439 RUBIACEAE: USUS. 440 
et nomine eodem cum epithetis quibusdam consociato in Bra- 
silia appellantur, non parvus est. Poaya da praia in 
Borreria capitata DC., Poaya do campo in B. Poaya DC., 
Poaya do hasta comprida in Borreria verbenoide Ch. et 
Schl, Poaya alba in Richardsonia Brasiliensi Gomez re- 
cognovimus. Borreriae verticillatae G. F. W. Mey. radix in 
Jamaica Ipecacuanha, Borreriae hispidae K. Sch. in Cey- 
lona Ipecacuanha nigra nuncupatur. 
Species Borreriae permultae re vera qualitatibus aequa- 
libus insignes videntur et locis, ubi crescunt, pro medica- 
mentis insumuntur. Psychotria ipecacuanha sola substantiam 
quam Emetinum vocant continet, emeticum certissimum quod 
medici hodie cognoscunt et quod in quantitatibus minutis in 
dysenteriam, haemagogiam et morbos alios quoque adhibetur. 
Tam efficax est, ut radix odore ipso nauseam et in hominibus 
sensibilibus vomitum creet. Effectus plantarum, quae vicem 
ejus exhibent, multo minor; tamen in commercio non deesse 
videntur. Incolae Brasilienses ulteriores non raro in gonor- 
rhoeas laudant et nonnullas in morsus serpentium adhibent 
e. g. Borrerias e sectione Galianthes. Radix Caincae vel 
Serpentariae Brasiliensis in Brasilia eadem fama gau- 
dens a Chiococca brachiata R. et Pav. gignitur. 
Substantiae aromaticae in familia Rubiacearum perrarae, 
sed unica species excellit hodieque momenti gravissimi est. 
Coffea Arabica L. (cum Nicotiana tabaco L.) in Brasilia mer- 
cedes primi ordinis offert. In Abyssinia probabiliter indigena, 
unde ante longum tempus in Arabiam traducta est, loco na- 
tali Bûn nuncupatur; potio autem e seminibus tostis fabri- 
cata ab incolis Káwa appellatur. Consuetudo Coffeam bi- 
bendi in Europa primo Constantinopolin introducta mox in 
omnibus urbibus in morem venit. Hodie praecipue in Ger- 
mania, Austria et Hollandia praeter regiones, quae eam colunt, 
Coffeam consumunt. Optimam Arabia offert, quamquam quae 
in Brasilia producitur, vix ab illa superatur. Substantia ef- 
ficace Coffeino crystalla sericea tenuia exhibente medici non 
raro utuntur. Semina Rubiacearum nonnullarum e. ©. Galii 
tosta vicem ejus exhibere dicuntur; melius sine dubio folia 
Coffeae Arabicae sunt, quae quantitatem satis magnam Coffeini 
includunt. Nuperrime fungus microscopicus Hemileia devasta- 
trix plantationes praesertim Zeylanicas valde vexabat. Folia 
morbo correpta colorem mutuant et decedunt, ita ut planta 
demum marcescat. Quamobrem in regiones nonnullas Coffeae 
Arabicae L. loco Cofea Liberica Bull introducitur, quae sta- 
tura validiore, foliis crassioribus melius morbi impetus sus- 
tinet. Insuper inflorescentia floribunda et seminibus majoribus 
priorem superat. 
Olea aetherea, quae floribus plerumque albis odorem 
gratum offerunt, saepius occurrunt. Flores Cinchonae e. g. 
Coffeae, Gardeniae, Basanacanthae, Randiae, Guettardae odo- 
rem Aurantii suavissimum spirant et certissime ad aquas et 
sapones suaveolentes fabricandos apti sunt. Herba Asperulae 
odoratae L. Cumarinum continet et viva ante anthesin ad 
vinum aromaticum quoddam a Germanicis ,,Maitrank“ appel- 
latum, adhibetur. Lignum Erithalis odoriferae Jacq. Antil- 
lanae, ex quo oleum aethereum extrahitur, odorem gratis- 
simum spirat. 
