43 



APOCYNACEAE: ASPIDOSPERMA. 



44 



X. ASPIDOSPERMA Mart, et Zucc. 



Aspidosperma Mart, et Zucc. Nov. Gen. bras. I. 57. t. 31—36. 

 Endl. Gen. PI. n. 3399. el Suppl. A. DC. Prodi: VIII. 396. — 

 Macaglia Vahl. Dansh. saltli. Shrift. VI. 107. -- Ostreocarpus 

 Rich. Mss. (ex Endl. J — Peroba et Pequea marfim Brasil. 



Calyx fere usque ad basin quinquepartitus, Iaci- 

 niae subaequilongae, basi intus eglandulosae , saepius 

 ovato-Ianceolatae saepeque longe acumiuatae, erectae 

 v. suberectae. Corolla bypocraterimorpha, usque ad 

 medium v. profandius 5 -partita, ad faueem plus mi- 

 nusve constricta, extus saepius plus minusve sericea-, 

 tubus subcylindricus prope basin angustior intus parte 

 Iatiore saepe ad 3 / 4 altitudinis staminigerus saepius 

 pubescens, faux saepe nonnihil subcalloso-incrassata; 

 lobi corollae aestivatione sinistrorsum imbricati direc- 

 tione subrecti tubum superantes v. aequantes v. eo 

 breviores, anguste lineari-lanceolati v. ovati, acuti v. 

 obtusi, symmetrice nervosi, intus basi saepe liis^piduli. 

 Stamina inclusa, antherae tota longitudine pollinige- 

 rae, oblongo-ovoideae, obtusae, apice interdum pilis 

 aliquot rigidulis deciduis barbulatae, basi breviter bi- 

 lobae, obtusissimae , filamenta glabra 4 — 6-pIo supe- 

 rantes, counectivum baud productum. Nectarium cu- 

 pulifbrme, integrum, cum gynophoro connatum, parum 

 distinctum. Ovaria duo, ovoidea, obtusa, basi pilis 

 longioribus apicem versus brevioribus adpressis ad- 

 spersa v. etiam iis destituta. Stylus breviusculus; 

 stigma obovoideum, truncatum, apice depresso-cupu- 

 liforme, ex cupula breviter et acute bicuspidatum. Ovu- 

 la amphitropa, pendula, in quoque ovario circ. 10 — 12 

 v. pauciora, biserialia. Folliculi gemini v. abortu 

 saepius solitarii, erecti, inaequilateraliter obovoidei v. 

 ellipsoidei v. subcylindrici, a latere compressi, bre- 

 viter stipitati, apice rotundato-obtusi v. acuminati, ven- 

 tre convexiores ; epidermis varie ruptus v. integer, va- 

 rie maculatus v. subconcolor; mesocarpium spongioso- 

 carnosum, endocarpium tenacius indurato-pergamenum, 

 intus argenteo- v. flavido-nitens. Semina saepius circ. 

 6 — 10, v. pauciora, imo gemina, e parte superiore 

 folliculorum pendentia, v. a medio ad apicern v. fere 

 tota Ion git ut id iue placentis adfixa, lateral iter eximie 

 compressa , insigniter alata, ala fere totam cavitatem 

 replens, elliptica, margine subundulata et saepius te- 

 nuissime radiato -striata, ceterum spongioso-puncticu- 

 lata, tenuissima v. rarius rigidula; funiculus filifor- 

 mis ; umbilicus prope partem suptriorem cavitatis se- 

 iniuis situs, a quo fere usque ad fiuem oppositam ra- 

 phe est perspicua et saepe puncticulato-aspera; endo- 

 pleura facile secedens, hyalina, tenuissime membrana- 

 cea. Albumen nullum. Embryo rectus, cavitatem fere 

 replens; cotyledones tenuissime foliaceae, subhyali- 

 nae, ovatae, basi late cordatae, penniuerviae ; rostel- 

 lum superum, gracile, superne crassius, apice acu- 

 tum, cotyledonibus circiter duplo brevius. 



Arbores parvulae ligno duro; rami patentes, 

 saepe squarrosi, apice saepe densius foliosi; folia 

 alterna, ovata v. oblongo - obovata obovatave; nervi 

 secundarii saepius approximate, plus minusve obli- 

 que insidentes, prope marginem foliorum haud janctL 

 Flores paniculato- v. corymboso - cymosi v. in A. 

