235 



AMARANTACEAE: EUXOLUS-AMARANTUS. 



236 



4. EUXOLUS CAUDATUS MoQ. caulo crecto striato 

 glabro; foliis longo petiolatis rhombeo-ovatis superne attcnuatis 

 emarginatis; spicis cylindricis gracilibus acutiusculis subinterr- 

 ruptis , lateralibus terminali approximatis; floribus dense glo- 

 merulars; perigonio bracteis triplo longiore; utriculis obovatis 

 acutis rugosissimis. 



Tabula nostra LXXII. 



Euxolus caudate* Moq. in DC. Prodr. XIII. II. 274. 



Chenopodium caudatum Jacq. Coll. 235. n. 20 f; id. Icon, 

 rar. t 344. 



Amarantu8 oleraceus Lam. Diet. I. 110, non Linn. 



Amarantus gracilis Desf. Cat. Hort. Paris, ed. 1. n. 43 

 (ex Moq.). 



Amarantus Cararu Hort. B»t. Paris. 1835 (ex Moq.), 

 non Zuccar. 



Amarantus major Salzm. Plant, exsicc. 



Alhersia gracilis Webb et Berth el. Ptujtogr. Canar. III. 287. 



Var. /3. MAXIMUS, caulo elato, foliis majoribus, spicis 

 crassiusculis. 



Euxolus caudatus y. maximus Moq. I. c. 

 Amarantus Bahiensis Ledeb., Mart. Herbar. Flor. Bras. 

 n. 969. 



CAULIS tenuis, striatulus, viridis, in var. crnssiusculus. Folia ad 

 9 centim. longn et 67» centim. lata, basi in petiolum 4 centim. longura 

 contractu, apicc brevissime mucronulata. Spicae subflexuosae. Bracteae 

 subrotundo-ovatae. Flores minuti, virescentes. Perigomi trimeri foliola 

 spnthulato-linearia, acuta. UTRICULU3 perigonio parum longior, acutus, 

 spice breviter bidentatus, longitudinaliter dense undulato-rugosus. Semen 

 lcnticulari-subglobosum, fusco-nigricans, glaberrimum. 



Creseit in prov. Bio de Janeiro : Baben (in Ilerbar. Mart.) , Lund 

 (in Herbar. Warning); in Brasilia meridionali: Sello, Biedel; prope Bue- 

 nos Ayresi Tieeedie (in Herbar. Caes. Petropol.). — Praeterea in regioni- 

 bus tropicis et subtropieis tot ins fere orbis provenit ; etiam in hortos euro- 

 paeos introducta. 



5. EUXOLUS DEFLEXUS RAF. caule decumbente stria- 

 tulo puberulo; foliis petiolatis rhombeo-lanceolatis obtusis v. 

 emarginatis parce puberulis; spicis cylindricis obtusis flexuosis; 

 floribus dense glomeratis; perigonio bracteis fere duplo longiore ; 

 utriculis lageniformibus laevibus trinerviis. 



Euxolus deflexus Rafin. Flor. Tell. 42; Moq. in DC. 

 Prodr. XIII. II. 275. 



Amarantus deflexus Linn. Mant. 295; Willd. Hist. Amar. 

 10. n. 3. t. 10. Jig. 20. 



Amarantus prostrates Balb. Misc. bot. 44. 1. 10, non Bast. 



Albersia prostrate Kunth Flor. Berol. II. 144. 



Caulis e basi ramosus, ramis diffusis, prostratis, supra pilosius- 

 culis. Folia margine undulata, subcinereo-viridia, nervis supra impres- 

 Bis, subtus prominentibus, albidis, nervo medio in mucronem brevissimum 

 excurrente. Spicae crassiusculae, interdum subnutantes. Perigonu tri- 

 meri foliola angusta, uninervia, mucronulata. Utrictjlus perigonio 

 longior, subcompressus, lineis tribus longitudinalibus, obscurioribus in- 

 structum. Semen ovato-lenticulare, convexiusculum, nigrum, nitidum. 



