141 
inferum vel semiinferum subglobosum biloculare; pla- 
centae carnosulae multiovulatae; ovula plurima pla- 
centis undique affixa, integumentis 2(?), anatropa 
STXLUS filiformis; STIGMATA duo lobis rotundatis glabris 
subtus pilorum collectorum annulo. Capsura infera 
vel semisupera bilocularis, conico-rostrata, apice ad 
mediam partem valvis 2 loculieide dehiscens. Semisa 
plurima lentiformia, ala membranacea circumcirca 
cincta. 
Hinpar elatae 1--6-metrales perennes, Brasiliae 
incolae; CAULIBUS simplicibus, rarissime ramosis, fistu- 
losis vel medulla farctis, infra nudis, haud raro cica- 
tricibus notatis; FOLIIS costa ¡prominente usque 52 cm. 
longis alternis; BRACTEIS magnis linearibus vel latioribus 
solitariis untnervibus, RACHIDE terete, plus minus pilosa, 
RACEMO 30 cm. usque fere metrali, PEDICELLIS teretibus; 
PETALIS caeruleis, cyanets vel pallide violaceis. 
Ossenv. Genus dictum in honorem Lupovici HayxaLD archi- 
episcopi Colocensis, rei herbariae in Hungaria cultoris et bota- 
nicorum fautoris. 
CONSPECTUS SPECIERUM. 
a, Calyx et bracteae fere structura et colore corollae purpureae 
nitentes d. 3. H, HILAIRKANA. 
b. Calyx viridis. 
a. Bracteae sordide purpurascentes, ovato-acuminatae im- 
bricatae . +. qv wo. ok MS Eh URANOCOMA: 
f. Bracteae foliaceae lanceolato-acuminatae. 
Bracteae deflexae integerrimae, subtus vel in totam lon- 
gitudinem canaliculatae; floribus cire. 6 cm. longis; 
folis subcoriaceis . . 4. H. ORGANENSIS. 
Bracteae lineari-lanceolatae, infimae margine denticulatae, 
ceterae integrae; floribus 7—15 mm. longis; sepalis 
tubo corollae longioribus . . 
. . a 
o dx cb Bi DK ADD 
Bracteae margine pilosiusculae; floribus circ. 5 cm, longis; 
sepalis tubo corollae dimidio brevioribus. 5. H. THAPSOIDEA. 
1. HAYNALDIA EXALTATA (Pour) Kanirz: glabra; caule 
erecto, simplici; foliis alternis sessilibus erectis lanceolato-acumi- 
natis, basi subattenuatis, margine denticulatis, fere mucronulatis, 
utraque parte glabris, subtus paullo pallidioribus; racemo pyra- 
midali densifloro, bracteis lineari-lanceolatis approximatis, infimis 
denticulatis, caeteris integerrimis, pedicellis erectis filiformibus 
bracteis brevioribus vel fere aequilongis; floribus parvis circiter 
7—15 mm. longis; sepalis viridibus lanceolatis acuminatis, basi 
latis, calycis tubo subgloboso vel obconico 4—5-plo longioribus, 
tubum corollae superantibus, corolla cyanea vel sordide alba vel 
dilute viridi; staminibus petalis subaequalibus; capsula pyriformi 
chartaceo-coriacea; seminibus ellipsoideis, ala fere seminis lati- 
tudine. 
Lobelia exaltata Pohl! Plant. Bras. IH. 101. tab. 166 ; Cham. 
in Linnaea VIII. 209; DC. Prodr. VII. pars II. p. 380. n. 127. 
Rapuntium exaltatum Presl! Prodr. Monogr. Lobel. p. 24. 
n. 108. 
Haynaldia exaltata Kan. in Magyar növ. lap. I. 4. 
Var. ramosa, infra rachin fructiferam duos tantum ramulos 
foliis 5 cm. longis, 1 cm. latis ornatos pracbens; — (an species 
propria ?). 
Lobel. 
LOBELIACEAE: HAYNALDIA. 
| 
142 
HERBA 1*/, metr. 
viridis (sec. Pohl) in FOLIA superne magis conferta 
16—44 em. longa, 1'/,—6 em lata, supra lutescenti-viridia, costa canes- 
centi-lutea. Racemus 15—27 cm. longus, diam. 3?/, cm. RACHIS infra 
diam. 8 mm., supra diam. 3 BRACTEAE patentes 26—33 mm. 
longae, 6—10 mm. latae, pagina infer. glabrae, super. pilosiusculae. 
