213 



AMARANTACEAE: GOMPHRENA. 



214 



Gomphrena virgata Mart. Nov. Gen. II. 16. t. 118' id. 

 Beitr. Amarant. 96. n. 26; Moq. in DC. Prodr. XIII. II. 415. 



Caules 2 — 4-pedales , stricti , inferne subangulati , punctulato- 

 scabridi, superne teretiusculi, densius lanato-puberuli. Folia omnia op- 

 posita, inferiora approximata, usque ad 15 centim. longa, '/, — 1 oentim. 

 lata, complicato-involuta, coriacea, nervis subtus prominentibus, pari basi- 

 lari mediano parallelo, juxta marginem decurrente; floralia minuta, 

 ovata, subulato-acuminata, mucronata. INFLORESCENTIA in speciminibus 

 majoribus paniculata, in minoribus racemosa v. interrupte spicata, basi 

 tantum parce ramosa. Capitula 1 — V/ 2 centim. longa, ovata, subtetra- 

 sticha, basi attenuata ibique bracteis vacuis 8—12 stipata vel pedicello 

 brateato suffulta, rhachi subinflata, longe lanata. Bracteae rufulo- 

 stramineae , subfloralis ovata , basi rosea et tenuiter barbata , nervo 

 medio excurrente subpungente acuminata, laterales ilia parum longiores, 

 glabrae, sub apice cristula minuta, serrulata praeditae. Flos 7 millim. 

 longus, pilis flavescentibus ipsum aequantibus involutus. Perigoxii foliola 

 lineari-lanceolata, acuta, scariosa. Tubus STAMINEUS perigonium sub- 

 aequans, filamentorum parte libera rectangula, in lobos laterales lan- 

 ceolatos, obtusiusculos, divergences excurrente, lobo intermedio abbreviato ; 

 antherae oblongae, filamenta duplo excedentes, primum coccineae, dein 

 flavae , parte superiore recurvatae. Ovarium ovatum; stylus brevis ; 

 STIGMATA linearia, basi coccinea, sursum flava. 



Crescit ubique in campis siccis prov. Minarum, e. gr. in deserto 

 prope Tamandud et Tapera , praedia inter Contendas et Salgado : Martins ; 

 ad Franca et Uberava: Lund (in Herb. Warming) ; inter Alegres et Cer- 

 rellas et ad Rio Pardo prov. S. Paulo: Biedel n. 565 et 2711. 



48. GOMPHRENA OFFICINALIS MART, caule simplici 

 rufo-hirsutissimo ; foliis ovalibus v. ovato-oblongis hirsutis; ca- 

 pitulo terminali maximo hemisphaerico G— 12-phyllo; foliis in- 

 volucralibus ovato-lanceolatis capitulo brevioribus; perigonii 

 bracteas laterales subaequantis foliolis subtrinerviis inferne 

 villosissimis. 



Gomphrena officinalis Mart, in Isis 182-1, Heft 6. p. 324; 

 id. Nov. Gen. II. 2. t. 101 et 102; id. Beitr. Amarant. 90. n. 1; 

 Spix et Mart. Reise I. 280; Mart. Herbar. Flor. Bras, n.910; 

 St-IIil. Plant, us. Brts. t. 31; Spach Veg. Phan. t. 122; Moq. 

 in DC. Prodr. XIII. II. 417. 



Gomphrena arhorescens Linn fil. Suppl. 173; Bees in 

 Smith Cyclop. 6 et 17 (non Balhis). 



Bragantia Vand. in Bom. Scriptor. Lusit. minor. 50. 



Bragantia Vandelli Rom. et Schult. Syst. Veg.; Poir. in 

 Diet. I. 659. 



RADIX perennis, tuberosa, interdum pugni crassitie, intus sub- 

 lignosa flavescens. Caulis herbaceus v. basi suffruticosus (sed nunquam 

 arborescens), ascendens, 4— 9-pollicaris, tetragonus, pilis rufo-ferrugineis, 

 patentibus dense obsitus. Folia usque ad 10 centim. longa, 3— B cen- 

 tim. lata, obtusiuscula, cartilagineo-marginulata , breviter mucronata, ima 

 ceteris breviora et latiora. Pili caulis et foliorum basi incrassatae in- 

 sidentes, sub microscopio noduloso-articulati. Folia FLORALIA acuminato- 

 mucronata, pilis elongatis rufo-ferrugineis, saepius apicem versus canes- 

 centibus densius vestita, basi subimbricata , involucrum capitulo brevius 

 formantia. Capitulum intra foliorum caulinorum par supremum sessile 

 v. brevissime pedicellatum , 3—4 centim. longum, 6-8 centim. latum, 

 densiflorum. Flores rhachi v. receptaculo sphaerico parum incrassato 

 villosiusculo insidentes, 3 centim. longi, aurantiaco-miniati. Bracteae 

 valde inaequales, glabrae, nitidulae, subfloralis persistens, lateralibus plus 

 duplo brevior subulato-acuminata, laterales lineari-oblongae , naviculari- 

 complicatae, secundum nervum medianum cristula angusta, apicem versus 

 latiore et serrulata praeditae. Perigonii foliola linearia, angustissima, 

 subulato-acuminata, nervo basi calloso-incrassato superne dilatato ad 

 apicem usque percursa, extus a basi ad medium pilis subserieeo-nitenti- 

 bus ferrugineo-albidis , deorsum undulato-crispis , sursum crispis, sub 

 microscopio articulatis dense vestita. Tubus stamineus perigonium sub- 



Amarant. 



aequans, cylindrious, nervis quinque percureus , apicem versus purpuras- 

 cens ; staminum parte libera subquadrata, lobis lateralibus brevibus ovato- 

 triangularibus obtusiusculis , subdivergentibus , intermedio antherifero 

 brevissimo; antherae oblongo-lineares , duabus tertiis e tubo prominen- 

 tibus et recurvatie. Pistillum tubo quintuplo brevius; 6TTLUS brevis; 

 stigmata linearia. Semen oblongum, fuseum. 



