631 



RROMELIACEAE: GEOGIUPHIA— USUS. 



632 



T:il)nl:i, qu:io (nbiquisiis ne(j;lecti8l specieriini liromelincfarum pliirilniH in piovinciis UraHiliae adliuc loctam iimncrum imlicat. 



G c n r a 



C '/: 



£ Z £ .2 1 



© i ^ 



o .= o ^ 



:5 ^ 5 



C ^ 



"5 ^ 



■ ^^ 



1 dj 



! -r ^ 

 o ^ 



1 X 5^ 



r c 



. ^ 



c ^ 



;5 «i 



i:: 1 



1 



3 =^ 



''6 = 6 



-^ ^ X 





=S = ct 



^^ -^ n 



r** ^^ 





1 -^ -1— 



4 

 1 



a; ^ 



1 



^ - 



1 S 



o 



NidularUuii . . - < 



Ac-ant host achya . , . 

 Aeehmeu 



Neogla/.iovin . • . . 

 Tillandsia 



1 



1 

 1 



2 



1 



1 



1 



1 

 3 

 1 



2 



1 

 1 



1 

 2 

 1 



1 



1 



1 

 1 



1 



3 



1 

 1 



" 1 



1 



9 



! 



1 



1 



1 



1 



1 



1 



1 

 1 



1 



1 



1 

 1 



1 



1 



1 



1 



1 

 1 



1 



1 



1 



1 

 1 



1 



1 



1 



1 



i 



1 



1 ■ 



1 



1 



1 



1 



1 



' 1 



1 



1 



— 



1 



1 



QUALITATKS KT USUS lUlOMELTACEARUM. 



Saejiissimo plaiitis familiao uostvae aut habitus jierinsignis 

 ant colores et floium et foUorum floralium iiiaeclarissimi, ita 

 ut non solnni in [tnttia silvae primaevae arborum tiuncis vel 

 regionuiii at iiUuiiui sixis ornameiUmn sint , vero etiam in 

 raldaria Eiiropat'a saepissime introducta cniii Orchidaceis liortu- 

 lanis sunima indnstiia diViiae vitleantur. Familiae tamen 

 tantae per Ameriram tropicaiii divulgatae species, quae Iioniini 

 usiini techiiicum medit'iiialenique offt^iaiit vel quaiuin partes 

 ebulaiido consumantiir, paucae. 



BromeViae generis species liabitu altiores in Antillis 

 praeciime, Mexico et Columbia, raiins in Brasilia sepibus 

 vivis impcrviis coiistiuendis ob foliorum .spinas hoiiidas peri- 

 doneae saepeque aiUiibitae. Plantarnm vigor vegetationis tantus, 

 ot super solum drsi-cta quoque per menses ooinplures ne dicam 

 per anui spatium luibiium omnino integiarum i)raebeaiit. Qnam 

 ob rem qui viani per agri sepeni facere vult, plantam inia 

 basi resectam tollit, si pervadit, eamque restituit ad sepis 

 portam facillime cs^landam. 



Generum compluriuin folia basi in vaginam magnam 

 dilatata arcfe fmbricata (e. g Aeclimcae, Blllhenjiae, Vrieseae, 

 Caragualae) infimdibuUnn efformant vel craterum vel utriculum, 

 quo coeli aqua colligitur plantisque asseivatur. Peivgiina- 

 tores sitientes liquoreni paiillo mucilagineum fere esipidnm 

 hanrere dicuntur. 



Aliae BromeUae (Gravatu) species nonnnllae fructum 

 baccatnm hominii)us nutiimentum praebent. Laudantar i?ro. 

 mdia ringttin, Br.fashiosa, Br.Binoii, 7?n /ac»??r)Srt, ne pluia 

 dicam de IW. NidHspudlae Columbiana, de Cbilensium Chupalla. 

 Guudent liae baccae sapore nunc acetinoso-dnlei nunc vinoso 

 mtermixto resinoso. Substantia aciis, quam commemorant 

 nonnnlli, deest; rapbides peracutae vero calcii oxalici, quae 

 adsunt nonnullis freqnentissimae. oris catim vulueraut iude- 

 que saporeni acrem mentiunt. 



Imprimis autem de Amimts fructus virtutibus plura dis- 

 ourrere vix necesse. Importantur maxima copia in Europam 

 et vivi et saccliaro conservaii aoqne ac in zonis tropicis cjbnm 

 optimum parant. Jam ante medium saecnli XVI. p. Chr. n. 

 notae primae de Auami^^- odifae; eodem frre t.^mpore e Bra- 



silia sub uomiue iudigeuorum ,,Nanas", e quo sine ullo dubio 

 „Ananas" prodiit, notatur, Descripsit euim cl. Tuevet (Lor 

 Singularites de la France antarctique, autrement nommee 

 A]ii(5rique, edit. 1559) et delineavit , Nan am-', fructuiiTgra- 

 lissimi saporis et odoris, colore iiavo adversus morbos vai-ios 

 quoqne adbiberi laudans. Ex America continente primum ad 

 Indiae occidentalisinsulas indeque in Indiam orientalem Sinam- 

 que delatam esse referunt. Nunc non solum in regionibus 

 tropicis subtropicisque (e.g. in Azoiis) uudique colitur et in 

 cultura varietates innumerabiles fructus forma, colore, sapore 

 distinctas protulit, vero etiam in Europa australi sub coelo 

 perennat, fructus tamen iioji maturescit. Caldaria maxima 

 summis impensis fructui proferendo in Europa teniperata 

 constructa sunt. 



Bromeliacearum nonnullarum terrcstrium e BromeUae, 

 Bycldae, Biiyae genere foli(irum vaginas valde incrassalas 

 am^io magna copia repletas inveinmus, quo mille incolas 

 plauitievum Argentinarum e fame inopiaque snperstites vixisse 

 nobis tradilum est. 



De Ananas fibra, Pitta dicta, hand pauca jam pridem 

 acta sunt. Folia enim sub aqua putrefacta parenchymate 

 detrito tibras sclerenchymaticas praebent Lino teuuiores longi- 

 oresque nee minus validas, quae in Hi-asilia et piscatoribus 

 ad retia fabricanda et textoribus ad vestimeiita construenda 

 iuserviunt. Cl. Beer auctore haec Ananas in Europa calidore 

 fibrae causa coli coepit; nunc autem cultura ob coeli iuiqui- 

 tatem difficillima ibi omnino deniissa est. — Eidem rei, im- 

 primis retibus conficiendis Neoglazioda variegata (Carou) 

 inservit. Etiam liaec fibra fortissima est iongitudineque Ananas 

 superat; sed usus ope fabricarum divulgatiis, qui sine dubio 

 quaestuosus fieri posset, omnino deest. ' 



Postremo usui tecliuico Tillamlsia usneoides mle^i. Plauta 

 viva ex arborum ramis opulentej- demissa pei-longe filiformis 

 tenuissima e cylindro centrali constituitur fibroso, cortice 

 parenchymatico circumdato. Jam loco natal! cortex filorum 

 niortuorum putrescit imbribusque delavatur, ita ut pili eqnini 

 specieni oiferant, quam ob rem „Crin a vegetal-' apud Bra- 

 silien.^es nnmen. Idem ac pilis equinis usus culcitis pnlvinis- 

 que matfiia piliformi farciondis atra vd atrofusca, nitida, 



\ 