 Riedelii e pulvinulo sessili prodeuntes. 



§. 1. Lobi corollae tubum subaequantes v. superantes, lanceolati. 



a. Rami biennes suberoso-incrassati. 



S\. ASPIDOSPERMA NOBILE Mill. Arc. ramis suberosis; 

 foliis breviuscule petiolatis elongato-ellipticis apice rotundato-obtu- 

 sis v. breviter emarginatis basi obtusis coriaceis supra glaberrimis 

 primum ferrugineo-tomentellis pallide viridibus subtus albido-ferru- 

 gineis tomento eximie abbreviato (tactu molli) obductis crasse co- 

 statis; nervis secundariis utroque latere circ. 20 — 25 cum tenuio- 

 ribus haud oninino parallelis alternantibus fere horizontalibus rectis 

 in utraque pagina baud prominulis; venis inconspicuis; cvmis ma- 

 gnis elongatis subverticillato-multiramosis breviter ferruginco- v. 

 basi testaceo- superne pallidius tomentosis, ramis elongatis apice 

 congestifloris ; pedicellis calyce paullo brevioribus; calycis extus 

 intusque tomentosi laciniis ovato-lanceolatis subobtusis quam corol- 

 lae extus glaberrimae superne subcoriaceo-rigidae tubus trientc bre- 

 vioribus; tubo acutius 5-gono intus infra antheras pubescente apice 

 Iatiore lobos rigidulos glaberrimos e babi lineari - lanceolata subu- 

 lato-acuminatos margine incurvos v. involutos perspicue superante; 

 ovariis subglobosis glabris. 



Tabula nostra XIII. Fig. I. 



Arbor 12-pedalis. Rami valde suberosi-incrassati, dense cica- 

 tricosi, hornotini brevissimi. Folia evoluta eximia cum petiolo 

 17 — 25 mm. aequante 20 cm. lg., medio 8 cm. It. (v. juniora mi- 

 nora) , utrinque fere rotundato-obtusa. Cymae 15 cm. lg. , flores 

 1 cm. lg. , \identur lutei. Calyx 4 mm. aequans , lobi corollae 

 superne divaricato - flexuosi. Fruct. ign. — Flores fere ut in A. 

 desmantho et A. Spruceano. 



Habitat in prov. Goyazensi: Pohl, A. de St. Hilaire; in cam- 

 pis siccis arenosis petrosisque distr. Cujabensis Riedel n. 1105. Flo- 

 rebat Augusto. Pi. Oreas. 



V^2. ASPIDOSPERMA POHLIANUM Mull. Arc. ramis sube- 

 rosis ; foliis breviuscule petiolatis angustius elongato-ellipticis utrin- 

 que acutiusculis v. obtusis coriaceis supra glabris v. primum fer- 

 rugineo-tomentellis subtus subtestaceo - ferrugineis tomento brevis- 

 simo subpulveraceo obductis crasse costatis ; nervis secundariis 

 utroque latere circ. 40 — 50 alternatim inaequalibus subparallelis 

 fere angulo */ a recto insidentibus in utraque pagina haud promi- 

 nulis; venis inconspicuis; cymis magnis elongatis breviter fulvo- 

 tomentosis; ramis apice congestifloris; pedicellis calyce paullo bre- 

 vioribus; calycis breviusculi extus intusque tomentosi laciniis ob- 

 longo-ovatis acutiusculis; ovariis dense sericeo-tomentosis. 

 Tabula nostra XIV. 



Habitus totus, i. e. magnitudo et color partium fere oninino 

 ut in A. nobili; folia sunt ejusdem longitudinis sed tantum 5 — 

 5% cm. It., apice minus rotundato-obtusa, haud emarginata, ca- 

 lyces sunt breviores, 3 mm. lg., laciniae superne minus angusta- 

 tae minusque longe tomentosae. Ovarium denique quoad indumen- 

 tum omnino diversura. Corolla ignota. 



Habitat in prov. Goyazensi, ad viatn a Brejao ad Rio Bonaven- 

 tura et ad Lavrinhas: Pohl. PI. Oreas. 



