193 



AMARANTACEAE: GOMPHRENA. 



194 



trifido. Filamentorum lobulus antherifer subulatus, laterales subfalcatos 

 longitudine aequans. Stigma bilobum. 



Adxotatio. Species probabiliter factitia; Poieetii deseriptio et 

 icon Lamarkii in praecedentem speciem plane quadrant; plantae vero 

 Martianae differentiae specificae graviores et habitus alienus, spiculae 

 nempe abbreviatae, densius tomentosae et paniculae ramificatio virgata 

 abortu florum plurimorum efficiuntur, ita ut plantam nostram pro Gom- 

 phrenae paniculatae forma sterili, ut videtur satis frequenter occurrente, 

 habuerim. Confirmatur haec opinio speciminum authenticorum autopsia 

 nee non ipsius cl. Marth verbis: „Hebanthe virgata sub anthesi, pauois 

 fructibus jam maturis" (1. c. 45 in explication tabulae), quae ita intelli- 

 genda sunt, ut inter flores numerosos steriles singuli tantum rite evo- 

 luti in hac forma reperiri soleant. 



Crescit ad fluvium Ypanema in prov. S. Paulo : Marlins ; pr. Rio 

 de Janeiro: Glaziou n. 1393; ad Lagoa Santa in cepftti*: Warming; 

 in Brasilia, locis non indicatis: Sello, Pohl. 



6. GOMPHRENA PULVERULENTA MOQ. caulc sub- 

 scandente ramoso pulverulento ; foliis ovatis acuminatis glabris 

 v. subtus puberulis; paniculis pyramidatis subfoliatis ferrugineo- 

 tomentosis, spicis oppositis et subverticillatis, rhachi ferrugineo- 

 toraentosa; perigonii bracteis triplo longioris foliolis trinerviis 

 tomentosiusculis. 



Gomphrena pulverulento, Moq. in DC. Prodr. XIII. II. 386. 

 Hebanthe pulverulento, Mart Nov. Gen. II. 46. t. 144 et 

 145. f. 2; id. Beitr. Amarant. 97. n. 4. 



Var. /3, RUFESCENS, ramis ramulis foliisque subtus tomento 

 rufo-ferrugineo obductis. 



CauliS suffruticosus, saepius alte scandens, ad articulationes parum 

 inflatus et annulatim conftrictus, teres, striatus, plus minus pulverulento- 

 tomentosus , tomento caulis , foliorum et ramificationum paniculae e pilis 

 elegantissime verticillato-ramosis conflato. Folia deflexa, caulina majora, 

 petiolo 1 centim. longo insidentia, ad 7 centim. longa, 4 centim. lata, 

 nervis subtus prominulis , Iateralibus arcuatis , subparallelis, superiora et 

 ramea sensim minora , novella utrinque dense ferrugineo-tomentosa. 

 Pantcula ramis erecto-patentibus , ramulis spiculisque in forma typica 

 tomento ferrugineo in var. 8. rufo-ferrugineo denso obductis. Spiculae 

 2 — 3 centim. longae, obtusae, densiflorae, floribus alternis et subglome- 

 ratis. Bracteae et perigonii 2 mill, longi foliola dorso plus minus 

 dense ferrugineo-tomento?a. Flores odorati (Lund). Filasientorum 

 lobus antherifer subu'ato-linearis , lobi laterales triangulari-subulati , an- 

 therae apicem haud attingentes; antherae oblongae. Stigma capitato- 

 bilobum. 



Crescit in sepibus et ad margines sUvarum circa Bio de Janeiro , ad 

 Mandiocca et in Serra d'Estrella alibique in Brasilia meridionali: Martins, 

 Sello, Biedel, Pohl. 



7. GOMPHRENA SPICATA MOQ. caule erecto pubescenti- 

 hirtulo; foliis ovatis acuminatis subtus ferrugineo-tomentosis; 

 pedunculis elongatis axillaribus et terminalibus simplicibus vel 

 trifurcati8, spiculis elongatis rhachi ferrugineo-tomentosa; peri- 

 gonii bracteis Iateralibus triplo longioris foliolis 2— 5-nerviis 

 pilosis. 



Gomphrena spicata Moq. in DC. Prodr. XIII. II. 387. 

 Hebanthe spicata Mart. Nov. Gen. II. 44. t. 141 et 142. 

 f. 2; id. Beitr. Amarant. 97. 



Iresine spicata Sprang. Syst. Veg. Cur. post. 104. 



