249 



AMARANTACEAE: USUS ET GEOGRAPHIA. 



2'>0 



Altera planta brasiliensis hie memoranda est 

 Cyathula prostata Moq., quae etiam in Asia orientali 

 provenit et cui ibi virtutes resolventes, attenuantes et 

 diureticae tribuuntur, dum cineres ejus famosam contra 

 scabiem medicinam praebent. Ibidem Celosiae cristatae 

 Linn, flores ob qualitatem adstringentem contra 

 diarrhoeas, blenorrhoeas et haemorhagias in usu sunt. 



Haud paucae Amarantaceae imprimis ex Amaranti 

 et Euxoli generibus magna salium in herba contento- 

 rum copia insignes (Amaranti nostrates usque ad 

 12% n ^ tr ^ continent) inter opsonia eduntur et ad hunc 

 usum in hortis coluntur. Ita in Brasilia Amarantus 

 flavus Linn, et Euxolus oleraceus Moq. spinaciae more 

 coctae, legumen a Brasiliensibus „Carurii" appella- 

 tum praebent; etiam Amaranti spinosi Linn, herba 

 inter olera numeranda est. 



In hortis totius orbis terrarum haud exiguus 

 Amarantacearum numerus colitur, quae partim in- 

 florescentiae (praesertim bractearum), partim totius 

 plantae v. foliorum coloratione insignes sunt. Ob 

 „florum u i. e. inflorescentiae splendorem durabilem*), 

 qui bractearum et perigonii naturae scariosae debetur, 

 notissimae sunt: Celosia cristata Moq. („Crista de 

 Gallo a v. Chorao Brasiliensium), Cel urgentea Moq., 

 Amarantus caudatus Moq., Amarantus paniculatus Moq. 

 et Gomphrena globosa Linn., quae, in Asia austro- 

 orientali indigenae nunc fere ubique et etiam in Bra- 

 siliae hortis, probabiliter ex Europa introductae, orna- 

 menti causa coluntur. Duae Amarantaceae brasilienses, 

 nempe Gomphrena officinalis Mart, et Telanthera Bra- 

 siliana Moq., ob capitula haud marcescentia, nomine 

 vernaculo „Perpetua" v. „Infallivel" salutantur. 

 Inter plantas quae ob folia varie colorata in horti- 

 cultura hodierna magni sunt momenti: Amarantus 

 hypochondriacus Linn., Telanthera amoena Reg., Tel 

 versicolor Reg., Tel Bettzichiana Reg. et Iresine Herbstu 

 Hook, in Brasilia indigenae esse dicuntur. 



DE AMARANTACEARUM DISTRIBUTIONS 

 GEOGRAPHICA. 



CI. MARTIUS in egregio fflo de Amarantaeeis 

 opusculo quod „Beitrage zur Kenntniss der naturl. 

 Famil. d. Amarantaceen" inscribitur et anno 1826 m 

 Nov. Act. Nat. Cur. Vol. XIIL apparuit, de hujus 

 familiae rationibus geographicis disserens (1. c. 280), 

 axiomata quaedam generalia proposuit quorum summam 

 hie inserere liceat. Amarantaceae, mquit per totem 

 orbem, frequentissime vero inter circulos tropicoB 

 provernunt, et quidem ita, ut maxxmus specierum 



*) De „Amaranti u nomine 

 pag. 236. 



hinc derivando cf. supra adnotationem ad 



numerus inter gradum octavum et vigesimum cadat; 

 a tropicis polos versus rapide deerescunt, ita ut trans 

 circulos polares probabiliter deficiant Nonnulla ge- 

 nera pluribus mundi partibus communia sunt, plurima 

 intra imam includimtur; species vero paucas, pluribus 

 mundi partibus communes, casus fortasse tam late 

 diffudit. Distributionis areae singularum specierum 

 intra regiones ipsarum natales in universum late 

 patent; quoad altitudinem habitationis species sat con- 

 stanter se habere videntur, perpaucae in altiores 

 montium regiones ascendunt. Multae Amarantaceae 

 litora maris incolentes sociatim crescere solent, dum 

 reliquae, et praesertim species silvestres, sporadicc* 

 proveniunt. In Brasilia plurimae species solo grani- 

 tico v. micaceo propriae sunt, nonnullae stationes ssile 

 redundantes praediligunt. In America dimidia fere 

 Amarantacearum (tunc co^nitarum) ])ars provenit. 

 quarum pars maxima (' ,) Americam tropicam incolit. 

 Hae distributionis Amarantacearum geographicae 

 leges quas b. MARTIUS fere quinquaginta abhinc annis 

 proposuit, in universum etiam nunc valent, quamquam 

 fundamenta statistica quibus eas superstruxit, nostris 

 temporibus satis mutatasunt; dum enim ill I 27 tantuni 

 genera et 253 species ex hac familia innotuissent, cl. 

 MOQUIN in Amarantacearum monographia omnibus 

 numeris absoluta, quam anno 1849 CANDOLLEI Pro- 

 dromo inseruit, genera 45 et species 474 vel — de- 

 duces iis, quae don satis nota dicuntur — species 4o7, 

 in genera 43 distributa enumerat. Quarum specierum 

 si distributionem per quinque mundi partes investi- 

 gamus, 



in Europa . . 



in Asia . . . 



in Africa . . 



in America 



in Australia . 

 provenire invenimus*). Apparet 'igitur etiam secun- 

 dum banc nuperiorem cl. MOQUINI revisionem, prae- 

 cipuam Amarantacearum vim in America et quidem 

 in America tropica positam esse, quippe quae 232 

 species et 21 genera, itaque plus quam dimidiam 

 totius familiae partem alat. 



Amarantaceae Florae Brasiliensis hodie cognitae, 

 quales in hac nostra monographia enumerantur, 

 genera 13 et species 186, quarum 1G hie primum 

 describuntur, complectuntur. De rationibus harum 

 specierum phytogeographicis tabula hie subjuncta 

 judicare licebit. 



11 



75 



64 



232 



88 



*) Species pluribus mundi partibus communes in unaquaque earum, 

 ideoque pluries, numeraTimus species dubi,s v. ignotae patriae 

 omisimus, quam ob rem summa totolis cum ilia quam supr, de- 

 dimus haud plane quadrat. 



