295 MONIMIACEAE: CITRIOSMA. . 296 
Frutices sub Citriosmae signo instructi intimo nexu proxima- 
que necessitudine sibi invicem omnes devinciuntur, ita ut, licet non 
pauci exstent, vix possibile videatur eos in legiones rite definitas 
dispescere. Argumenti difficultates eo magis arduae evadunt quod 
in herbariis quibus utimur specimina illa saepius desiderantur quae 
sedulo explorata nodos quaestionum solverent. Ea causa est cur 
in ordinandis stirpibus infra descriptis universum habitum singulis 
privum magni habui, nec misi paucas titulis distinctis signavi sec- 
tiones quarum ope singulae species tutius dignoscerentur. — СІ. 
H. Cavecesivs qui primus, ut videtur, Srparunae , Aubletiani ge- 
neris, legitimam in serie naturali sedem recognovit, S?parunae 
guianensis Aubl. antheras uniloculares transversimque dehiscentes, 
semen inversum, embryonisque radiculam superam (Cfr. loc. cita- 
tos) perperam dixit. Siparunam inter et Citriosmam ne minimum 
quidem discrimen deprehendere potui, quapropter si jura antiqui- 
tatis respicerentur, nomen Aubletianum retinere deberemus; dum 
vero Siparuna barbara, tenebris abstrusae descriptionis involuta, ad 
calcem indicum nostrorum rejiceretur, vox Pavoniana graeco idio- 
mate nitidisque adumbrationibus innixa, illius locum merito usur- 
pavit, nuncque possessionis vetustate ita se defendit ut ad eam de- 
pellendam s. abrogandam non valerem. 
A. Dioecae, eleutherandrae. 
1. CITRIOSMA ERYTHROCARPA Tut. foliis obovatis acu- 
minatis eroso-dentatis et longiuscule petiolatis; anthemiis foemineis 
brevibus, 1—3-floris; perigonii divisuris 5—6, amplis, oblongo-acu- 
tis et patentibus ; fructu subobliquo. 
Citriosma erythrocarpa Tul., in Ann. Sc. Nat, ser. 4. ІШ, 
32. et in Arch. du Mus., VIII. 314. (excluso synon. Mart.) 
ARBOR dioeca ramis medullosis, teretibus aut subtetragonis (novellis 
alternatim hinc et inde compressiusculis), tomentosis, tactu asperulis et co- 
lore fulvo-luteolis. КОМА decussatim opposita, obovata seu obovato-ob- 
longa, breviter acuminata, basi nonnihil attenuata у, subrotunda, in ambitu, 
supremo praesertim, eroso-dentata, dentibus inaequalibus patentibus acutis- 
que, sinubus vero latis et obtusis, utrinque molliter et superne parcius to- 
mentosa, 8— 12 centimetr. longa, 4 — 5 centimetr. lata, petioloque 
1—3 centimetr. et quod excedit longo patulo subtereti ac dense 
tomentoso suffulta; venis secundariis paginae posticae ordine densiusculo 
pinnatoque distributis; reliquis pariter prominentibus.  ANTHEMIA (feminea 
quae sola suppetunt) geminatim alaría, patula, vix centimetro longiora, sim- 
plicia v. dichotoma, 1— 3-flora, tota tomentosa ac fulvo-luteola. PERI- 
GoNIUM calyciforme phyllis 5—6 oblongis, aeutis, inaequalibus (majorihus 
3 mm. circiter longis) , utrinque tomentellis, stellatim patentibus liberisque 
coronatum, velo autem crasso, conico, prominenti, truncato, glabro v. mox 
glabrato, late ostiolato et stigmatibus 8 - 12 breviter exsertis liberis exili- 
busque viam praebente clausum; penetralibus in loculos 8—12 partitis, sin- 
gulis ovarium solitarium et glaberrimum foventibus, septis ovariisque gra- 
nulis (glandulis) albentibus foetis. Fructus vulgo in pedunculo haud ac- 
creto quadamtenus obliquus, subsphaericus, tomentellus, limbo perigonii li- 
bero non mutato et erecto terminatus. (Hb. Mus. parisini et Lessertiani.) — 
Hujus stirpis, si cum proximis parum dissimilibus eam conferrre volueris, 
criterium s. nota discriminalis praecipua in sepalorum forma et magnitudine 
versatur. Illius cognomen а schedula msc. ill. Marr. in Herb. Reg. Mon., 
quae ad Citriosmam esireliensem Tul. infra descriptam certo spectat, olim 
imprudenter mutuavi. : ; 
Oritur in montibus organensibus haud procul a Sebastianopoli 
Brasiliae: Vauthier Herb. n. 566. 
2. CITRIOSMA OLIGANDRA Tot. ramis asperulis, luteo-viren- 
tibus; foliis breviter petiolatis, oblongis v. lanceolatis, acute acu- 
minatis, crenatis s. denticulatis; anthemiis masculis exilissimis, 
erecto-patentibus, brevibus, ramosis et multifloris, floribus exiguis 
1—2-andris ; femineis brevioribus 1—3-floris, perigonio dense luteo- 
tomentoso. 
Tabula nostra LXXXII. Fig. II. 
