67 ORCHIDACEAE: 
Tabula nostra XVIII. Fig. III (analysis). 
Habenaria Santensis Barb. Rodr. Gen. et Spec. Orchid. 
nov. II. 253 (1882). 
Caulis.... Folia.... BRACTEAE erectae, concavae, 2 cm. longae. 
Ovarium lineari-oblongum, distincte 6-sulcatum, subrectum, cum pedicello 
gracili 34/2 cm. longum.  SEPALUM dorsale erectum, 1 mm. longum, 
6 mm. latum; lateralia leviter concava, valde asymmetrica, 9 mm. longa, 
3mm. lata. PETALA membranacea; partitio postica sepalo dorsali cohaerens, 
7 mm. longa, 2!/2 mm. lata; partitio antica satis arcuata, 7 mm. longa, 
ijz mm. lata. LABELLUM carnosulum, deflexum, basi integrum 2 mm. 
longum et 1!/2 mm. latum; partitiones laterales satis flexuosae, 1 cm. 
longae, !/a—*/s mm. latae; partitio intermedia 7 mm. longa, 1'/ mm. 
lata; calcar inferne leviter incurvum superne rectum, 3'/» em. longum, 
1 mm. crassum. POLLINIORUM glandulae in unum coalitae. — Species 
non vidi. Descr. ex op. supra cit, et icon. a cl. Bars. Ropr, communic. 
Habitat in prov. S. Paulo prope Santos: H. Mosén n. 1083 et in 
Hegnell ser. III. n. 1089* part. 
55. HABENARIA HUMILIS Coen. caule brevissimo, 
gracillimo, paucifoliato; foliis parvis, lineari-subulatis, acutis- 
simis, basi vaginantibus, superne in vaginas 1—2 multo 
minores arcte adpressas decrescentibus; racemo brevi, laxo, 
2—4-floro; bracteis lanceolatis vel ovato-lanceolatis, acumi- 
natis, ovario longiuscule pedicellato multo brevioribus; sepalo 
dorsali late ovato, cucullato, apice obtuso et minutissime 
apiculato, lateralibus subaequilongis, anguste ovatis, acutius- 
eulis, deflexis; petalis bipartitis, partitione postica oblonga 
obtusiuscula sepalo dorsali aequilonga vel paulo breviore, 
antica aequilonga vel paulo breviore filiformi ascendente vel 
postice reflexa; labello basi longiuscule integro deinde tri- 
partito, partitionibus lateralibus anguste linearibus acutis 
leviter divergentibus, intermedia paulo breviore lineari obtuso; 
calcari valde arcuato, basi pendulo superne fere horizontaliter 
protenso, filiformi, superne distincte clavato apice acuto, ovario 
subaequilongo; processubus stigmaticis breviusculis, oblongis, 
obtusis, antice porrectis; antherae canalibus satis longioribus, 
subrectis, erecto-patulis. 
Cavus erectus, leviter flexuosus, teretiusculus, inferne foliis 2—4 
bene evolutis vestitus, 8—15 cm. altus, */s—?|4 mm. crassus. FoLIA erecta 
vel rarius erecto-patula, siccitate rigidiuscula et fragilia, longitudinaliter 
plicata, 2!/2—5 cm. longa, 1—1*/2 mm. lata. Racemus erectus, 2-3 cm. 
longus. BRACTEAE erectae vel erecto-patulae, membranaceae, uninerviae, 
basi amplexicaules, 3—6 mm. longae, 1—2 mm. latae. Forks mediocres, 
erecto-patuli, ut videtur albescentes, Ovarium anguste lineari-flliforme, 
tenuiter 6-suleatum, leviter arcuatum, cum pedicello filiformi 12—14 mm. 
longum. SEPALA tenuiter membranacea, uninervia; dorsale erectum apice 
leviter recurvum, satis concavum, 4 mm. longum, 3 mm. latum; lateralia 
paulo concava, satis asymmetrica, 4—4'|; mm. longa, 2—2!|» mm. lata. 
PeTALA membranacea; partitio postica enervia, paulo areuata, sepalo 
dorsali approximata, 4 mm. longa, 1 mm. lata; partitio antica leviter 
arcuata, 3—4 mm. longa. LABELLUM carnosulum, deflexum, basi integrum 
2—2'/» mm. longum et */, mm. latum; partitiones laterales saepius leviter 
recurvae, 6—7 mm. longae, '/s—!/s mm. latae; partitio intermedia paulo 
arcuata, 5 mm. longa, */s mm. lata; calcar 10—11 mm, longum, ad medium 
vix '[» mm. et prope apicem 1!/» mm. crassum, 
Habitat in graminosis ad Serra d'Itabira do Campo prov. Minas 
Gerais : Schwacke n. 6386 in herb. meo; in Brasilia orientali loco haud 
indicato: Glaziou n. 17813 in herb. Berol. et Hort. Petropol. 
