741 



CERATOPHYLLACEAE. 



742 





mox autem pro eo familiam peculiarem „Ceratophpllae" cl. 

 John Edwahd Gray*) (nee Asa Gray) Biitannicus condidit, 

 qiiam in vkiniam Li/fhraceariwi vel affinium collocavit.. Serius=^=*) 

 cl. Asa Gray nonien in Ceratopliyllaceas mutavit et propter 

 folia valde evoluta embryonis banc faniiliani cum Cahomhaceis 

 coniparavit, itaque opinionem primum exhibens cui jam hodie 

 auctores insignes baud paiioi asseusnm non recusaverunt. 



Cl. BRONGNrART*^*=*) autem e studiis suis embryologicis 

 sententiam promulgavit, genus Ceratophylli cum SantaJaceis 

 angnstius affinitate conjunctum esse, quamquam observatori 

 critico vix argumenta ulla graviora pro bac sententia offeruntur. 



OI.LiNDLEYt), nisi falloi', piimus fuit qui familiam Cerato- 

 phyUacearum in viciniam Urticncearmn posuit, quod usque 

 ad bunc diem auctores plures probaverunt, etiamsi notis 

 differentialibns ab ulterioribus satis late distant. Cl. EicuLERff) 

 qui certe structuram internam florum optime cognovit, buie 

 opinioni assensus est et in ordine Urticinarum locum proximum 

 pro iis prope P^a/anaceas suspicatns est; cl. Decaisne earn inter 

 Uriicaceas et TJiehjyonaceas posuit, quod mibi omnino ineptum 

 videtur, quia familiae ambae inter se tali modo abhorrent, 

 ut vix serie intermedia conjungi queant. Nuper cl. Baillon 

 CeratojiliyUaccas ordini Tl})eracearum aggregare teiitavit non 

 sine baesitatione quadam, cl. CoRDEMOYftf) sequens qui re- 

 lationes praecipue ad CJiloranthaceas prinmm publico defendit. 

 Cl. Endliciier tandem affinitatem CeratophyUacemirm in vicinia 

 Callitrichacearum et Fodostemonacearum quaesivit. 



His rebus omnibus circumspectis clare et distincte patet, 

 Optimo jure nos supra dixisse, vix plantani uUam in systemate 

 iiaturali tali modo jactatam esse nisi Ceratophyllum. Ut cum 

 classibus summis incipiamus, boc et in Cryptogamis et in Phane- 

 rogamis auctores euumeraveruiit; ex ulterioribus alii id pro 

 Gymno- alii pro Angiosperma babuenint. Inter Augiospermas 

 plures id pro planta monocotylea censuerunt; alii putaverunt, 

 lioc ad Dicotyledones pertinuisse. Nunc Polypetalis (Nympliae- 

 aceis, Halorrhagidaceis, Trapaceis, Lythraceis etc.) CeratojihyUum 

 aggregaverunt, nunc in Apetalas id collocaverunt, ita ut fere 

 classis systematis ulla baud restet quae non Ceratophyllum 

 olim incluserit. 



Quum positio generis primo loco ex interpretaiione 

 florum pendeat, morpiiologiam plantae bujus singularis tractabo 

 antequam judicium de ilia pioferam. Indoles fructus seminis- 

 que optime auctores nonnulli descripserunt. Indumenta pins 

 minus lignefacta et indurata semen valde evolutum circumdant. 

 Cotyledones carnosulas oblongas phylla bina linearia integra 

 berbacea sequuntur quae non solum botanici veteriores, ut cl. 

 L. Cl. Richard et Schleiden, sed etiam recentioi-es cl. Cobdemoy 

 e. g. pariter pro cotyledonibus babuerunt. Ilia autem cum 

 cotyledonibus veris distincte decussatim disposita I'eperiuntur 

 ita ut auctores qui par interius et supei'ius pro cotyle- 

 donibus sumunt, definitionem valde ab usitata discrepantem 

 borum organorum sinunt. Botanicis plnrimis et mibi baec 



*) John Edw. Gray, A natur. airangem. of Britisli plants, LoihIod 

 1822. II. 395. 



•*) Asa Gray in Anuales Lye. nat. hist. New York IV. 41. 

