233 



MOLLUGINACEAE. 



234 



imprimis petala et stamina plurima multiserialia, ad ordinem 

 proprium constituendum vix satis graves esse videntur. Prius- 

 quam autem de Mesembryanthemi generis positione certum quid- 

 quam afferamus, Portulacaceae Fenzlianae accuratius perspi- 

 ciendae sunt. 



Ac primum quidem quod attinet ad staminum situm, quem 

 ad Portulacaceas distinguendas summi esse momenti cl. Fenzl 

 voluit, ea non semper lobis calycinis alternare commemorandum 

 est. Jam cl. Asa Gray*), si decern adessent stamina, eodem 

 modo quo in Caryophyllaceis ea posita esse in memoriam vocat; 

 turn enim eorum seriem primam et alteram discerni non posse. 

 Si autem ipsa, evolutionis historia prima stamina lobis calycinis 

 alterna oriri demonstraretur , hoc nihil esset alienum, quum 

 cyclum floralem revera exteriorem post cyclum interiorem nasci 

 pluribus doceatur aliarum plantarum exemplis. Addimus genera 

 staminibus plurimis indefinitis neque in phalanges congestis in- 

 signia, in quibus stamina pluriseriatim inserta nullo modo certam 

 cum lobis calycinis dispositionem demonstrant; addimus e. gr. 

 Calandriniae species, quarum haud paucae staminibus gaudent 

 cum petalis alternis; in memoriam quoque revocamus Hectorel- 

 lam, Novae Seelandiae incolam**), cujus stamina 5, etsi cum 

 petalis ima basi in tubum brevissimum connatis inserta, tamen 

 iis alterna neque anteposita sunt. Longius esset plura afferre 

 exempla, notam e staminum et petalorum positione sumptam non 

 esse tam constantem quam cl. Fenzl affirmavit. Hue accedit, ut 

 genera bi- vel interdum trisepala numquam gaudeant calyce 5- 

 partito; quare suadetur (ut etiam, ill. Fenzlio excepto, plerique 

 ceteri auctores judicarunt), haec genera calycis et corollae aniso- 

 meria insignia inter se affiniora esse quam cum ceteris, quae, 

 etsi eodem quidem staminum gaudeant situ, isomeria tamen inter 

 calycis ac corollae partes abhorrent. Genera igitur disepala, ca- 

 lyce et habitu facile dignoscenda, a ceteris generibus, quae a cl. 

 Fenzlio cum iis in eundem conjuncta sunt ordinem, separamus 

 et ut Portulacacearum ordinem certe naturalissimum proponimus. 

 Quem ad ordinem adnumerandae sunt Fenzlii tribus Portula- 

 cariearum et Calandriniearum et Portulacae genus, quod ob 

 ovarium semiinferum cum Trianthemale , Sesuvio, aliis Ficoida- 

 cearum generibus, etsi ab iis calyce bipartito, petalorum prae- 

 sentia, capsula unilocular!, placenta centrali libera valde alienum, 

 in eandem tribum collocatum est. Eodem igitur modo Portu- 

 lacaceas circumscribimus, quo cl. Bentham et Hooker ***) ; Lewisia 

 vero, herba boreali-americana, sepalis 7 — 9, petalis 9 — 20, om- 

 nibus spiraliter pluriseriatis, non solum inter Portulacaceas, etsi 

 iis verisimiliter affinis, sed etiam in tota Caryophyllinarum classe, 

 cujus in omnibus speciebus sepala et petala quincuncialiter in- 

 serta sunt, dubium tenet locum. 



Hoc ordine circumscripto , nunc ad Ficoidaceas venimus, 

 ad quas Mesembryantkemum et Fenzlii tribus Tetragoniearum, 

 Aizoidearum et, Cypseleae et Portulacae generibus exclusis , Se- 

 suviearum numeramus. Cypselea enim, herba perpusilla in In- 

 diae occidentalis insulis obvia, melius militat sub Alsinaceis 

 (conferas infra) , inter quas habitu Hemiariam in memoriam re- 

 vocat, ut jam cl. GRisEBAcut) commemoravit; nam staminum 

 cum lobis calycinis dispositio nullius, ut vidimus, est momenti. 

 Ex iisdem caussis . Colobanthi et Schiedeae genera, a cl. Fenzlio 

 inter Mollugineas, Portulacacearum tribum, enumerata, melius 



*) Genera florae Americae boreali-orientalis illustrata II. 10. 