Substantiae adstringentes in speciebus Rubiacearum 
saepissime reperiuntur. Jam Galia Europaea Tanninum con- 
tinent, ita ut pro remediis tonicis habeantur et nonnulla 
temporibus praeteritis maxima fama gaudeant e. g. Galium 
verum L. In Africa autem et praecipue in Asia Rubiaceae 
quaedam existunt, e quibus technice hoc principium quantitate 
ampla extrahitur et exportatur. Substantia cruda Catechu 
similis Catechu pallidum vel Gambir in Asia nuncu- 
patur. Plantae id praebentes ad Uncariae vel potius Ourou- 
pariae genus pertinent, cujus species duae, O. Gambir Baill. 
et О. acida K..Sch., nunc praecipue coluntur. Prima gravis- 
sima peninsulam Malaccensem et insulas orientales parvas 
adjacentes inhabitat, nec non in Ceylona crescit, sed utilitatis 
causa in regiones multas nunc traducta est. Gambir modo 
sequente fabrieatur: Folia et summitates plantae sempervirentis 
quater in anno incolae carpunt et extractum ope aquae ex- 
coetum ad siccitatem spissant. Gambir in usu medicinali 
haud levioris momenti, tamen ad pelles conficiendos et ad 
colorem nigrum multo magis adhibetur. Regionibus omnibus 
satis calidis et humidis, quae ignium alimento abundant, cul. 
turam Ouroupariae Gambir Baill. recommendari potest; prae- 
cipue ripae medii fluminis Amazonum aptae videntur. Ce- 
phalanthi, Ixorae, Guettardae species quaedam et Genipac 
fructus principium adstringens quoque includunt. Elaeagia 
Mariae Wedd. et E. utilis Wedd. balsamum peculiare tonicum 
exsudant, quod incolae ditionis Novo-Granatensis Aceite 
Maria vel Oleum Mariae nuncupant et ad medicamenta 
et candelas fabricandas adhibent. Bouvardia caranifera Baill. 
(Aeginetia caranifera Mutis) resinam similem donat, qua Pe- 
ruviani suffiunt. : 
Rubiacearum species quaedam e partibus vegetationis 
vel e ligno ipso odorem foetidum exhalant. Saprosma arbo- 
reum Bl. lignum foetidum nominatum offert, quod in Java 
officinale et maxime existimatum stercus humanum olet. Vires 
castoreas cum illis Valerianae radicis combinare hoc fertur. 
Herba Putoriae Calabricae Pers. et Paederiae foetidae L. et 
fere omnium specierum generis Anthospermi trita odorem valde 
odiosum exhalant, sed omnes plus minus in urethritidem et 
in morbos tractus digestivi adhibentur. 
Materiae ad tingendas vestes et res alias idoneae in 
Rubiaceis pluribus proveniunt. In Europa et praesertim in 
Silesia Germaniae et in Gallia diu radices Rubiae tinctoriae 
colorem rubrum splendidissimum et maxime existimatum prae: 
bebant. Nuper principium Alizarinum dictum artificialiter fa- 
bricari chemia docuit, ut agricultura Rubiae sensim decres- 
ceret et hodie fere omnino evanesceret. In Brasilia genus 
Rubiae quidem aeque provenit, at Relbunium distributionem 
magis dilatatam offert. Species fere totius generis in radice 
idem Alizarinum includunt et incolae hac radice ac Europaei 
Rubia tinctoria utuntur. In America australi radices rubrae 
Relbun vulgo indicantur et non solum in Brasilia sed etiam 
in Chile et litore orientali crescunt. Idem principium vel 
affine in radicibus quoque generum aliorum e. g. Morindae 
et Oldenlandiae invenitur. Cortex rarissime substantias ad 
tingendum aptas continet; at jam supra Sickingiam nominavi. 
Interdum colore luteo fructus praecipue et cortex impleti 
sunt: Gardenia florida L. hac ratione maxima fama gaudet. 
Baccae siliquae luteae dictae succo flavo abundant, quocum 
