81 ORCHIDACEAE: HABENARIA. 
stigmaticis longiusculis, cylindraceis, obtusis, antice porrectis; 
antherae canalibus satis brevioribus , 
minuti lobo medio acuto, apice libero. 
ascendentibus; rostelli 
Habenaria achnantha Reichb. f. in Linnaéa, XXII. 812 
(1849); Walp. Ann. Bot. III. 585; Krünzl. in Engl. Bot. 
Jahrb. XVI. 121. 
Rapices fibrosae, numerosissimae, satis graciles, elongatae, satis 
flexuosae, breviter denseque villosae. Tuseripium oblongum, obtusum, 
fere 2 em. longum, 4—5 mm. crassum, CAULIS erectus, robustus, strictus, 
inferne teretiusculus superne angulatus, 6—7 dm. altus, 8—12 mm. crassus, 
basi vaginis 2—3 adpressis vestitus, Forıa late lanceolata, saepius longi- 
tudinaliter conduplicata, 3—5-nervia et tenuiter clathrato-multinervulosa, 
10—16 em. longa, 2—3!/» cm. lata, superiora multo minora in bracteas 
decrescentia. RACEMUS erectus, strictus, densus vel densissimus, 1’/a ad 
21/2 dm. longus. BnacrEAE erecto-patulae, siccitate tenuiter membranaceae, 
trinerviae et leviter reticulato-nervulosae, ovario saepius aequilongae, 
12—25 mm. longae, 2—5 mm. latae. FLORES parvi, erecto-patuli. OvARIUM 
anguste lineari-fusiforme, leviter 6-sulcatum, paulo arcuatum, cum pedicello 
gracili 1/2—2 em. longum, SkPALA viridia, tenuiter membranacea, 5-nervia ; 
dorsale erectum, satis concavum, 6 mm. longum, 4 mm. latum; lateralia 
paulo concava, satis asymmetrica, 7 mm. longa, 3 mm. lata, PETALA 
alba, membranacea; partitio postica binervia, leviter faleata, sepalo dorsali 
connivens, 6 mm. longa, */4 mm. lata; partitio antica paulo flexuosa, 
8—9 mm. longa. LABELLUM album, carnosulum; partitiones laterales 
leviter flexuosae, 10—12 mm. longae; partitio intermedia deflexa, satis 
arcuata, 6—7 mm. longa, '[» mm. lata; calcar leviter flexuosum, 14 ad 
17 mm. longam, ![5—?/s mm, crassum. 
Var. B. GRACILIOR Cogn. 
CavLis satis gracilis, usque 8 dm. altus, 3—7 mm. crassus. Porta 
saepius plana, elongato-lanceolata, usque 22 em. longa. Racemus laxius- 
culus. BRACTEAE ovario satis breviores, 7—14 mm. longae. 
Habitat in paludosis ad Serra d Estrella prope Vista grande prov. 
Rio de Janeiro: Beyrich; in uliginosis ad Serra d’Estrella: Riedel; in 
locis paludosis inundatisque ad Sapopemba: H. Schenck m. 2311. — 
Var. 8. In prov. Rio de Janeiro: Riedel; ad Serra dos Orgãos: Gardner 
n.677 ; ad Novo-Friburgo : Mendonga n. 959. — Floret Januario— Februari9. 
76. HABENARIA ARMATA Rercas r. caule brevi, 
gracili, basi plurifoliato, superne squamis bracteiformibus dense 
vestito; foliis oblongis, acutis, basi breviter vaginantibus; 
racemo breviusculo, denso vel densiusculo, multifloro; bracteis 
ovato-lanceolatis, longe acuminato-aristatis, floribus aequilongis ; 
sepalo dorsali late ovato, apice obtuso et longiuscule apiculato, 
lateralibus paulo longioribus, oblongo-lanceolatis, longe acu- 
minatis, deflexis; petalis bipartitis, partitione postica lineari 
acuminata sepalo dorsali aequilonga, antica filiformi ascendente 
subduplo longiore; labello fere usque ad basim tripartito, 
partitionibus lateralibus filiformibus divergentibus petalorum 
| parti anticae similibus, intermedia satis latiore et breviore 
anguste lineari acuto vel obtusiusculo; calcari pendulo, fili- 
formi, superne leviter incrassato-clavato, apice acutiusculo, 
ovario breviter pedicellato subaequilongo; processubus stig- 
maticis brevibus, crassís, obtusis; antherae canalibus paulo 
brevioribus, ascendentibus; staminodiis oblongis, tuberculatis. 
Habenaria armata Reichb. f.! in Bonplandia, II. 10 
(1854); Warming, Symb. ad FI. Bras. centr. part. XXX. 855. 
tab. VIII. fig. 9; Krünzl. in Engl. Bot. Jahrb. XVI. 121. 
Habenaria setacea Krünzl.! in Engl. Bot. Jahrb. XVI. 
122 (part, non Lindl). 