Caulis herbaceus 3— 4-pedalis, striatulus. Folia breviter petio- 

 lata, subcoriacea, supra glabriuscula et punctulata, subtus pilis sub 

 microscopio articulatis et hispidulis, quales etiam in caule spicularumque 



rhachi adsunt, vestiti. Spiculae 3—4 centim longa* , oro neg peduneu- 

 latae. Bracteae ad carinnm margincque pilosae. Perigomi foliola 

 ovato-lanccolata, tria exterior* quinquenerviu, nervis Iateralibus abbreviatis. 

 Filamentorum lobi laterales intermedio longiores, subulati, subfalcati, 

 antherae apicem attingentes. 



Crescit in detertis ad fluvium S. FrancUci in prov. Minaruwt et loci* 

 simUilus prov. Bahiensi*: Martins. 



8. GOMPHRENA RETICULATA BEUB. caule ascendents 

 ramoso glabro; foliis ovatis v. ovato-oblongis acuminatis glabrius- 

 culis, subtus glnucis reticularis pilosiuseulis; paniculis subcymosis 

 foliatis, s]»iculis verticillatis gracilibus rhachi glabra; perigonii 

 bracteis triplo longioris foliolis dense pubeseentibus apice rufo- 

 barbulatis. 



CAULIS fruticosus , subangulatus , di- ot trichotome ramosug , ad 

 nodos articulato-constrictus , rami* pitulis. Folia caulina ad B centim. 

 longa et 3— 3'/ 2 centim. lata, superiora min(tra, tewfa ris eompagis ac 

 in G. paniculata, subtus intense glauca ot venulis rufescentibus elcpuifcr 

 clatbrato-retioulata; pili rufesccntes praesertim in paginae inferioris 

 nervis adesse solent. Paxicul.u: plcraequac axillarcs, terminates parum 

 evolutae , ita ut inflorosccntia eomposita late cyniosa foliis multis intcr- 

 spersis luijus speciei characterem peculiarem efficiat; panicularum ramuli 

 erecto-patentes spicularumque axes graciles, nudi, v. intcrdum ad florum 

 basin parce pilosi. Spiculae 3—4 centim. longae, laxiflorae, floribus 

 10 — 20, post anthesin facillime deciduis. Bractea subfloralis minutissima, 

 persistens, laterales subrhombeae, latiores quam longae, rufo-hirtac. 

 Flores 2 millim. longi. Perigonii foliola 3 exteriora la«e ovata, ob- 

 tusissima, obsoletius trinervia, virescentia , basi dorsoque pilis albidis, 

 margine apiceque pilis rufulis vestita, dorso medio glabriuscula; pili 

 intraflorales post anthesin perigonio duplo longiores. STAMINA cupula 

 brevi conjuncta, tricuspidata, lobis Iateralibus intermedio antherilero lon- 

 gioribus, 6ubulatis; antherae ovato-ellipticae , breves. Ovarium ut in 

 reliquis hujus sectionis speciebus. 



Crescit ad Chapada et Bio JequUinhonha prov. Minarum: Pohl 

 n. 3255 (in Herbar. Caes. Vindob.J. 



Sectio III. PFAFFIA. 



9. GOMPHRENA GLABRATA MOQ. caulibus ascenden- 

 tibus v. erectis ramosis glabriusculis; foliis subsessilibus lanceo- 

 latis v. lanceolato-linearibus utrinque attenuatis acuminatis; 

 pedunculis axillaribus et terminalibus solitariis pilosis; capitulis 

 ovato-globosis rhachi villosiuscula; perigonii bracteis quadruplo 

 longioris foliolis trinerviis glabris v. basi sparsim pilosis. 



Gomphrena (jlabrata Moq. in DC. Prodr. XIII. II. 388. 

 Pfaffia (jlabrata Mart. Nov. Gen. II. 21. t. 122; id. Beitr. 

 Amarant. 103. n. 1. 



Var. a. LATIFOLIA (Mart. I. c. t. 122, figura dextra), 

 foliis lato-lanceolatis v. lanceolatis glaberrimis, capitulis floribus- 

 que majoribus. 



Var. (i. ANGUSTIFOLIA (Mart, ibid., figura sinistra), foliis 

 angustioribus , sublinearibus , saepius villosiusculis , capitulis 

 floribusque minoribus. 



Caules ex una radice plures, 1— 4-pedales, teretes, ad nodos 

 villosiusculi et saepius rubentes, ramis erectis, virgatis. Folia basi in 

 vaginam v. petiolum planum brevissimum, semiamplexicaulem attenuata, 

 crassiuscula , nervo medio rubente percursa, in apicem acutissimum ex- 

 currentia, in varietate nt. 8—12 centim. longa et Vj t — 2 centim. lata, 

 in var. 8. tantum 3—5 millim. lata, in utraque plus minus glabrata v. 

 glaberrima, superiora saepius utrinque v. praesertim in pagina inferiore 



