59 
Sapota Achras Mill. Dict. n. 1. батт. de Fr. et Sem. II. 
103. t. 104. A. DC. Prodr. VIII. 174. 
Achras Sapota Linn. Spec. 470. Jacq. Stirp. Amerie. 57. 
t 41. Lam. Ш. t. 255. Hook. Bot. Mag. 58. t. 3111. et 3112. 
Descourtilz Fl. méd. des Antilles: IV. 112. t. 259. Tuss. Ant. 
1. t. 5. Dict. Sc. nat. і 61.” H. B. К. Nov. Gen. el spec. ПІ. 
239. Schnizlein Ic. 1. 158. 
Sapota fructu ovato majore Plum. Gen. 43. t. 5. 
Achras fructu elliptico scabro majore P. Browne Jamaic. 
200. 1. 19. 
A DOl é. 
Zapotilla Jacq. Stirp. Amer. 1. c. Hook. 1. c. 
Achras spec. 2. Browne l. c. 
Anona foliis laurinis cet. Sloane Jam. II. 171. 1. 230. 
Var. |3. sPHAERICA: fructu sphaerico. 
Var. y. DEPRESSA: fructu depresso transversim elongato. 
A. DOT ©. 
Anona foliis laurinis cet. Catesb. Car. II. t. 87. 
[Var. д. LOBATA: lobis corollae apice tridentatis, dentibus obtusius- 
culis, staminibus sterilibus (appendicibus) apice laciniatis. A. DC. 1. c. 
Achras Sapota Wight Herb. 
Mimusops һетапаға? Wallich List n. 4148. Е. — Forte distincta 
species ? 
Habitat in India orientali ; culta, an indigena?] 
»Аввок elegans, tota lacte scatens candido tenuissimo et vel 
per ipsas saepe foliorum gemmas transsudante, prae aetatis aut 
soli discrimine 10— 50 pedum altitudinem adipiscitur. Materies 
albida cortice circumdatur subfusco.* (Jacq. l. с.) Rant validi, 
undique foliorum cicatricibus suborbicularibus nodulosi; ramuri ad 
summos apices obducti tomento ferrugineo, mox effugiente, e pilis 
subparicuspidatis flexuosis longestipitatis. Ejusdem indolis indu- 
mentum petiolorum costarumque juniorum, pedicellorum nec non 
sepalorum З exteriorum. Реттотл utplurimum 9 lin., nunc fere pol- 
licares, supra anguste canaliculati, subteretes. Еола alterna vel 
spurie subverticillata, ad apices ramulorum confertiora, 2—5 poll. 
longa, '4 — 17/, poll. lata, utrinque fuscescentia, rarius obscure 
fusca, lucida, supra glaberrima, subtus juventute parce pilosa sub- 
sericantia, mox glabrata, pube ad costam diutius persistente; costa 
centrali supra anguste exsculpta, subtus semicylindrica, haud ita 
valida; costulis obliquis interdum subperpendicularibus subtus di- 
stinctis, in utroque latere 20— 30 tenerrimis, vix elevatis, supra 
striuliformibus, contiguis, densissimis, superficiei nitorem quendam 
metallicum tribuentes. FLores 4—5 lin. aequantes, in summis 
axillis, igitur secundum foliorum dispositionem nonnunquam umbel- 
liformes; pepuncpLis 8—14-linearibus, sursum subincrassatis, cum 
lobis calycinis exterioribus ferrugineo-tomentosulis. Carvcis phylla 
6 (rarius 5); exteriora 3 ovata obtusiuscula vel subacuta, intus 
glabra ‘ad margines tomentosula; interiora vix longiora, obtusa, 
sulco dorsali impresso notata, intus glaberrima, externe albescenti- 
velutina: pilis minimis rigidulis, subparicuspidatis, arctissime in- 
ter se complicatis. CoroLLa glaberrima supra tertiam partem 6- | 
loba, lobis ovatis obtusis. Sramina fauci inserta; FERTILIUM an- 
therae lanceolatae apiculatae, basi cordatae, extrorsae, sub anthesi 
filamentis subaequilongis plane deflexis versatiles; srERiLIA lobis 
aequilonga, oblongo -lanceolata, obtusa, marginibus involuta, cum 
lobis corollinis integerrima. Ovarium depresso-globosum, plus mi- 
nus 6-angulare, villoso-tomentosum: pilis gracilibus, valde im- 
paricuspidatis vix stipitatis; тосшл 10 — 12, ovulis adscendenti- 
bus; srvLus corollam aequans, glaberrimus, teres, sursum atte- 
nuatus, STIGMATE capitato 6-tuberculato, umbilicato. Bacca 2—3- 
Sapot. 
SAPOTEAE: SAPOTA. 
