291 



imOMELTACEAE : ANANAS. 



292 



Yayama, Yayman, Yayagua, Boniama, Ananas 



Antilhmi':!. 



AI a t z a 1 1 i Mexicanis. 



Ungley, Kapa-Tsiaka Sinenftilms. 



Pin as, Anauas Hispanh. 



Ponime de pin GalUs, 



Pine-apple Brilannis- 



Ananas Germanis, 



Tkrrestris et saxicola, quoad magnitiidiuem, habitum, foliorum et 

 fornmin et coloicm, sed praesertim qaoad friutiiin quam maxime variabilis 

 ita nt spccinuna quasi spontauee in tenia pliuibus Americae aiistralis 

 proveuieutta aecuuduni varietatein doineslicam quae parens fuit mutata 

 viileautar. Jam prideui cnlta temporibus antiquissimis in Asiam intro- 

 duce varittates quus species di»tinctas dieeves imuuueiabiles protulit. 

 Semper + congruentes cbamcteres vegetativi, valde discrepant fnictunm 

 et forma sapurcque et colore superfiiiaU nee non carnis, foliorum coma 

 + evoluta etc. Flouifcra 0,6 — 1 m, v. panllo ultra alta, folhs 30-60 

 dense roatilatis, utriculum v. tubuni hand fonnantibus, basi in vagiuam 

 pfltvani V, exteriornm paullo majorem, margine praesertim apicem versus 

 + laeiniose dentjitam, utrinque sed praesertim intua strato lepidoso, brunueo 

 (hand villoso) obteetam dilatatis, exterioribus in plauta florifera arcuatim 

 decurvis, inleriuribus suberectis, Luriaceo-rigidiusculis solemniterque cauali- 

 ealatis, margiue raro inormi'niy, sa*^pissime aculeis infimis nut retro liamatis 

 aut roL-tia pattntibus v. n^lsccndcntibus, mperioiibus solcmnissime surshni 

 hamulis, fiavest-enti-viridibas perdflOM anuatis, super vaginara longe + 

 const rietifl^ apicem verrtus persenftim prracuteque attenuatis et in spinara 

 anguRtiflfllmam, valide pun;;entem desiuentibus, ad 1 m, (v. ultra) lougis, 

 40—50 ram, latis, supra plane viridiluis saepiusqne paullo uitidis, subtus 

 teouiter albo-lepidotis tenni^imeque secundum venuhis longitudiuales 

 striatis v. in ibnuis cultis, decorativis saepius zouis longitudiualibus albis 

 V. flaveaceutibus praedilis v. rubentibus , vittia millis, Inflouksckstia 

 foliis superatu v. demum ea aeqnaus o fuliis centralis in scapi validi, 

 stricte erccti, praesertim apicem versus ad fuliulorum vaginas + brnuneo- 

 V, ftlbido-tomi^ntelU cetorum celeritcr glal^rati, teretis^ viridis, piope apicem 

 foliis pcrpaueis suepissime paullo oblique in?^crtis, snbamplrxiraulibus, 

 angnste lanceolatis peracutisque, margine infima basi minute solum laciniu- 

 losis, snpra densiinscnle hnmatim acuioolatis, praeserlim basi dorsoque + 

 tomentcllo-lepidotis, vireiit.bus, plerumque reflexist praediti api<'e submulti- 

 V, ranltiflora, perdeuse strobiliformis spicata apiceque bractearum sterilium 

 V. Bores reduetos in axillis gereutium coma (rarius sub antbesi noudum 

 evoluta) curonatOj ovoidea v, pyramidalis v. cylindrica v. ellipsoideaj 40 ad 

 80 mm. longa, 30— 50 mm, diam,, sijnplex spii:ala v. in fuimis monstrosis^ 

 cultis e spicis pluribus brevibus compoaita, basi foliorum gcapalibus iso- 

 raorpTiuni cyatlio paruni prolucente v, bnicteis panels sterilibus, elongatls 

 cincta, axi + puberula sub anihesin ovnriis pnuUo adbaerente; bracteis 

 inferioribus mediisque florigeris late ovatis, snbcymbirormi-concavis ovaria 

 florum axillarium amplectentibus, petala aequantibus v. iis paullo longio- 

 ribus, margine inauifestissime laciniose serratis, glabratis v. dorso + pube- 

 rulis, suberectis rectisque, virentibus v. rubeutibus; bracteis superioribus 

 snpremisque sterilibus v. flores rudimcutarios in axillis gereutibus et in 

 inflorescentia dcflorata vaUle aucti.s loUorum comam terminalem foimanti- 

 bns + recurvis. Flores solemuiter scssiles ad 20 mm. v. paullo ultra 

 longi, sepalis basin usque liberia, siuistior:^um convolutis v. rarius mani- 

 feste eutopice imhricatis, sub anthesin stricte erectis satisque carinato- 

 complicatis petala ad '/a longitud. amplectentibus, + 7 mm. v, paullo 

 ultra loDgis, subovatis apiceque late obtusis, latere tecto in alam peran- 

 gustam margineque anguste hyalinam dilatatis paullo asymmetricis, in- 

 tegris V. praesertim latere tecto saepius deutibns confertioribus remotiori- 

 bnsqoe pracditis, praesertim dorso saepius + puberuiis v/oranino glabris. 