* 
56. HABENARIA CORCOVADENSIS Kränzı. caule 
elongato, satis gracili, basi tenui aphyllo sparse squamuloso, 
HABENARIA. 68 
supra plurifoliato ; foliis squamiformibus, vaginantibus, in 
laminas minutas lineari-lanceolatas acuminatas evolutis, apice 
in bracteas satis minores decrescentibus; racemo breviusculo, 
laxiusculo, plurifloro; bracteis late lanceolatis, longe acumi- 
natis aristatisve, ovario longe pedicellato brevioribus; sepalo 
dorsali ovato-suborbiculari, obtuso, cucullato, lateralibus satis 
longioribus, ovato-oblongis, acutis, deflexis; petalis bipartitis, 
partitione postica anguste ovata acuta vel obtusiuscula sepalo 
dorsali aequilonga, antica paulo longiore filiformi, sinu amplo 
inter utramque; labello basi lineari longiuscule integro, deinde 
tripartito, partitionibus lateralibus filiformibus paulo diver- 
gentibus semideflexis, intermedia paulo latiore et breviore 
lineari-filiformi obtusa; calcari pendulo, filiformi, superne 
leviter incrassato, apice acuminato in bractea occultato, ovario 
cum pedicello aequilongo; processubus stigmaticis parallelis, 
contiguis, crassis, obtuse acutis; antherae canalibus brevibus, 
glandula magna irregulariter ovata; staminodiis parvis, rotun- 
datis; rostello minuto, implicato, recurvato. 
Habenaria Corcovadensis Kränzl.! in Engl. Bot. Jahrb. 
XVI. 120 (1892). 
TuBERIDIA ovato-oblonga, obtusa, 1'/2 cm. longa, 4—5 mm. crassa. 
CavuLIs erectus, rigidiusculus, inferne teretiusculus, superne obscure angu- 
latus, 5— dm. altus, circiter 3 mm. «crassus, FoLIA erecta, siccitate 
rigidiuscula, trinervia et tenuiter multinervulosa, dorso leviter carinata, 
saepius longitudinaliter plus minusve conduplicata, 4—7 em. longa, 5 ad 
8 mm. lata, superiora satis breviora. RACEMUS erectus, rigidus, 4—7 cm. 
longus. BRACTEAE arcte adpressae, rigidiusculae, tenuiter multinerviae et 
retieulato-venulosae, 1'/:—2 cm. longae, 3—6 mm. latae, FLORES mediocres, 
erecto-patuli, virescentes. Ovarium lineari-clavatum, profunde 6-sulcatum, 
satis arcuatum, cum pedicello filiformi 2—2'/2 cm. longum,  SkPALA 
rigidiuscula, tenuiter trinervia; dorsale erectum, apice leviter recurvum, 
valde concavum, 4—4'/: mm. longum, 3*/2—4 mm. latum; lateralia satis 
concava, valde asymmetrica, 5 mm. longa, 2'/:—3 mm. lata. PETALA 
carnosula; partitio postica tenuiter trinervia, satis obliqua, sepalo dorsali 
arcte connivens, 4 mm. longa, 2*/2 mm. lata; partitio antica adscendens, 
satis incurva, 5 mm. longa. LABELLUM carnosulum, deflexum, basi in- 
tegrum 3 mm. longum et 1'/» mm. latum; partitiones laterales leviter 
flexuosae, 7—8 mm. longae, vix !/2 mm, latae; partitio intermedia recta, 
5—6 mm. longa, ?/s mm. lata; calcar rectum vel inferne paulo arcuatum, 
2—2'/2 em. longum, ad medium ?/s mm. et superne 1—1?/4 mm. crassum. 
In prov. Rio de Janeiro ad Corcovado: Hiedel n. 9; locis argillosis 
ejusdem prov. ad Estrada de Castorinha : H. Schenck n. 2346. — Floret 
Januario— Februario. 
57. HABENARIA LAGUNAE-SANCTAE KRANZL. 
caule elongato, satis gracili, basi breviter aphyllo et squamu- 
loso, supra plurifoliato; foliis subdistiche imbricatis, vagi- 
nantibus, vix in laminam evolutis, oblongo-lanceolatis, acutis, 
superne in bracteas satis minores decrescentibus; racemo 
elongato, plurifloro, distantifloro, subdistichifloro vel partim 
secundifloro; bracteis oblongo-lanceolatis, acutis vel breviter 
acuminatis, ovario longe pedicellato multo brevioribus; sepalo 
dorsali triangulari-ovato, aeuto, cucullato, lateralibus satis 
longioribus, oblongo-triangularibus, acutis, subdeflexis; petalis 
bipartitis, partitione postica late triangulari-ovata obtusa 
sepalo dorsali aequilonga, antica lineari-filiformi erecta fere 
aequilonga vel satis breviore; labello fere usque ad basin 
tripartito, partitionibus lateralibus lineari-filiformibus peta- 
lorum parti anticae ommino aequalibus, intermedia multo 