Creseit „in Brasilia meridionali' 1 : Sello. — Planta in Europa meri- 

 dionali, ut videtur, indigena, in Americam, ubi etiam in Peruvia et America 

 boreali provenit, fortasse immigrata. 



XI. AMARANTUS*) Km 



AMARANTUS Kunth. Flor. Berol. 11. 144. — AMARANTUS^. p. 

 Tournef. Instit. 234. t. 218; Linn. Gen. 490. n. 1008; Juss. 

 Gen. 88; Gaertn. Fruct. et Sem. II. 215. t. 128. fig. 7; Willd. 

 Hist. Amarant. 3; Mart. Beitr. Amarant. 80 \ Nees jun. Gen. 

 Flor. germ. Fasc. VIII. t. 3. fig. 17-22; Endl. Gen. 303. 

 n. 1972; Meissn. Gen. 3 19 (232); Moq. in DC. Prodr. XIII. 



II. 255. 



FLORES polygamo-monoici, tribracteati. PERIGO- 

 NIUM 5- v. rarius triphyllum , foliolis aequalibus. 

 STAMINA 5, rarius 3, libera. FlLAMENTA subulata. 

 ANTHERAE dorso affixae, oblongae, biloculares, loculis 

 demum falcatis, basi apiceque discretis. POLLEN glo- 

 bosum. OVARIUM uniloculare, uniovulatum. STIGMATA 

 2 — ", sessilia, intus papillosa. FrUCTUS perigonio 

 cinctus est utriculus membranaceus, stigmatum rudi- 

 mentis apice 2 — 3-dentatus, monospermus, circumscisse 

 dehiscens. SEMEN in funieulo brevi, e loculi basi 

 oriundo verticaliter erectum, convexo-lenticulare , ad 

 hihim emarginatum. Testa Crustacea. ALBUMEN cen- 

 trale, farinaceum. EMBRYO periphericus , annularis, 

 cotyledonibus angustis, radicula hilo proxima. 



Hebbae glabrae v. glabriusculae. Folia alterna 

 basi in petiolum decurrentia , apice obtusa, retusa v. 

 emarginata, nervo medio in mucronem parvulum, herba- 

 ceum excurrente. Flobes dense spicati v. glomerati, 

 minuti. Bbacteae in apicem subulatum excurrentes. 

 — Caules, folia v. foliorum nervi et flores cum bracteis 

 modo viridia v. virescentia , modo plus minus intense 

 purpurascentia , id quod saepius in ejusdem speciei 

 varietatibus v. farmis diverso modo se habet. 



Species difficillime distinguendae; omnes fere in ruderatis 

 et locis cultis hominis vestigia secutae hospitantur, id quod 

 magna nitri copia (usque ad 12%)? quam continent, cxplicatur; 

 plurimae nunc late diffusae, sed an certis locis indigenae v. 

 potius mediante cultura immigratae sint, saepe non extricandum. 



SPECIERUM DISPOSITIO. 

 I. Flores spicati. 



A. Foliorum axilla haud spinosa. 

 a. Caulis glaber. 



1. Spicae pendulae, terminalis longissima . . Sp. 1. 



2. Spicae erectae rigidiusculae obtusae . . Sp. 2. 



*) Ita scribendum, nee, ut saepe fit, „Amaranthus" ; nam vox graeca 

 Afiaqavtog a verbo ^aqniva = marcesco, praeposito a privativo, de- 

 rivanda est. Significat igitur nomen antiquissiraum „haud mar- 

 cescens" et a veteribus variis plantis, quarum flores v. inflores- 

 centiae immutatae persistunt, tribuebatur. Plioti verba (Hist. nat. 

 XXI. Cap. Vni.): „Amaranto non dubie vincimur. Est autem 

 spica purpurea verius, quam flos aliquis, et ipse sine odore .... 

 summa ejus naturae in nomine est, quoniam non marcescat" in 

 Celosiam cristatam quadrant, dum Dioscorides eodem nomine Heli- 

 chrysum arenarium designat. Graeci hodierni: Gnaphalium virgi- 

 neum Sibth., in montis Athos cacumino crescens, 'A/iagavxov ap- 

 pellant. 



