53 ORCHIDACEAE : 
falcata sepalo dorsali aequilonga, antica in dentem minutum 
obtusiusculum porrectum reducta; labello basi brevissime in- 
tegro deinde tripartito, partitionibus lateralibus anguste linea- 
ribus obtusiusculis divergentibus, intermedia multo latiore et 
duplo longiore ovato-oblonga obtusa; calcari pendulo, filiformi, 
leviter clavato, obtuso, subtriquetro, ovario paulo breviore; 
processubus stigmaticis longiusculis, suborbicularibus, porrectis: 
antherae canalibus subnullis; staminodiis apice leviter emar- 
ginatis. 
Tabula nostra XI. Fig. I (habitus cum analysi). 
Habenaria angulosa Barb. Rodr. Gen. et Spec. Orchid. 
nov. II. 258 (1882). 
Cavias erectus, strictus, viridis, ut videtur 4—5 dm. altus, fere 
1 em. crassus, Forta laete viridia, erecto-patula, leviter recurva, dorso 
carinata, 2— 3 dm. longa, 2—3 em. lata, superiora multo breviora. BRACTEAE 
satis patulae, rigidae, virides, crasse trinerviae, satis concavae, inferiores 
2—3 cm. longae, 6-8 mm, latae. FLORES parvi, erecti. Ovarium sub- 
sessile, fusiforme, 6-sulcatum, tortum, satis arenatum, 1 cm. longum, 
SEPALA viridia; dorsale erectam, valde concavum, 5—6 mm. longum, 
4—4'[» mm. iatum; lateralia leviter concava, 8 mm. longa, 3 mm. lata. 
PETALA lutea, enervia, sepalo dorsali arcte conniventia, 5—6 mm. longa, 
2'[5—3 mm, lata. LABELLUM porrectum, Intenm, basi integrum subcon- 
cavum 2 mm. longum et 3 mm. latum; lobi superne reflexi, laterales 
2!/3—9 mm. longi, !/s mm. lati, intermedius 5 -6 mm. longus, basi 2 mm. 
latus; calcar leviter sigmoideo-flexuosum, 8 mm. longum, 1 mm, crassum, 
— Species mihi non visa; descript. ex op. supra cit. et ic. a el, Bann. 
RopR. benigne communic, 
Habitat in sylvis umbrosis ad mont. Rodeio prov. Rio de Janeiro : 
Barbosa Rodrigues. — Floret Augusto. 
36. HABENARIA GNOMA Bars. Ropr. caule brevius- 
culo, robusto, 5—6-foliato; foliis elongatis, anguste lanceolatis, 
acuminatis, dorso carinatis, basi vaginantibus, superne in 
bracteas foliaceas abrupte decrescentibus; racemo elongato, 
laxiusculo, multifloro; bracteis anguste lanceolatis, acuminatis, 
ovario paulo longioribus; sepalo dorsali suborbiculari, valde 
cucullato, abrupte apiculato, lateralibus duplo longioribus, 
obovato-oblongis, valde oblique apiculatis, dorso carinatis, 
patulis; petalis bipartitis, partitione postica triangulari-lanceo- 
lata acuta sepalo dorsali aequilonga, antica in dentem minutum 
obtusiusculum porrectum reducta; labello basi brevissime in- 
tegro deinde tripartito, partitionibus lateralibus lineari-filiformi- 
bus acutiusculis divergentibus, intermedia multo longiore et 
latiore lineari obtusiuscula sepalis lateralibus longitudine 
aequali; calcari pendulo, filiformi-cylindrico, acuto, ovario vix 
longiore; processubus stigmaticis breviusculis, crassis, obtusis, 
leviter incurvis, papillosis, labello adpressis; antherae ca- 
nalibus multo longioribus, leviter ascendentibus; staminodiis 
apice truncatis. 
Tabula nostra XII. Fig. I (habitus cum analysi). 
Habenaria gnoma Barb. Rodr. Gen. et Spec. Orchid. 
nov. II. 250 (1882). 
Rapices lineari-clavatae, acutiusculae vel obtusue, paulo flexuosae, 
2*/2—4"/2 cm. longae, 4—5 mm, crassae. CauLis erectus, strictus, teretius- 
culus, pallide viridis, cam racemo 4—4'/» dm. altus, 5—6 mm. crassus, 
Forra supra laete viridia subtus satis pallidiora, erecto-patula, 1'/2—2 dm. 
longa, 2—2 cm. lata, superiora multo minora, RACENMUS erectus, 2—2'/2 dm. 
Orchid. I. 
HABENARIA. 54 
longus. Bracrkar erectae vel erecto-patulae, pallide virides, uninervíae, 
leviter carinatae, 2—%1/; cm. longae, 4—5 mm. latae. FLORES mediocres, 
erecto-patuli, Ovanium brevissime pedicellatum, lineari-fusiforme, sulcatum, 
satis tortum, paulo arcuatum, 2 cm. longum. Skratum dorsale viride, 
erectum, apice recurvum, 5 mm. longum et latum; sepala lateralia albes- 
centia, satis concava, valde asymmetrica, 1 cm. longa, 5—6 mm. lata. 
