis glanduliferis praesertim ver- 

 sus apicem longiusculis vestiti, infernc saepius glabriusculi, rigi- 

 duli, nigro-olivacei exsiccatione stramineo-flavidi, 2'/, — 9V*-polli- 

 cares. Vaginae oblique fissac apice non ampliatae, lamina arrccta 

 plerumque membranacea , pilis brevibus appressis puberulae et 

 saepius practerea pilis longiusculis patentissimis glanduliferis pilo- 

 sac, folia semper long© superantes, olivaceo-virides exsiccatione 

 saepe laetiores, 7 — 18-linearcs. Capitula hemisphaerica, glabra, 

 fuscesccnti- vel pallide flavida, 2— 2'/* lin. lata. Bracteae invo- 

 lucrantes glabrae , flavidae vel saepe fusccscenti-flavae , interiores 

 interdum acutao et flores saepius superantes et interdum capitulum 

 claudentes. — Habitu constant*! , pedunculis saepe clongatis versus 

 apicem longiuscule glandulifero-pilosis, vaginis folia superanlibus 

 apice non ampliatis, bratteis involucrantibus plerumque saturatius 

 (sordide fuscesccnti-) flavidis, stjli appendicibus nullis insignis et 

 sibi constans. An species legitima? 



Reliquis partibus varictatcs omnino congruunt. Bracteae in- 

 volucrantes obovatae vel obovato-oblongae, rotundato-obtusae, gla- 

 brae, arido-membranaceae. Bracteae flores stipantes nullae. Rece- 

 ptaculum pilosum. Flores masculi et feminei mixti, pedicellatl. 

 Illi: PERiGONii exterioris partes 3 versus basin connatae, oblon- 

 gae vel lanceolatae, in var. a. subvar. a. obtusae, in subvar. [i. ct 

 var. b. acutiusculae, in var. c. acutae, glabrae vel dorso medio pu- 

 berulae ct cito calvae, hvalino-flavidulac. Perigonh interiors par- 

 tes in tubum infundibularcm supcrne membranaceum demum invo- 

 lutum trilobum connatae, lobis parvis acutis. Stamina 3 exserta; 

 filamkntis perigonio adliacrchtibus; antheris subrotundis albidis. 

 In centro pistilli effoeti rudimentum subclavatum cpapillosum tri- 

 plex. Flores feminei: perigonh exterioris partes 3 libcrae, ma- 

 sculis similes. Perigonh interioris partes 3 basi apiccquc liberac, 

 margine supra medium connatae, apico tcnuissimc membranaceo 

 involutae, glabrae vel margine pilosulae, albidae ; in var. c. rigi- 

 diores, apice vix vel non involutae, prima juventute margine supra 

 medium connatae sed cito 6e solventes et liberae. Germen tricoc- 

 cum. Stylus germine paullo brevior vel id longiludine aequans. 

 Appendices 3 subclavatae vel capitcllatae, epapillosae. Stigmata 3 

 illis longiora, filiformia, simplitia. In var. b. et c. saepe appen- 

 dices nullae. Semina oblonga , laevia vel costulis longitudinalibus 

 membranaceis humillimis instructa, fusca. 



A P. simplice Miq. et denso Kcke. valde affinibus foliorum pilosi- 

 tate differt. 



Crescit varietatis a. subrar. a.: in prov. Bahien^i: Salzmann: 



subvar. (9.; in prov. Minarum: Ctaussen n.164., Mart. lib. Fl. Bras. 



*n.l083.; in mantis Itacolumi umbrosis siccis, Auyustot Rit&tl, Claus- 



58 