Cilriosma oligandra Tul., in Annal. Sc. Nat. vól. cit. 32., 
et in Archiv. du Mus. ТИ. 315. tab. XXVIII. fig. П. 
ARBOR dioeca, humilis. Камі annotini subteretes aut nonnihil 
tetragoni, sordide fucati, ob pilos fascieulatos sparsos asperuli v. 
quidem scabrido-tomentosi ; hornotini s. foliiferi multo densius to- 
mentosi, luteo-virentes, et alternatim hinc et inde compressi. FOLIA 
ovato-oblonga v. oblongo-lanceolata, acuminata (acumine acuto), 
basi attenuato-rotundata ac quandoque subemarginata vel paulo in- 
aequilatera, 10—14 centim. longa, 3—5 centim. lata, in ambitu 
irregulariter et minutissime denticulata aut simul crenato - denticu- 
lata, crenis obsoletis denticulisque mixtis v. alternis, utrinque aspe- 
rulo-tomentosa (pilis fasciculatis et patulis) et hane ob rem luteola; 
venis postice prominentibus, secundariis remotis, tertiariis laxis- 
simis. ANTHEMIA utriusque sexus gemina in singulis axillis. Mas- 
cuta gracillima, ter quaterve dichotoma, erecto-patula, luteolo-to- 
mentosa, sesquicentimetrum non excedentia, pedunculis cujuslibet 
ordinis pariter exilibus et divaricatis, supremis multifloris, floribus per- 
exiguis, secundis pressoque ordine insertis, nubilibus pedicello vix 2 mm. 
longo suffultis. PERIGONIUM ealyciforme in limbo 4—6-lobum (lobis s. 
dentibus crassis, vix aequalibus, late ovato-triangularibus, subacutis, an- 
tice tandem glabratis, etin velamen latiusculum subdeplanatum glabrum- 
que simul transeuntibus), ore apertum integerrimo et latiusculo, in- 
que parietibus intimis (glaberrimis) abunde glanduloso - punctatum. 
SrAwEN unicum vel duo glaberrima, centro imo perigonii inserta, 
illiusque faucem nonnihil excedentia; filamentis erassissimis, conico- 
elongatis, glandulosis, obtusis vel subacutis; antheris breviter ovato- 
oblongis, extremo sustentaculo applicatis, et valvatim solito more 
dehiscentibus, valvis connatis a basi ad apicem sub anthesi revo- 
lutis, moxque partim destructis. ANTHEMIA FEMINEA vix centimetrum 
longa, patentissima, densissime tomentosa, luteola, 2—3-flora et 
saepius quidem uniflora (scilicet dichotoma v. simplicia), bractea 
lineari patula brevique pedicellum floris inferioris vulgo stipante. 
Prriconium calyciforme, multo crassius masculo, in limbo tenuato 
et antice glabrato 4—6-dentatum, dentibus latis triangulari-acutis, paten- 
tibus etquidem apice reflexis, nec non velo glabro hisce continuo, plano v. 
quadamtenus conico et prominente angusteque ostiolato clausum ; 
STIGMATA 6--10 libera, breviter exserta et divaricata ; САВРШЛА to- 
tidem glaberrima, singula in loculo peculiari recondita; perigonii 
parietibus, septis ovariisque glandulis albentibus copiosissime re- 
fertis. Евостоѕ pyriformis, oculatus in pedunculum haud accretum, 
nempe 1 mm. circiter longum, attenuatus, ceraso, ni fallor, paulo 
crassior, parce tomentellus, perigonii limbo partito nec mutato co- 
ronatus, vivus in pulpa interna rubens, citreumque et gravem spar- 
gens odorem (testante beato сопљем).  DauraAk 6— 10, solitae 
fabricae, putamine osseo et minute echinato. (Herb. Mus. paris., 
Lessert., Monac. et Vindob.) 
Propter folia €. Apiosycen infra depictam imitatur, sed anthemiorum 
masculorum peculíari exilitate, florum in iisdem exiguitate, antheris cujusque 
floris subsolitariis, necnon anthemiis femineis plane dissimilibus, maxime 
puta depauperatis et crassifioris, facile distinguitur. 
Crescit in silvis prope Rio de Janeiro etin Serra dos Orgáos, т. 
Martio florifera et fructifera: Guillemin, Lhotzky » Martius, Gard- 
ner n. 373. 
3. CITRIOSMA CUJABANA Marr. foliis obovato- vel elliptico- 
oblongis, breviter acuminatis, basi cuneatis rotundatis aut quidem cor- 
datis, minute et obsolete denticulatis ; anthemiis masculis gracilibus, 
petiolo brevi duplo circiter longioribus, dichotomis, patentissimis, 
apice deflexis, sursum versus dense ши ог, floribus exiguis 5 
perigonii tandem late aperti dentibus 4—5 brevissimis, velo longius 
producto; staminibus externis nonnihil exsertis ; anthemiis femineis 
contractis et demissis, perigonii dentibus triangulari-acutis , antice 
glaberrimis et nigrescentibus ; stylis liberis. 
Citriosma cujabanum Mart., msc. in Herb. propr. et schedis. 
Citriosma cujabana Tul., in Ann. Sc. Nat. vol. ей, 33., el 
tn Arch. du Mus. par. VIII. 316. 