 **) Hooker, Handb. New -Zealand Fl. 27. 

 ***) Journal proceed. Linnean society VI, 59 et 74; Genera plantarum 

 I. 155. 

 f) Flora brit. West-Indian Islands 56. 



ad Alsinaceas, inter quas Saginae ac Stellariae valde sunt af- 

 finia, transponuntur. Ficoidaceae autem, nostro sensu circum- 

 scriptae, a Portulacaceis calyce semper 4- vel 5-partito, plus 

 minus tubuloso et capsula 2 — pluriloculari, aut, si abortu uni- 

 locularis evadit (quod rarissime evenit) , stigma oblique insertum 

 exhibente, satis differunt et in sectiones duas, Mesembryan- 

 themeas, calycis tubo ovario adnato foliisque semper exstipulatis 

 insignes, et Aizoideas, quae calycis tubo ovario non adnato plus 

 minusve elongato gaudent, dividi possunt. 



Jam ad Molluginaceas transeamus, quas, Colobanthi, Sckie- 

 deae et Acrosanihis generibus exclusis, cum Fenzlii tribu cogno- 

 mini congruentes ad Ficoidaceas numerant cl. Bentham et 

 Hooker*), et quibuscum Fenzlii tribus Polpodearum atque Adeno- 

 grammearum et Gisekiae, Semonvilleae ac Limei genera, ex auc- 

 torum multorum et nostra quoque sententia ad Phytolaccacearum 

 ordinem numeranda, conjungunt. Primum igitur notandum est, 

 nos sub Molluginaceis tantum Orygiae, Macarihuriae , Glini, 

 Molluginis, Pharnacei, Hypertelis , Coelanthi genera recensere; 

 Acrosanthes enim, a cl. Fenzlio ad eas adnumerata, melius ad 

 veras Ficoidaceas, ut jam cl. Bentham**) commemoravit, po- 

 nitur; Telephium ob ovarium, etsi carpidiis introflexis loculare 

 videatur, revera semper uniloculare ad Alsinaceas veras adscri- 

 bitur; Psammotropha , Polpoda et Adenogramma autem, genera 

 in Africa australi obvia, ob ovarii loculos uniovulatos, aeque ac 

 Gisekia, Semonvillea et Limeum, ad Phytolaccaceas numerantur. 

 Ovulorum enim cum carpidiis isomeria fere unicum praebet dis- 

 crimen inter Phytolaccaceas et Molluginaceas , quo charactere 

 neglecto, hos ordines duos in unum contrahere deberes, quod 

 quidem naturae aegre responderet. Molluginaceae autem, sola 

 genera supra commemorata comprehendentes, licet eas turn Ficoi- 

 daceis turn Phytolaccaceis affines esse negare haud possimus, 

 tamen calyce profunde 5-partito (solo in genere capensi subano- 

 malo Coelantho tubum campanulatum referente) , staminibus semper 

 hypogynis, nonnisi in Coelantho perigynis, fructu capsulari semper 

 3— 5-loculari loculicide dehiscente, loculis multiovulatis totoque 

 habitu Caryophyllaceis multo affiniores videntur quam Ficoi- 

 daceis, id quod jam Cl. Asa Gray***) suspicatus est ; a Portulaca- 

 ceis autem, quibuscum, ut supra diximus, cl. Fenzl eas con- 

 junxit, habitu, calyce et fructu valde sunt remotae. 



Quod ad fructum attinet in loculos divisum, hoc loco in 

 memoriam revocare volumus, evolutionis historia doceri, in Caryo- 

 phyllinarum tota classe ovarium prima juventute, si plura ad- 

 sunt carpidia, eorum marginibus introflexis et cum floris axi 

 accrescente coalitis, loculare esse, dein autem saepissime disse- 

 pimenta evanescere, ita ut ovarium tandem uniloculare videatur. 

 Etiamsi igitur character ex ovario uni- vel pluriloculari sumptus, 

 ut ita dicamus, quasi relativus videatur, attaraen septa, si in 

 fructu maturo permanent, ex nostra sententia ad ordines sive 

 genera distinguenda summi sunt momenti. Itaque etiam ad Mol- 

 luginaceas discernendas hoc usi sumus charactere; priusquam 

 autem de hujus ordinis positione inter ceteros disputare pos- 

 simus, pauca de Caryophyllacearum ordine praemittenda sunt. 

 Eo enim sensu, quo a cl. Fenzlio circumscriptus et in tribus di- 

 visus est, hunc ordinem permanere non posse censemus, sed in 

 duos Alsinacearum et Silenacearum ordines distribuendum esse, 

 quorum prior Fenzlii subordines Paronychiearum, Scleranthearum 

 et Alsinearum comprehendit. 



*) Genera plantarum I. 853. 

 **) Journal proceed. Linnean society VI. 77. 

 ***) Loco supra citato. 



