545 



IRIDEAE: GEOGRAPHIA ET USUS. 



546 



DE IRIDEARUM BRASILIENSIUM DISTRIBU- 

 TIONS GEOGRAPHICA ET USU. 



Iridearum ordo totus, quantum hucusque cognitus 

 est, cc. 470 species continet. Quarum 251, igitur 

 plures quam dimidia pars omnium, Africam inhabi- 

 tant, 109 Americam, 50 Asiam, 42 Europam, 13 Au- 

 stralian!. 



Irideae Europam inhabitantes praecipue in Istria, 

 Dalmatia et Graecia vigent, Asiaticae in Asia minore 

 et Sibiria; ex iis, quas Africa alit, non plures quam 

 17 in parte media et boreali hujus terrae observatae 

 sunt, quum longe pleraeque, scilicet species 234, Caput 

 bonae spei incolant, quamobrem banc regionem pro 

 sede principali et quasi centro Iridearum baud im- 

 merito nuncupamus. 



Quodlrideas americanas attinet, species 13 Americae 

 boreali et antarcticae peculiares sunt, ita ut 96 pro 

 reliquis bujus terrae ditionibus restent. Inter quas 

 regiones extrabrasilienses 39 species proprias babent, 

 Brasilia (computatis ditionibus conterminis Montevi- 

 densi, Bonariensi et Paraguay ensi) species 57, quarum 

 vero quum 2 1 simul etiam in Peruvia, Chile, Guyana, 

 Antillis aliisque terris extrabrasiliensibus proveniant, 

 36 solummodo pro peculiaribus Brasiliae incolis haberi 

 possunt. Probabiliter autem hi numeri ulterioribus 

 observationibus conspicue mutabantur, quum Irideae 

 varias ob caussas in Brasilia minus perfecte adhuc 

 exploratae sint. 



Irideae Brasilienses praecipue in provinciis mediis 

 et australibus habitant, scil. in prov. Goyaz, Minas 

 Gerties, S. Paulo, Rio de Janeiro, S. Catharina, Pa- 

 rma, Rio Grande do Sul et in contermina Bonaria etc.; 

 multo rariores in Brasilia aequatoriali videntur, nam 

 e provinciis Para et Alto Amazonas tantummodo 3 

 species hucusque cognitas habemus. Inter genera 15, 

 quibus supra adscriptae sunt, Sisyrinchium longe prae- 

 valet, speciebus 21 constans; dein Lansbergiae et Cy- 

 pettae utrumque genus 7 species intra ditionem nostram 

 exbibet; genera reliqua monotypica sunt aut paucas 

 tantum species in Brasilia alunt. 



Quoad stationes singularum specierum in partem 

 systematicam antecedentem remittimus; hoc loco ta- 

 bulam solum adjicimus, secundum principia nobis con- 

 sueta constructam, qua distributionem per quinque 

 Brasiliae regiones phytogeographicas illustramus. 











































<U «0 



















5 



o - 



















u 



•c 3 















to 





01 



Q 



cu - 















T5 





a 



- E 







No mina generum. 



ce 



en 

 6 



CO 

 8 



es 



b 



CO 



eu 



.2 



= 



to 



eS 







es 

 eg 



es 



b 



Q 



« 



01 



o 



es 

 S 

 es 



a 



•a 

 es 



"es 



35 



"3 5 



s z 



S eS 

 w — 



s 



E 

 DQ 





Cipura .... 







1.0 



1.0 



1.0 





1 



1 





Eleutherina 

















1.0 





1 



1 





Nemastylis 









1.1 















1 





Alophia . 









1.1 





3.1 



1.0 







1 



3 





Phalocallis 









1.1 















1 





Cypella . 









1.0 



5.1 



5.2 









2 



7 





Polia . . 









3.1 





2.0 



l.o 









4 





LaDsbergia 









1.0 



1.0 



7.6 



1.0 



1.0 







7 





Remaclea 













1.0 









1 



1 





Libertia . 



















l 



1 



1 





Herbertia 













1.0 



1.0 





2 



1 



3 





Beatonia 









1.0 





1.0 



1.0 







1 



2 





Tigridia . 













1.0 









1 



1 





Sisyrinchium 







14.6 



3.0 



12.1 



2.0 





1 



11 



21 





Roterhe . . 







1.1 





1.0 



1.0 





1 





1 3 







24 11 



9i 



35 in 



9o 



8o 



5 



1 8I 



57 





Summa . 















; 





Usus Iridearum brasiliensium exiguus est. Rhi- 

 zomata plerarumque bujus ordinis plantarum in eo 

 convenire dicuntur, quod in magna amyli copia sub- 

 stantiae sebaceae acris et olei aetherei, peculiaris ut 

 videtur indolis, exiguam portionem contineant, cui 

 virtutem stimulantem nonnulla debent, imprimis mem- 

 branis mucosis amicam, alia acredinis fere expertia 

 vel coctione aut siccatione mitigata sint esculenta, et 

 inter medicinas mucilaginosas habeant locum.*) Ita 

 etiam specierum quarundam in altis campis provinciae 

 Minarum et Bahiensis crescentium, e. gr. Lansbergiae 

 catharticae (Ruibarbo docampo Brasil.), L. pur- 

 gantis et L. Caracasanae (Ruibarbo do mato Bras.) 

 rhizomata inter remedia cathartica medicis Brasilien- 

 sibus inserviunt. **) Lansbergiae juncifoliae (item Rui- 

 barbo do campo dictae) rhizoma saporem acerri- 

 mum et fervidissimum , fortiorem adhuc quam Piper 

 et Capsicum, habere et ab incolis in provincia Mi- 

 narum frequenter pro medicamento adhiberi, retulit 

 cl. Warming. Nonnullae species, ut Trigidia Pavonia 

 et aliae, floribus speciosis insignes, etiam ornamento 

 hortorum inserviunt. Edulem, ut species quasdam Ca- 

 penses, vel tingentem, ut Crocos orientales, in Brasilia 

 nullam hujus ordinis plantam novimus. 



*) Endi.ichkr , Enchirid. p. 99. 

 **) Mabtius, Syst. mat. med. veg. Bras. p. 77. 



Irid. 



69 



