247 



GENTIANACEAE : MSTRIBUTIO GEOGRAPHICA. 



248 



Schultesia brachyptera et Lisianthus grandiflorus; aliae, quas ut 

 supra in hoc opere regionum nomine combinato salutare possumus 

 in aiiis quoque provinces inveniuntur. Sunt: 



1. Dry adi- Oread es: Schultesia gracilis, Lisianthus obtusi- 

 I alius, pendulus. 



2. Dryadi-Najas: Voyria uniflora, ctiam Guyanae et insu- 

 larum Antillensium cives. 



Sex aiiae species vagae simul in regionibus Drjadum, Ha- 

 madryadunv et Najadum reperiuntur et fines Brasiliae Guyanam 

 versus excedunt. , 



HI. Obeades. In regione raontano-campestri vigent 38 spe- 

 cies Gentianacearum, quarum 15 in aliis quoque ditionibus reper- 

 tae sunt; Hamadryadum regioni communes sunt 3, Dryadum 3, 

 Najadum 1, Hamadryadum et Najadum 2, Hamadryadum et Drya- 

 dum 5 , Dryadum , Hamadryadum et Najadum 1 , quarum 9 extra 

 Brasiiiam vagant. Oreades propriae sunt: Dejanira erubescens et 

 nervosa, Schultesia crenuliflora , Pohliana, aptera, SchUbleria 

 diffusa, pusilla, intermedia, Lisianthus amplissimus , speciosus, 

 alpestris , pulcherrimus , elegans, aculangulus, tenuifolius , viri- 

 d/ /I <>r us, oblongifolius , brevifolius , Mar Hi , Prepusa connata, 

 Limnanthemum microphyllum. 



1. Oreado-Hamadryades: Schultesia pachyphylla, angusii- 

 folia, SchUbleria stricta et patula. Per Guyanam quoque obser- 

 vatus est Lisianthus coerulescens. 



2. Oreado-Najas: Schubleria conferta. 



IV. Hamadryades. Regio calido- sicca alit Schullesiam au- 

 sliuh ///, Lisianthum fistulosum et Prepusam montanam. In alias 

 ditiones vagant 13 et extra Brasiiiam 8. 



*t 



USUS GENTIANACEARUM 



solummodo in virtute medica est positus: stomachica, tonica, febri- 

 fuga, qua omnis ordo consentit. Eadem quoque nostri territorii 

 Gentianaceis a natura concessa est, ita ut Brasilia nee Europac 

 Gentianam luteam cum aflinibus aut Erythraeam Centaurium, ncc 

 Americae borcali Gentianam Catesbaei, Chloram exdllatam, Sabba- 

 liam angular em y Fraseram Walteri, ncc Asiae Opheliam Chira- 

 tam, Gentianam Kurroo, Hippion verticillatum invideat. Brasilien- 

 ses Gentianaccae igitur principio amaro (Gentianino) pollent tarn in 

 radice quam in herba et inflorescentia. Ita coloni Lusitani, ana- 

 logia formae et colon's ducti , Lisianthos pendulum , amplissimum, 

 purpurascentem , coerulescentem , uliginosum, a la dan. chelonoi- 

 dem, obtusifolium ct Coutoubeam spicalam (Gen ci ana aut Raiz 

 amargoza), Dejaniram erubescentem (in Minarum provincia 

 ob foliorum connatorum similitudinem Boca do sapo, i. e. os 

 ranae , aut Fel da terra aut Centaurea dictam) nee non 

 Schullesiam stenophyllam et Schiibleriam tenuif'oliam (Centau- 

 rea menor) in medicinam domesticam receperunt. Decocto vel 

 infuso porriguntur, aut Cructibus Xylopiae grandi florae et cortice 

 aurantiorum combinatae infuso vinoso (Mart. Syst. Mat. med. veg. 