Crescit in campis montanis prov. Minarum, e. gr. prope Camlui, 

 Estiva, Mandu, S. Gonzalo et m Serra de Mantiqueira: Martius; ad Cha- 

 pada de S. Marco et pr. Paracatu: Pohl, Schiich, Gardner n. 5142; Serra 

 da Moeda: Sella; frequens in campis petrosis et fertilioribus „Arrados" 

 dictis pr. Lagoa Santa: Warming; ad Ouro preto: Biedel n. 233 et 2709; 

 in prov. S. Paulo ad Taubati, S. Joz'i, Sorocaba, altitudint 1600-2800 

 ped. s. m.: Martius; communis in campis prov. Minarum et partis septen- 

 trionalis prov. S. Paulo: St-IIU.— Incolis „Paratudo, Paratido, Per- 

 petua, Raiz do Padre Sulerma" dicitur et ob rirtutes tonicas sti- 

 mulantes in variis morbis adliibetur (cf. Mart. Systema Mater, mcd. veg. 

 Bras. 45, et St-Hil. I. c.J. 



49. GOMPHRENA MACKOCT.PHALA Sl-HlL. caule 

 simplici foliisquo lanccolato-oblongis hirsutis; capitulo terminali 

 maximo hemisphaerico polyphyllo; foliis involucralibus linearibus 

 capitulum aequantibus v. superantibus; perigonii bracteas lute- 

 rales subaequantis foliolis subtrinerviis inferne villosissimis. 



Gomphrena macrocephala A. Sf-IIilaire Plant, us. Brds. 

 t. 32; Moq. in DC. Prodr. XIII. II. 408. 



Species praecedenti valde affinis et habitu simillima diffort prae- 

 sertim foliis involucralibus crebrioribus, longioribus et valde angUKtatis, 

 praeterea floribus majoribus, perigonio basi pilis brevioribus alhidis 

 strictiu8culis involuto. — Caulis ascendens, pollicaris ad Kjtithampus, uti 

 folia pilis longis rufo-ferrugineis superne canesccntibus , basi incrassatae 

 insidentibus, articulatis vestitus. Folia ad 10 centim. longa, 2—3 cen- 

 tim. lata, margine incrassato, cartilagineo cincta, nervis subtus prominen- 

 tibus percursa, superiora plerumque in caulis apice congesta. Capitulum 

 foliis involucralibus 14 — 20-lincaribus, 2 — 4 millim. latis, subulato-acu- 

 minatis, longe mucronatis, cinctum , densiflorum, roseo-purpurascens. 

 Bracteae valde inaequules, subfloralis basi calloso-indurata, lanceolata, 

 subulato-acuminata, nervo medio excurrente percursa, laterales anguste 

 cristatae, crista sursum circiter 1 millim. lata, obtusiuscula, apicem 

 versus serrulato-incisa. Flores 3V» — 4 centim. longi. Perigonium 

 basi pilis strictiusculis , pallide flavescentibus cinctum; foliolis linearibus, 

 breviter acuminatis, apicem versus serrulatis, sursum sparsim pilosis. 

 TUBUS STAMINEUS cylindricus, basi quidquam inflatus, demum perigonium 

 superans, filamentorum pars libera brevissima, lobis lateralibus brevibus, 

 dentiformibus, obtusiusculis ; antherae ut in specie praecedente. Stylus 

 brevis; stigmata linearia. 



Crescit in campis arenosis, e. gr. inter Filla Franca et Bio Grande 

 prov. S. Paulo: Biedel n. 2708; frequens in campis a Sorocaba ad Curi- 

 tiba et in parte meridionoJi prov. S. Paulo: St-HUaire; in prov. Minarum 

 et S. Paulo variis locis: Lund, Sello, Gaudichaud. 



50. GOMPHRENA PULCHELLA MART, caulibus ramosis 

 foliisque lineari-lanceolatis strigoso-hirtulis; capitulis longe pe- 

 dunculatis subglobosis 2 — 4-phyllis ; perigonii bracteis lateralibus 

 plus duplo longioris foliolis uninerviis basi villosis. 



Gomphrena pulchella Mart. Beitr. Amarant. 94. n. 22; 

 Spreng. Syst. Veg. Cur. post. 104; Bot. Mag. t. 4064; Moq. in 

 DC. Prodr. XIII. II 406. 



Radix incrassata. Caules ascendentes, di- vel trichotome ramosi, 

 articulati et supra nodos tumid iusculi , teretes, striatuli. FOLIA basi in 

 petiolum planum attenuata, membranacea, luce pervia ob nerrulos crebre 

 anastomosantes quasi subpellucido-punctata, 3—5 centim. longa, 5 -7 mil- 

 lim. lata, novella in axillis adultorum linearia albido-villosa ; floralia 



31 



