109 
DE SAPOTEARUM IN BRASILIA RATIONIBUS 
GEOGRAPHICIS. 
Quas in tropicarum regionum plantis admiramur 
virtutes: erectam proceritatem, compacti ligni uberta- 
tem, perennem atque nitidam viriditatem, largam ferti- 
litatem, quae fructuum ridet speciosis illecebris, has 
omnes Sapoteis natura tribuit, et si florum magnificen- 
tiam splendidosque colores denegaverit, explendo quasi 
damno, folia saepissime nitore metallico, aureo, ar- 
genteo, cupreo exornavit. Ita sane Chrysophylla illa, 
sub mollis aurae hesperiae afflatu commota, corruscant 
iota arbor tamquam flos et festive cum solis radiis 
ludentia se Рноквт arbores esse demonstrant, quas si 
antiqui Graeci cognovissent, neglecta Lauro, illi deo 
gratas et sacras quiu dedicassent non dubium est. 
Ita hae pulcherrimae arbores in camporum -fructi- 
cosorum sepibus et in illis humidi soli silvulis, quas 
Capóes dicunt, passim mihi oblatae incredibili erant 
oblectamento animumque meum a proximarum et prae- 
sentium rerum intuitu ad longinqui et futuri contempla- 
tionem invitabant. Recordabar diserti illius Brasiliae 
a Batavis liberatoris Antonu Viema: aliquid amplius 
invenies in silvis quam in libris, et cogitabam, unam- 
quamque arborem esse librum, qui in quovis folio prae 
se ferat praeceptum, in quovis flore desideri satis- 
factionem, in quovis fructu spem, in quovis semine 
mille fructus! Igitur in Chrysophyllo arbore aureum 
librum salutabam. 
Sed jam mitto haec, quae ulterius prosequatur 
auctor de morali philosophia e rerum naturalium con- 
templatione adumbranda, et lectorem invito, ut mecum 
ex apricis campis eque hortis, ubi, licet rarius, Sapo- 
teae coluntur, in lucorum primaevorum augustam um- 
bram penetret. Ibi alias ordinis arbores invenimus tam 
altitudine quam spissa viridique coma insignes, uti 
Lucumas mammosam, Rivicoam, proceram, glycy- 
phloeam, Sideroxylon rugosum, Chrysophyllum fle- 
xuosum, Mimusopes longifoliam, elatam et alias. 
Hae tamen omnes summarum in nemore arborum ma- 
gnitudinem nusquam assequuntur, sed ubi quatuor cel- 
situdinis gradus statueres, secundo tertiove adnume- 
rari debent. Corticem pleraeque offerunt crassum lae- 
vigatum tamen, et lignum sat ponderosum, densum 
atque durabile. Aliae nobis offeruntur minores; arbo- 
reae aut frutescentes, in arenosis maritimis aut in 
camporum locis siccis, modo graminosis modo nudis, ut 
Mimusopes Salzmanni, rufula, floribunda, Bumeliae, 
Lucumae littoralis, Casaretti, grandiflora, laurifolia, 
Chrysophylla inornatum, rufum, ebenaceum, may- 
tenoides rel., quae modo multa materia obscurius fron- 
dent, modo parcius intortis in ramis, modo insolita 
. SAPOTEAE: RATIONES GEOGRAPHICAE. 
110 
florum copia rident. — Nolim tamen fusius de hac 
Sapotearum pro locis diversitate disserere, et satis 
egisse mihi videor quum enumerem quo modo illae per 
Florae nostrae provincias sint distributae. | 
SAPOTEAE PER QUINQUE PROVINCIAS FLORAE NOSTRAE 
BRASILIENSIS COMPOSITAE. 
I. NAPAEAE, SIVE CIVES REGIONIS EXTRATROPICAE VALLECULO- 
SAE; Lucuma Sellowii , neriifolia. 
In Dryadum ditione quoque repertae sunt (et verisimiliter in- 
ter Oreades quoque miscentur) Chrysophyllum inornatum et may- 
tenoides. 
II. DRYADES, IN REGIONE MONTANO-NEMOROsA : Mimusops lon- 
gifolia, elata, Salzmanni, subsericea, floribunda; Sideroxylon cras- 
sipedicellatum; Sapota gonocarpa; Lucuma littoralis , venosa, Ca- 
saretti, procera, psammophila, nitida, laurifolia, glyeyphloea; Pas- 
saveria obovata; Chrysophyllum flexuosum, splendens, pulcherri- 
mum, amplifolium , viride. 
Dryapi- Oneapes: Lucuma curvifolia; Chrysophyllum ebena- 
ceum. 
Dayapi-Hamapryapes: Lucuma grandiflora; Chrysophyllum 
rufum. 
Dnavapni-NasapEs: Lucuma Rivicoa, glabrescens, psammo- 
phila. Labatia macrocarpa quoque huc pertinere videtur, quia ejus 
icon inter Marcgraviana (in Libro Princ. n. 435 absque nomine) 
asservatur. 
c 
Ш. OREADES, IN REGIONE MONTANO-CAMPESTRI: Lucuma mar- 
ginata et torta; Chrysophyllum bumelioides. 
OnEADI-HAMADRYADES: Sideroxylon Gardnerianum; Lucuma 
chrysophylloides. 
IV. HamapryaDEs: Mimusops rufula; Bumelia sartorum ; 
Lucuma peduncularis, ramiflora, Gardneriana, glomerata; Chryso- 
phyilum Gardneri. 
V. NAJADEs: Lucuma pulverulenta, retusa, glabrescens, lucens, 
gomphiaefolia, lasiocarpa, parviflora; Sideroxylon robustum, cyr- 
tobotryum , venulosum, Spruceanum, elegans; Passaveria lanceo- 
lata, lancifolia; Chrysophyllum sparsiflorum, longifolium, revolu- 
tum, Inophyllum; Oxythece leptocarpa, Pseudo-Sideroxylon. 
VI. Vacar. E Najadum regione latius in terram continentem 
versus Boream et Orientem vagantur: Mimusops surinamensis et 
Chrysophyllum Macucu; Bumelia obtusifolia; et in insulis Antillanis 
quoque inventae sunt: Sideroxylon rugosum et Lucuma mammosa. 
In terris confinibus crescunt, quas intra nostrae Florae limi- 
tes detegendas expectamus sequentes: Mimusops bidentata, Balata; 
Dipholis salicifolia; Sideroxylon rufum, cylindrocarpum, cuspi- 
datum, guyanense; Lucuma rigida; Chrysophyllum ferrugineum, 
auratum , sericeum, Schomburgkianum. 
СштлЕ: Mimusops coriacea; Sapota Achras; Lucuma Cai- 
mito; Chrysophyllum Cainito, et quae introducentur dignae e de- 
scriptis nominamus: Mimusopem Balatam et Lucumam Bonplandii. 
2 а MARTIUS. 
