133 



MYRISTICACEAE . PROVENTUS ET USUS. ADVERSARIA LITERARIA. 



134 



cis moschatae edaci. Neque laluit Indianos aroma spe- 

 cierum domesticarum, qui nomine Canenga (i. e. ar- 

 bor animata vel odorifera) 31. macrophyllam et alias 

 species distinguunt. 



Adeps quern continet tain ruber arillus (postmodo 

 decolor) quam seminis nucleus ipse , ad fuudendas 

 caudelas et ad unguenta medica, pariter atque gemi- 

 num oleum nucistae, inservit; nee veri dissimile est, 

 in Brasilia etiam alias species in luuic usum converti. 

 Quo sunt semina majora, eo facilius ex capsula bi- 

 valvi demuntur et ab hac discreta, seorsum prelo sub- 

 mittuntur. Eodem modo in provincia Rio et Minas tra- 

 ctantur semina M. officinalis, quorum sebum adhibent 

 contra hydrocelen, qui morbus in urbe Rio grassatur, 

 et praeterea contra chronica rheumata ac tumores ar- 

 thriticos : ob quam causam ei indidi nomen 31. officinali. 

 Continent haec semina olei aetberei (campborae) 7 par- 

 tes, elacini 4, stearini 44, materiei tiugeutis et cellu- 

 losae 45. Semina M. sebiferae et surinamensis, quod 

 magnitudine deest, compeusant ubertate; ea candelis 

 faciendis materiem suggeruut. Acrioris diligentiae est, 

 semina primum capsulis absolvere; quippe fructus in 

 aprico arefacti excutiuntur, tunc semina separata, una 

 cum arillo appendeute coquuntur, deiude tunduntur in 

 mortario ac postremo exprimuntur. Modiolus A I que ire 

 seiniuiim dat 32 libras hujus sebi. Qui rem levius tra- 

 ctant, integros fructus torrent supposito igniculo eos- 



que gravi prelo submittunt. Hac agendi ratione fit 

 adeps fuscior quam ilia priore. Commodius etiain hie 

 adeps enucleatur idque similiter ac Balsamum nuci- 

 stae in India praeparant. Etenim semina capsulis dili- 

 geuter rejectis in crassam pultem contundunlur, quae 

 deinde sacco liueo infusa non igni exponitur, sed va- 

 pori aquae ferventis et postremo exprimitur inter can- 

 defactas tabulas lapideas vel ferreas. Si semina diu- 

 tius in aqua coquuntur, adipis pars liquidior colore 

 albido vel flavido emergit in superficiem ac frigescens 

 coagulatur, partes vero olei reliquae fusciores non 

 nisi sub prelo eliciuntur. Ex hoc adipe etiain sapo 

 paratur. Myrislicae sebiferae adipem, monet Aublet 

 (Flor. Guy. II. 907.), ne, quia sit acrior, vulueribus v. 

 ulceribus extrinsecus imponas, unde inflammatio prodeat. 

 Cortice Myristicacearuin arborum inciso destillat 

 succus rubicundus, ea in quibusdam speciebus acritu- 

 dine, quae cutem leviter inflammet. A r iu.it meminit 

 (I. a), eum in Cayenne contra aphtha* adhiberi et 

 gossypinae lanae instillatum domare dolores dentium 

 arrosorum. — Lignum arborum Myristicacearuin etiam 

 ma jorum non servit nisi quasi ad usus minores , ad 

 structuras faciliores et utensilia fabricanda; minime lar- 

 giuntur materiem struendis navigiis et fundamentis aut 

 solidioribus aedificiis: non refertur inter madeiras 

 de ley vel reafis, quia mollius ac laxius parum fir- 

 mitatis habet. 



DE NUCIS MOSCHATAE ET MACIDIS HISTO- 

 RIA LITERARIA ADVERSARIA. 



Veteribus Graecis atque Romanis haec duo Indiae aromata 

 ignota fuisse plerique opinantur; alqui apud Dioscoridem, quem 

 quodam modo pro codice plantarum medicarura printipe statuunt, 

 nullum eorum apparet vestigium. Si vero, quod affirmat Matthio- 

 lus, Dioscoridis doctus commentator (in Diosc. I. c. 141.) „Myri- 

 sticas nuces veteribus Graecis ignotas fuisse illud fidem facit, quod 

 Theophrastus, Dioscorides et Galenus earum, quod in suis monu- 

 mentis legerim, nusquam nieminerint" — accuratius quis exami- 

 nasset, ad aliam forsitan opionem adductus esset. Jem in Pseu- 

 dolo Plauti (Act. 3. sc. 2.) quae gloriabundus autumat coquus; 



nam vel ducenos annos poterunt vivere 



meas qui esitabunt escas quas condivero, t 



nam ego cicilendrum (cicimandrum aliis), quando in patinas indidi 



aut sipolindrum aut macidem aut sancaptidem — 



possint referri ad macidem, ctiamsi reliqua condimenta fictis no- 

 minibus utantur. Hoc loco Myristicam indicatam esse propterea 

 negabant, quod jam antiquissimi commentatorcs macidem et ma- 

 cer commutaverunt, quod jam habet Plinius (XII. 8.), licet prorsus 

 diversum, scilicet remedium adstringens contra dysenteriam *). At 



*) Macer (Scribon. Larg. 167.) macar , fiuxaq , machir, macir 

 (apud Serapionem , interprete N. Mutono , Venetiis 1552. 1. II. 

 c. 2. et ceteros medicos), est cortex rubens arboris Indicae, et is — 



vero ipse Plinius, qui fere Dioscoridi fuit aequalis, meminit (1. XII. 

 c. ultimo in fine) materiae , quam ad nucem moschatam spectare 

 credidcrim. „In Syria gignitur et cinnamum , quod caryopon ap- 

 pellant. Hoc est succus nuci expressus , multum a surculo veri 

 cinnami differens, vicina tamen gratia." Posteriores editiones legunt 

 comacum vel camacum , quod koo/ucikov Theophrasti (hist. 1. IX. 

 c. 7.) in mentem revocat; hie una cum cinnamo et casia recense- 

 tur; duo genera eius esse dicuntur, quorum alterum fructus est, 

 unguentis qui pretiosissimis admiscetur. Comparatis ceteris plan- 

 tarum aromatibus, de quibus cogitare possis, equidem censeo, 

 Ktojuctfiov interpretandum esse de sebo ex nuce moschata expresso, 

 quod oleum nucistae dici consuevit. Bodaeus a Stapel, Theophra- 

 sti commentator laudabilis (comment, p. 1009. 2.), comacum cu- 

 bebis associat (item Salmasius in exercit. Plin. p. 923.), et Spren- 

 gel (Theophr. II. Erlauter. p. 357.) audet suspicari, nucem mo- 



id quod primum Kruse mihi rectissime videtur statuisse (Indiens alte 

 Geschichte p. 391.) — cortex Conessi sive profluvii , Wrightiae 

 antidysentericae, medicina Indorum ad hodiernum diem usitatissima, 

 quae item aevo medio multum pollebat et apud Susrutam (Ayur- 

 veda latine edidit Fa. Hksslkr 1844. in indice) variis nominibus 

 invenitur: Codaga p'hala (p'hala in genere = fructus), masahaja, 

 vatsaka, vrikshadani, sacra , indra, kutorihini, kajuka (qua voce 

 etiam plantaMudar largiens, Calotropis gigantea intelligitur). — 

 Macer veterum ab Arabibus pro Myristicae cortice habitum esse, 

 diserte proditur apud Ibn Baithar. Cfr. ejus traductionem Sonthei- 

 meri 1. 137. 409. II. 147. 