 Petala quoad a sepulis tecta albida, supra (saepius triste) violacea v. 

 rubenti-viohvfea, ± 17 mm. longa, basin usque libera filameutisque ser. I. 

 intercalatis inter sese remota, ex nngue longo angusteque lineari in laminam 

 peranguste oyalem, apice obtusiusculam , manifeste concavam dilatatis, 

 dextrorsum convolutis snb anthesin stricte erectis tubum cylindricum 

 formautibus genitaliaque celantibus apice vix v. hand apertis, in Va fere 

 altit ligulis binis solemniter margine fimbriato-incisis, interiore latere 

 apertis v. tamen profunde incisis ancta. Stamina petalis conspicue breviora 

 filamentis quam antherae baud v, vix angustioribus in statu sicco optime 

 complunatis, seriei utriusqne solemniter basin usque liberis; antheris an- 

 guste sagittatim linearibua iongeque acutis ± 2 mm, longis, basi alte in^ 

 C1S18, fiavis; pollinis grauuHs ellipsoideis, poris binis polaribus retique 



expresso, pulcherrimo ornatis. Ovarium sub antbesi, ut videtur, saepius 

 liberum in speciminibus deiioratis nobis suppetcntibus axi caruose in- 

 crassato circnmdatum et omniuo ei coucretum ; placentis interuo loculoruiu 

 angulo baud procul ab apice affixis; ovulis semper fere abortivis v. mon- 

 strose defonnatis normaliier exappendiculatis?, conspicue funiculatis; lubo 

 epigyno brevi quidem sed tameu manifesto, infundibuliformi; stylo filiform! 

 paulloqne trigone, antberas aequante v. paullo breviore; stigmatis lobis 

 vix cootortis. Fructus syncarpium ex axi caruose incrassato ovariaque 

 includente formatus gratissimns, quoad formam coloremque valde variabilis, 

 bracteis plerumque persistentibus, sepalorum rudimentis baccam singulam 

 nmbilicantibus. Semina a me non visa, ex auctoribus rarissime evoluta. 



Planta per regiones tropicus iitriusque orhis divulgata etohfimctus 

 summi valoris undique culta in Americae ciusfralis continente orta esse 

 constat. Ob vigorem vegetationis fere incredibilcm saepnssinie q\iasi spon- 

 tanea multis locis rcpcrUnr, nee tamen %dlnm specimen e tot examinafis 

 rnihi oecurrity quod aliquid de plantae patria indicare idoneum esset. Sed 

 tamen si Acanthostachydis affinitatem respicis vel si Aechmeae subgenus 

 Macrochordiura propius accedere putares , semper formae maxime affines 

 Bramlienses indeque vetustissimis temporibus in Brasilia orfam et turn 

 migravisse censeo. • 



Ob3. "Varietates permultas nomine specifico ab hortulauis amatori- 

 busque salutatas, in patiia vel in caldariis noslris prolatas et ex syn- 

 carpii sapore, colore, forma, e coma terminali + evolutaj e foliorum colore 

 aculeisqne dislinctas in synonymia general! non neglexi, Bed accuratius 

 describere hand couor. Opus difficillimuni propnaque monograpbia dig- 

 num ex speciminibus siccis perpaucisque varietatibus cultis omnino non 

 suscipiendum iis botanicis, qui plaufas sub sole felici iiatali perscrutare 

 non possuut impossibile. 



Maxime a typo recedunt varietates : 



I 



Var. a. lucidus Mill, (spec.) foliis omnino inermibus v. 

 prope apicem solum denies paucos gerentibus, subtus optime 

 viridibus, supra a basi liicide rnbenti-aurantiacis tumque apicem 

 versus virentibus insigiiis. Syncarpium maturum pallide flavo- 

 virens bracteis pulcherrime igneis, baccis depressis, pallide 

 flavis insuperque rubro-pictis. Flores i)ulcherrime coerulei. 



Ananas lucidus Mill. Gard. Diet. n. 4. 

 Ananas sativus var. lucidus Mill, (spec.) Bak. Brom. p. 23. 

 Ananassa lucida Lindl. Bat. Reg t. 106S; Be(ir,Brom.p.225. 

 Ananas Mordilona hort. Linden, ap. E. Morr. in Belg. 

 Hort. 1879. p. 302. 



Bromelia lucida Willd. Emim. hort. Berol. p. 345. 

 Bromelia Ananas 5. Linn. Spec. pi. (ed. I.) J. p. 285. 

 Bromelia Ananas y- Willd. Spec. L p. 8. 

 Bromelia Ananas C. Lam. Encycl. I. p. 143. 

 Bromelia Ananas a. King Bine-apple Hort. Ketv. ed. 2. 

 U. p. 200. 



Ananas semiserratus Schidt. jil. in B. et S. Sf/st- VIL 

 p. 1286. n. 2. 



Bromelia semiserrata Willd. Enum. hort. Berol. p. 345; 

 LJc. Enum. p. 307. 



Ananas glaber Mill. Gard. Bid. n. 3. 



Bromelia Ananas p. inermis Bers. Synon. p. 343. 



Bromelia suhspinosa Wendl. ap. B. et S. I. c. 



Bromelia glabra, fol. vix serrato Boerk Lnd. alt. II. p. 83. 



Ananas lucide virens foliis vix serratis Dill. Hort. Elth. 



L p. 25. t. 21. jig. 23 et t. 22. fig. 24; Trew. Ehret. t. 3. 



Ananas non acideatus, Pitta dictus Plum. Spec. p. 20 

 et Am. t. 60. 



Ananas-pitte , fol. pallide viretitihus, fere inermibus Diet. 

 Hist. nat. var. 6. 



