211 URTICINEAE: DE USU. 212 
tenenies, ac applicantes folia sicca arborum seu gossy- 
pium, sic eliciunt ignem prout libet et ubique focum 
possunt struere.“ Marcgr. Conf. de harum arborum 
usu supra p. 140. 
Morbis medendis plura pharmaca profert hic ordo, 
indigenis e longo tempore nota, a medicis brasiliensi- 
bus in lucem protracta, a Martio in Systemate Ma- 
leriae medicae brasiliensis diligenter enumerata. 
Pharmacosyceae plures aliaeve Ficeae succos 
acres continent, contra morbos verminosos efficacis- 
simos. Praesertim hic valet Ph. anthelminthica (Coa- 
jingüva tupice). Dosi 1—2 scrupulorum per nonnul- 
los dies succus ille acris propinatur. Eadem Urosti- 
gmatis doliariae et aliorum probabiliter virtus est. 
Urostigma atrox (cf. p. 105) ad venenum Urari com- 
parandum ludis in prov. Rio Negro usitatum est. — 
Cecropiarum (Ambaiba tupin.) succus e gemmis ex- 
pressus refrigerans, involvens, contra diarrhoeam, dysu- 
riam, gonorrhoeam, fluorem album porrigitur, cochlea- 
ris dosi, cum lacte, vel decocto hordei saccharata. — 
Tuberosis Dorsteniarum (Caa-apia tupin.; Caapiá, 
Cayapiá bras; Contrajerva lus.) radicibus vir- 
tutes medicas eximias inesse, diu innotuit. Praesertim 
hic valet Caa-piá Pisonis (D. brasiliensis vel opi- 
fera) cujus radices e Brasiliae silvis nostra pharma- 
copolia Radicis Contrajervae titulo intrare solent. 
Cum multo amylo recondunt extractum amarum et oleum 
aethereum fervidius et virtute diuretica ac diaphoretica 
pollent. Cfr. supra p. 167. 169. 
Nec ipsae Urticeae omni in societate humana utili- 
tate carere videntur. Boehmeriae caudatae, Asa peixe 
lusit., herba contra dolores haemorrhoidales in balneis 
adhibetur, teste Martio. Succum expressum Pileae 
muscosae contra dysuriam in prov. Bahiensi adhiberi 
annotat; nec wríicationi instituendae deerunt harum 
plautarum species. 
Cannabis sativa (Canhamo lusit.), ex Europa 
allata, indicam suam vim narcoticam sub fervido Bra- 
siliae coelo, denuo adipisci videtur. ,,Raro, inquit 
Martius (Syst. Mat. med. bras. 121) in parte Impe- 
rii quam maxime versus Austrum sita, a colonis non- 
nullis colitur, nec eam hic commemoramus ob semi- 
num indolem oleosam, sed propterea quod herba pollet 
materia quadam volatili narcotica.  Medicaster cinga- 
rus, quem Soteropoli nobilis artis medicae vidimus 
vices explentem, tam hujus herbae quam Daturae Stra- 
monii multiplices usus nobis laudavit. Neque Aethio- 
pes herbae et extracti ex ea parati vires toxicas et 
anodynas ignorant quippe qui, alia ut sileam, suffi- 
menta foliorum optimum esse contra crapulam reme- 
dium perhibent.“ Quanta autem sit narcotici hujus 
stirpis principii in Asiae australioris plagis energeia, 
vetus jam fama est, recentiorum observationibus com- 
probata. „Maximus est foliorun per omnem orientem 
ad parandas offas opiatas (vulgo Bhangh, Subzee, 
Haschisch, Molak) usus. In plantae apud Indos 
cultae foliis interdum materies narcotica sub glandula- 
rum resinosarum forma (vulgo Cherris) secernitur, 
farinae similis, ob virtutis vehementiam summo helluo- 
rum studio quaesita. Е Cannabis seminibus praeter 
resinam, albuminam, muco-saccharum et substantiam 
extractivam gummosam olei віссайуі foetidi species, 
in integumento interiore (endopleuro) potissimum resi- 
dens, obtinetur. Quae ex ejusmodi semine in officinis 
parantur emulsiones et infusa, viribus sedantibus, in- 
volventibus et lenientibus imprimis, in variis organo- 
rum urinam parantiam et evehentium passionibus, etiam 
ab Indorum medicis commendantur.“ · Endlicher En- 
cheirid. p. 172 —173.*) 
*) In India orientali Cannabis sativae varietas s. d. indica 
usitatur, cujus herba florida apud Bengalenses Gunjah, 
folia adultiora et semen Beng s. Bangue, Subjee et 
Sidhee, resina Churrus nomen habent. Variis ex hac 
stirpe praeparationibus animum exhilarare, grata deliria 
et audaciae motus sibi conciliare antiquus inter orientales 
populos, Mauros praesertim, mos est. Assassinorum regem 
milites bolis cannabinis in bellicosum furorem et mortis 
contemptum excitasse traditur. Inter nos electuarii, quod 
Arabes Haschisch dicunt, usus ex Algeria, Gallis occu- 
pata, innotuit, medendis variis morbis tam mentis quam 
corporis commendatus. De qua re jam multa scripta et 
rescripta sunt. Cfr. ex antiquioribus: Rumph. Herb. Amb. 
V. 208. t. 71., Rheed. Hort. Mal. X. 119. t. 60. 61., 
Murray Appar med. IV. 608.; ex recentioribus: Pereira 
Elements of Mater. med. ed. 3. II. 1. 1238. et ephemeri- 
dum in Germania editarum sequentes: Canstatts Jahresbe- 
richte über die Fortschritte der Pharmacie etc. 1842 p. 297., 
1813 p. 22., 1844 p. 247., 1845 p. 372., 1816 p. 35., 
1847 p. 259., 1818 p. 17. 276., 1849 p. 284., 1850 
p. 16., 1851. II. p. 81., 1852 p. 36. — Buchners Re- 
pertor. II. Series vol. 31. p. 289., v. 32. p. 251., v. 34. 
p. 272., у. 87. p. 228. 231., v. 47. p. 356., v. 49. p. 359; 
Ш. Series vol. 1. p. 83. 94., v. 3. p. 69. — Pharmazeut. 
Centralblatt 1847 p. 137. 782. 909. 927., 1848 p. 191. 
445., 1849 p. 239. 831., 1852 p. 526. — Archiv der 
Pharmacie II. Series vol. 53. p. 61., v. 70. p. 239. — 
Schmidts Jahrbücher der in- и. аш! лд, Medicin 1818 
vol. 57. p. 122., v. 58. p. 294.; 1849 v. 61. р. 188., 
v. 62, p. 20.; 1851 v. 69. p. 24. Martius. 