V. Najades. Regionis calido-humidae incolae: Schultesia 

 Doniana, Cicendia Pbppigii, Tapeinostemon spenneroides , capi- 

 ta/urn, SchUbleria tobtusi folia, Voyria sulphur ea, obconica, an- 

 gustiloba, chionea, flavescens , Pagaea Pbppigii, Irlbachia ele- 

 gans , subcordata , recurva , Brachycodon pumilus , Lisianthus 

 campanuloides , Spruceanus, albus , alatus, virgatus; fines impe- 

 rii Brasiliensis excedunt 7, quae omnes etiam in Guyana repertae 

 sunt. In alias ditiones Florae Brasiliensis vagant 5, quarum 3 

 Guyanam quoque incolunt. 



VI. Vagae Brasiliepjses. Lisianthus uliginosus, omnes Bra- 

 siliae provincias meridionalibus exceptis incolens, per 4 florae no- 

 strae ditiones et ultra effusus est. Per tres florae nostrae regio- 

 nes expansae : Schultesia stenophylla , helerophylla , Coutoubea 

 spicata , ramosa , SchUbleria tenella , tenuifolia , Limnanthemum 

 Humboldlianum, omnes ad sequentem quoque divisionem pertinent. 



VII. Vagae extrabrasilienses. Fines Brasiliae excedunt: 

 Schultesia stenophylla, omnium maxime extensa, in omni fere 

 America tropica (Brasilia, Guyana, ins. Antillensibus regnoque 

 Mexicano) et in Africa tropica ad fl. Senegal lecta est. Limnan- 

 themum Humboldlianum a Montevideo per totam fere Brasiiiam et 

 Guyanam usque ultra fines regni Mexicani provenit. Coutoubea 

 spicata, ramosa, Voyria uniflora per Brasiiiam late disseminatae 

 etiam Guyanae, insularum Antillensium et Novae Granatae cives; 

 Lisianthus chelonoides per Brasiiiam aequatorialem , Guyanam, 

 ins. Antillenses , Peruviam subandinam et Novam Granatam occur- 

 rit; Schultesia subcrenala, helerophylla, brachyptera, Oclopleura 

 loeselioides , SchUbleria tenella, tenuifolia, Voyria Spruceana, 



Voyriella parviflora , Brachycodon ramosissimus , Lisianthus coe- 

 rulescens , uliginosus , grandiflorus , Tachia guyanensis per Bra- 

 siiiam amazonicam et per Guyanam inveniuntur. Microcala qua- 

 drangularis in regno Chilensi, Peruvia et in Brasilia meridionali 

 lecta est. Progel. 



Bras. 41.). Praedictis omnibus virtute antecellere videtur Tachia 

 gujanensis (quae a formicis in cavo caule victitantibus nomen habet). 

 Frutex in sylvis amazonicis crescens radice magna, ultrapedali, 

 perpendiculari gaudet tanti amaroris, ut Quassiae vices gerere 

 possit, quod ipse et in me et in Indianis remigibus expertus sunv 

 En lormula pharmaceutica : Rep. radicis Tachiae in frustula con- 

 c,sae 3jjj> corticis Aurantiorum 5J, Caryophjllorum 3j, digere 

 in balneo arenae aut si apparatus deficiat in arenis ripae fluvii 

 sole diurno excandescentibus per triduum. Quodsi cortex pertivia- 

 .nus praesto est, illo addito praeparabis medicamen Tincturae sto- 

 machicae Whyttii similem, virtute parem. Quum in regionibus tro- 

 picis dyspepsia et alii morbi e ventriculi et tractus intestinalis de- 

 bilitate frequenter oriantur tam coeli temperie quam difficili insa- 

 lubrive cibo et immunda aqua , tali remedio , praemisso leniter 

 purgante, saepissime sanabis cito, tuto et jucunde. Tachiam quo- 

 que vermes pellere probation est. — Limnanthemum Humboldlia- 

 num, quod e similitudine foliorum Soldanella d^agoa (uti in 

 Lusitania Meny anthem trifoliatam Trevo dos Charcos) pas- 

 sim nuncupant, amaricans dicunt; utrum autem in usum medicum 

 vocari mcreatur , compertum non babeo. 



Martius. 