60 
pollicaris, globosa, nunc subovata vel apud var. y. depressa, trans- 
versim elongata, calyce parum aucto et pedunculo valde іпегаѕ- 
sato ramiformi suffulta, apice umbilicata, umbilico 8—10 lobulato 
in peripheria pilosulo, styli rudimento subinde persistente coro- 
nato; PERICARPIO carnoso succulento, cortice scabrido fragili et e 
fusco ferrugineo; carne sordide albescenti, mollissima et sapore 
dulci gratissimoque praedita; LocuLoguw SEMINUMquUe numerus in 
varietatibus aliquantum variabilis; in plerisque 8—12; apud var. 
SPHAERICAM ita destitutus, ut raro ultra 4 semina inveniantur. SE- 
MINA dorso ad duas partes loculamenti parieti adnata, forma mul- 
tum varia, utplurimum suboblique obovata, a lateribus valde com- 
pressa, MICROPYLE fere rostrata, TESTA obscure fusca nitida, AREA 
derasa lineari, opaca, albida, ни.о impresso punctiformi. ALBU- 
MEN соріоѕит, albidum; coTyLEDONES ovatae, obtusae, vix venulosae, 
ROSTELLO conico, obtuso, 2—2'/, lin. aequante. 
Arbor in silvis insularum Antillensium celebris indigena per 
totam Americam calidiorem et per Indiam orientalem ob fructus edu- 
les sapidissimos culta. In Brasiliae hortis Paraénsibus cultam collegit 
Martius et circa Pernambuco; Schornbaum. Teste Jacquinio (l. c.) 
et species et var. В. Hispanis Nispero, Batavis Mispelboom sive 
Mespilus vocantur; spécies ipsa Gallis Sapotier, Anglis Sapo- 
dille-tree; var. В. Gallis Sapotillier, Anglis Nisbery. Іпсойів 
colonisque vocatur: Sapota, Zapota, Sapotilla, Zapotilla. 
2. SAPOTA GONOCARPA Maat. ет Елснт.. glabra; ramulis 
subvirgatis; foliis oblongo- vel obovato - lanceolatis basi attenuatis 
acutis, apice acutiusculis, margine subrevolutis, membranaceis, ve- 
nulis distinctis; floribus axillaribus subsolitariis, pedicellis petiolo 
brevioribus ; baccis obtuse 5-angulatis, diametro 9 —10-lineari. 
Jabula nostra XXIV. Fig. 1. 
ABBOR, RAMIS RAMULISQue frequentibus teretibus, cortice sub- 
lucido. Реттотл supra canaliculati 3 lin. Fori 8-4 poll. longa, 
9—12 lin. lata, costa centrali supra plana vel subimpressa, sub- 
tus elevata, costulis 10 — 15 distinctis utrinque elevatis, obsolete 
reticulatis nec ut in praecedente supra striulatis. Flores non visi. 
Faucrus in axillis defoliatis solitarii; PEDicELLI haud incrassati, 2 
lin. longi; carvcis persistentis laciniae 5 — 6, rotundatae, 1 lin. 
aequantes , utrinque glabrae. Bacca Cerasi magnitudine vel paullo 
major, in verticis depressiusculi medio umbonata, globosa aut, 
dum duo solum semina evolvantur, nonnihil compressa, aut, dum 
3,4, 5, obtuse 3—4—5-gona, glabra, exsucca,- cortice extus 
viridi intus albo, odore terebinthinaceo haud ingrato. Semina sub- 
oblique obovata, a lateribus compressa, circiter 6—8 lin. alta; 
TESTA fusca nitida; AREA derasa lineari opaca albida, per 7, 
totius longitudinis decurrente, нп.о sub apice areae impresso, mi- 
CROPYLE supra ventris extremitatem imam instructa. ALBUMEN 
amygdalino- cartilagineum album; coryLEDONES planae, ovatae ob- 
tusae; ROSTELLUM breve, cylindricum. 
A praecedente satis diversa maximam praebet affinitatem cum Saputa 
in Malacéa proveniente, Herbario Martiano a cl. GrirriTH. communicata. 
Simillima huic non solum baccarum foliorumque forma sed etiam rami- 
ficatione totoque habitu, tamen compluribus notis dignoscitur. Арпа hanc 
Sapotam malaccensem (Mart: et Eichl. enim costa centralis utrinque 
insigniter elevata, costulae tenerrimae, densissimae, striuliformes (uti apud 
Sideroryla), subperpendiculares; area derasa multo latior, micropyle sub 
ima dorsi extremitate (nec ut apud 8. gonocarpam іп ventre) instructa. 
Denique fructus faciliter distinguuntur odore , post frictionem vel inci- 
sionem sentiendo, apud 8. gonocarpam grate terebinthinaceo, apud S. ma- 
laccensem nullo. 
Habitat prope Canta Gallo, prov. Rio de Janeiro: Th. Peckolt 
Incolis Peroba-branca. Pl. Dryas. 
9 