 •**) Brongn. Enum. gen. 115. 

 t) Liodley, Nixns 25. 

 tt) Eichler, Bliithendinjicramine IT. 70. 

 ttt) Cordeiuoy in Adansonia III. 292. 



Ceratoph. 



pbylla nil nisi verticillum secundum foliorum offerunt quae 

 prope primum cotyledouum proxinuim positionem tenent nee 

 ope internodii plus minus evoluti ab eo removentur. Praeter 

 baec phylla jam verticilli plures exstant, qui numerum partium 

 sensim multiplicant ita ut tres, quatuor et plures invenias. 

 Quamquam forma borum pbyllorum simplicissima, lamina baud 

 divisa vel vix denticulata, tameu in axilla foliorum verticilli 

 cujusque jam gemma invenitur. 



Embryones tali modo evoluti in regno vegetabili raris- 

 simi occurrunt et certe boc momentum judicium nititur, quod 

 familiam Nymplacaccarum cum Ceralophyllaceis comparat et 

 affinitatem inter ambas statuit; Neluwho nempe genus embryo- 

 nem similiter exai*atum offei-t, natura reliqua vero fructns 

 genera ambo toto coelo inter se abhorrent. 



Kadicula embryonis bene se praestat et in genninatione 

 velamenta dura transgroditur; mox autem non porro excrescit 

 et evanescit, ita ut Ceratophyllum more plantarum nalantium 

 arrliizarum viget. Quod verticilliis pbyllorum re vera sit, 

 botanici modo vario judicaverunt. Alii eum pro verticillo 

 pleiomero foliorum censuerunt et tot folia recoguoveruiit quot 

 partes in caulem innexas enumeraverunt; alii horum foliorum 

 plura contraxeruut et verticillum oligomerum videre puta- 

 verunt, .alii tantum pro pare foliorum societatem habuerunt; 

 cl. Al Braun demum pro folio solitario vei ticillum interpretavit 

 sequentibus distiche disjiositis. Hand facile est dictu quod 

 ante oculos babemus, quia axillae vulgo foliorum binorum 

 vel singulorum modo ramum lateralem gigimut, altera ramum 

 vegetativum, altera vulgo florem procreat, inferne prior tantum 

 se praebet; rarissime llores bini pro verticillo occurrunt. 

 Gemmae et alabastra autem dispositionem oppositam omnino 

 non tenent, at angulum alium et miro modo varlabilem iii- 

 cludunt. Mibi probabile videlur, folia tot quot radii cujusque 

 verticilli exstare, multa sterilia, paaca tantum gemmas vel 

 alabastra procreantia, quod in plantis dispositione foliorum 

 verticillata insignibus ubique observatur {Myriophyllum^ Rip- 

 purls, Ilottonia). Evolutio foliorum autem valde peculiaris et in 

 generibus aliis plantarum omnino mibi ignota: Conus termi- 

 nalis vegetationis nempe turris more alte elevatus, satis longe 

 infra apicem circulum tutierculoium parum superficiem super- 

 antium pullulat quae cum orgauis similibus inferioribus alter- 

 nantia arete se tangunt. Numerus tuberculorum primariorum, 

 nisi fallor, cum hoc foliorum verticilli cujasque congruere 

 videtur; quamquam baec accurate numeravi, tamen non de 

 bac re plane certus sum, quia interdum numerus foliorum ab 

 altero in alterum mutatur. Organa minima transversaliter, 

 iucrementum axeos sequentia, accrescunt et foruiam ellipticam 

 praebent; nunc sulco cum axi breviore concordante in pro- 

 mordia bina dividuutur, quae res semel vel bis, rarius ter 

 vel quater repetitur. Quomodo fit, ut paullo infra tubercula 

 numerosissima in planities accuratissime horizon tali ter dis- 

 posita vegetatioois conum circumdent. Ope partium intercala- 

 tarum tubercula sensim in phylla liuearia parva accreta bina 

 elevautur, et organura furcatnm pede parvo suffultum exhibent; 

 bina ulteriorum itei-um i nte real ari ter vinciuntur, ita ut organum 

 quadripartitum evadat, quod jam semel vel bis reiterari potest. 

 Haud certus sum an ubique partes quae tali modo radium 

 veiticilli componunt re vera e primordio uuico ortae sint, an 



96 