82 
TuseriDIUM ovoideo-oblongum, obtusum, 12 mm. longum, 5—6 mm. 
crassum,. CavLis erectus, strictus, basi teretiusculus, superne acute angu- 
latus, 2—3'/2 dm. altus, 2—3 mm, crassus. FoLta bene evoluta 3—5, 
superiora erecta inferiora erecto-patula, siccitate rigidiuscula, dorso leviter 
carinata, tenuiter trinervia et clathrato-multinervulosa, 3—5"/s cm. longa, 
8—15 mm. lata. Rackmus erectus, strictus, 4— 10 em. longus. BRACTEAE 
erectae, membranaceae, trinerviae et leviter reticulato-venulosae, 12—20 mm. 
longae, 3—6 mm. latae. FLorks parvi, erecti, albo-virides. OvarıuM 
lineari-fusiforme, tenuiter 6-sulcatum, rectum vel paulo arcuatum, 10 ad 
11 mm. longum. Seraka tenuiter membranacea, trinervia; dorsale erectum, 
satis concavum, 5—6 mm. longum, 4 mm. latum ; lateralia paulo concava, 
leviter asymmetrica, 7 mm. longa, 2'/s mm. lata. PrraLa submembranacea ; 
partitio postica obscure uninervia, leviter falcata, sepalo dorsali connivens, 
5—6 mm. longa, */4 mm. lata; partitio antica leviter flexuosa, 8—10 mm. 
longa, "/s mm. lata, LamkLLUM camosulum, deflexum ; partitiones laterales 
satis flexuosae, 11—12 mm. longae; partitio intermedia paulo flexuosa, 
1—8 mm. longa, */s mm. lata; calcar paulo arcuatum, 7—9 mm. longum, 
ad medium '[» mm. et prope apicem */4—1 mm. crassum. 
Habitat in campis ad Lagoa Santa: Warming. Etiam in Columbia: 
Wagener ; in Venezuela prope Cumana altit. 1000 m.: Funck n. 630 et 
676. — Floret Januario— Februario. 
E. — Petalorum partitio utraque lineari-lanceolata, — 
Species 77. 
77. HABENARIA SECUNDA Lixpi. caule elongato, 
robusto, basi squamis 2—4 vaginatis vestito, supra plurifoliato ; 
foliis oblongis vel ovato-oblongis, acutis vel interdum inferi- 
oribus obtusis, superioribus multo minoribus in bracteas acu- 
minatas insensim decrescentibus; racemo breviusculo, denso, 
multifloro; bracteis late lanceolatis, acuminatis, inferioribus 
flores superantibus, superioribus ovario satis brevioribus; 
sepalo dorsali cucullato, late ovato, obtuso et saepius minute 
apiculato, lateralibus satis longioribus, late oblongis, acutius- 
culis, deflexis; petalis bipartitis, partitionibus lineari-lanceo- 
latis, falcatis, postica sepalo dorsali subaequilonga, antica 
saepius satis longiore ascendente; labello fere usque ad basim 
tripartito, partitionibus inter se aequalibus linearibus acutis 
vel rarius obtusiusculis, lateralibus satis divergentibus recurvis ; 
calcari pendulo, filiformi-clavato, obtuso, ovario breviuscule 
pecicellato satis breviore; processubus stigmaticis brevibus, 
carnosis, obtusis, antice porrectis; antherae canalibus bre- 
vissimis. 
Habenaria secunda Lindl! Gen. and Spec. Orchid. 307 
(1835); Warming, Sym. ad Fl. Bras. centr. part. XXX. 855; 
Krünzl. in Engl. Bot. Jahrb. XVI. 123. 
Rapices fibrosae, elongatae, crassiusculae, satis flexuosae, dense 
villosae. Cavs erectus, strictus, obtuse angulatus, 3—7 dm. altus, 
4—10 mm. crassus. Fora bene evoluta 3--7, erecto-patula, siccitate 
membranacea, intense viridia, basi longe vaginantia, 3—5-nervia et clathrato- 
multinervulosa, 6—14 em. longa, 2-5 em. lata, superiora multo minora. 
Racemus erectus, strictus, 3—15 cm. longus. BRACTEAE patulae vel erecto- 
patulae, siccitate membranaceae, trinerviae et leviter reticulato-nervulosae, 
1—3 em. longae, 2—7 mm. latae. FLores satis parvi, patuli, virescentes. 
Ovariom anguste lineari-fasiforme, profunde 6-sulcatum et saepius distincte 
6-ulatum, rectum vel paulo arcnatum, cum pedicello gracili 12—20 mm. 
longum. SEPALA viridia, membranacea, trinervia; dorsale 4 — 5 em. longum, 
3—4 cm. latum; lateralia subplana, valde asymmetrica, 6—7 mm. longa, 
21/2—8 mm. lata. Perala carnosula, superne flavo-viridia basi alba; 
partitio postica fulcata binervia, sepalo dorsali connivens, 4—5 mm. longa, 
2/3—1 mm. lata; partitio antica antrorsum valde curvata, 6—7 mm. longa. 
LABELLUM carnosum, deflexum, flavo-viride, partitionibus 5—7 mm. longis, 
25 mm, latis; calcar paulo incurvum, 10—12 mm. longum, ad medium 
"a mm. et prope apicem 1'/2 mm. crassum, 