Peraza alba, sepalo dorsali arcte conniventia, 5—6 mm. longa, 2 mm. 
lata. Laskuun albescens, carnosulum, porrectum, basi integrum sub- 
concavum 2 mm. longum et 2—3 mm. latum; lobi laterales subrecti, 
2 mm. longi, vix */z mm. lati; Jobus intermedius leviter incurvus, margine 
recurvus, 8—9 mm. longus, 1—1'/2 mm. latus; calcar paulo flexuosum, 
20—23 mm. longum, 1 mm, crassum. — Species mihi non visa; descript. 
ex op. supra cit, et ex ic. a cl. Bars. Ropr. benigne communic. 
Habitat in campis arenariis humidisque inter Macahé et S. Jodo 
da Barra: Darbosa Rodrigues. — Floret Maio. 
31. HABENARIA LEPTOCERAS Hoox. caule elon- 
gato, robusto, multifoliato; foliis lanceolatis vel oblongo- 
lauceolatis, acutis, dorso leviter carinatis, basi angustatis 
et longe vaginantibus, superne in bracteas foliaceas insensim 
decrescentibus; racemo elongato, densiusculo, multifloro; 
bracteis foliaceis, ovato-lanceolatis, acutis vel breviter acu- 
minatis, ovario paulo brevioribus rarius vix longioribus; sepalo 
dorsali suborbiculari, valde cucullato, abrupte minuteque api- 
culato, Jateralibus satis longioribus, obovatis, valde obliquis, 
obtusis vel vix apiculatis, dorso non carinatis, patulis; petalis 
bipartitis, partitione postica triangulari-oblonga obtusiuscula 
sepalo dorsali aequilonga, antica multo breviora in dentem 
parvum triangulari-obtusum porrectum reducta; labello fere 
usque ad basim tripartito, partitionibus lateralibus anguste 
linearibus acutis divergentibus, intermedia multo longiore et 
satis latiore lineari-ligulata obtusiuscula sepalis lateralibus 
satis longiore; calcari subhorizontali, filiformi, superne leviter 
clavato, apice attenuato et acuto, ovario saepius satis longiore; 
processubus stigmaticis brevissimis, crassis, subrotundatis, 
labello adpressís; antherae canalibus multo longioribus, ascen- 
dentibus; staminodiis minutis, obtusis. 
Habenaria leptoceras Hook.! in Bot. Mag. tab. 2726 
(1827); Lindl. Gen. and Spec. Orchid. 315; Wawra, It. Princ. 
Coburg. II. 87; Kränzl. in Engl. Bot. Jahrb. XVI. 119. 
Rapicks lineari-fusiformes, obtusiusculae, leviter flexuosae, dense 
villoso-tomentosae, canescentes, 3—5 em. longae, 3—6 mm. crassae. CAULIS 
erectus, strictns, inferne teretiusculus superne satis angulatus, viridis, 
cum racemo 5—11 dm. altus, 4—7 mm. crassus, Fora erecta vel erecto- 
patula, membranacea, trinervia et multinervulosa nervulis clathrato-ramu- 
losis, 19—92 cm. longa, 2!/5—3'/s em. lata, superiora multo minora. 
Racemvs erectus, rectus vel vix flexuosus, 1'/s—5"/a dm, longus. BRACTEAE 
patulae vel erecto-patulae, 3—5-nerviae et paulo nervulosae, virides, sicei- 
tate tenuiter membranaceae, 1'/2—2'/2 em. longae, 4—7 mm. latae. FLORES 
mediocres, patuli vel erecto-patuli, virescentes, Ovarium lineari-clavatum, 
tenuiter 6-sulcatum, vix tortum, panlo arcuatum, brevissime pedicellatum, 
15—18 mm. longum. Serara membranacea, trinervia; dorsale erectum, 
apice leviter recurvum, 4—5 mm. longum et latum; lateralia satis con- 
cava, 6—7 mm. longa, 4—5 mm. lata, P&rALA submembranacea, uninervia, 
sepalo dorsali conniventia, 4 mm. longa, basi 2 mm. lata. LABELLUM 
carnosulum, flavo-viride, pendulum; lobi laterales extus leviter arcuati, 
8-342 mm. longi, ?/s mm. lati; lobus intermedius satis recurvus, 9 ad 
11 mm. longus, basi 1'/2 mm. latus; calcar album, leviter sigmoideo- 
flexuosum, superne satis compressum, 20—22 mm, longum, */s mm. 
crassum. 
Habitat in prov. Rio de Janeiro: Gaudichaud n. 381, Graham, 
Widgren; prope Rio de Janeiro: Pohl; ad Copacabana: Riedel; in 
8 