PEDICELLI in alabastris 2—4 mm. longi, in floribus 1—2 cm. longi, 
pilosiusculi, in fructibus 11— 22 mm. longi, CaLycis viridis sepala 
10—14 mm. longa, basi 2 mm. lata. COROLLAE labium superius ad 
12 mm. longum, ad basin fissum, petalis fere liberis, labium inferius ad 
1 cm. longum limbo patente petalis ad !/, connatis. STAMINA 6—12 mm. 
longa; filamenta albescentia; antherae canescenti-caeruleae, 2 minores 
apice liberae. STYLUS 6—12 mm. longus, glaber; ovarium subrotunda- 
tum. CAPSULA 9 mm, longa, diam. 4 mm.; SEMINA fusca, ala alba (cf. 
tab. nostr. XLII), 
CAULIS suleato-striatus, diam. 11/, em., luteo- 
siccis fulvus. 
mm, 
Habitat in locis uliginosis et paludosis prov. Rio de Janeiro et 
in prov. Minas Geraés: Pohl!; prope Dourado: Widgren n. 4061; 
in paludibus inter Barbacena et Serra da Mantiqueira: Warming 
n. 1815; in prov. S. Paulo prope Taubaté, Parangaba etc.: Martius!, 
herb, Richard!; in paludibus ad S. Carlos: Riedel n. 21951; in Serra 
de Cubatão: Sello! — Flor. Dec.—Maj., fruct. Majo. — Var. in 
prov. S. Paulo, loco non addicto: Burchell n. 46701! 
2. HAYNALDIA URANOCOMA (Cuam.) Kawrrz: infera 
parte glabra, supera tenuissime scabrido-hirtella, caule erecto 
angulato simplicissimo; foliis sessilibus erectis linearibus acumi- 
natis, margine inaequaliter denticulatis, supra nitidulis, subtus 
pallidioribus; racemo cylindrico densifloro, bracteis foliaceis pa- 
tentibus erectis ovato-acuminatis, margine denticulatis, sordide 
purpurascentibus imbricatis pilosis, pedicellis erectis pubescenti- 
bus bracteà brevioribus; floribus circiter 5 cm. longis; sepalis 
sublanceolatis subulatis viridibus vel sordide purpurascentibus 
distantibus, calycis tubo sphaeroideo longioribus, corollae tubo 
brevioribus; corolla rubra, caerulescenti- vel pallide violacea, 
glanduloso-puberula; staminibus petala subaequantibus; capsula 
pyriformi; seminibus ellipsoideis, ala seminis diametri tertiam 
partem vindicante. 
. Tabula nostra XLII. 
Lobelia uranocoma Cham. in Linnaea VIII. 321; DC. 
Prodr. VII. pars II. p. 379. n. 126. 
Rapuntium uranocomum Presl Prodr. Lobel. p. 24. n. 106. 
Haynaldia uranocoma Kan. in Magyar növ. lap. I. 4. 
HERBA pyramidalis elegans, 3— 5 metr., erecta. CAULIS strictus 
longitudinaliter sulcatus, diam. 1 — 2 cm. aequans, glaber vel sca- 
briusculus, in siccis griseo-viridis, FOLIA basi decurrentia 7—34 cm. 
longa, 1—2 cm, lata, dilute-viridia, sublucida, Racemus 12—90 cm. 
longus, in parte inferiore deflorata diam. c. 6 cm., in superiore nondum 
florente c. 3 em. latus, BRACTEAE 25—45 mm, longae, 7—11 mm. 
latae, PEDICELLI floriferi 8—11 mm., ante anthesin 4—6 mm. longi. 
CALYCIS pubescentis sepala 17—25 mm. longa, 1—3 mm. lata. COROLLAE 
labium superius 32—44 mm. longum, usque ad basin fissum, labio in- 
feriori ad ?/, connatum; labium inferius 34—45 mm. longum, petalis ad 
5/¿ connatum, lateralibus angustis lineari-acutis. STAMINA 44—50 mm. 
longa; filamenta albescentia; antherae caerulescentes 5—10 mm. longae. 
STYLUS 47 — 55 mm, longus; ovarium hemisphaericum, semiinferum, 
CAPSULA 8 mm. longa, diam. 5 mm.; SEMINA minuta brunnescentia, 
ala alba. 
Habitat in humidis palustribus prov. Minas Geraés, Goyaz, 
Bahia, Rio de Janeiro, S. Paulo, S. Catharina, Rio Grande do Sul, 
Uruguay, e. gr. ad Lagoa Santa in paludibus: Warming!; prov. 
S. Paulo in campis silvestribus udis prope Taubaté, Parangaba, Ytu 
et Campo Grande: Martius!, St-Hilaire Cat. B. n. 49. — Flor, 
Nov.—Jan. 
| 
20 
