511 



SAPINDACEAE : SAPIND US. 



512 



vel (Sect, H.) pilosus, rarius (Sect. IV ) irregularis, 

 1-lateralis (glaber). Stamina 8, exserta, basi pilosa ; 

 antherae introrsae, ellipsoideae vel ovatae, basi excisae, 

 supra excisuram dorso affixae; pollinis granula trigono- 

 placentiformia. Germen (in flore cT rudimentarium) 

 breviter trigono-ovatum, 3-loculare; stylus in germinis 

 apice subulatus vel breviter flliformis, rectiusculus vel 

 curvatus, leviter sulcatus, sulcis apice stigmatosis; 

 gemmulae in loculis singulae, campylotropae, apotropae, 

 adscendentes. Fbuctus lateraliter 3- vel abortu 2- ad 

 1 -coccus (coccis arbortivis applanatis vel prominentibus), 

 drupaceus, coccis subglobosis lateribus quoque + con- 

 junctis denique axe nnllo relicto a se invicem sece- 

 dentibus, piano commissurali angulo mediano obtuso 

 notato laevi vel trans versim costato-striato, glabris vel 

 (Sect. II.) hirtello-pilosis, sarcocarpio cellularum saponino 

 repletarum copia insigni, sicco plerumque crustaceo, 

 endocarpio pergameneo circa seminis insertionem sericeo- 

 vel stupposo-piloso, pilis semini adhaerentibus. Semen 

 globosum vel ellipsoideum (exarillatum) , testa ossea 

 laevi nitida nigra (strato cellularum exteriore stauren- 

 cbymatico tertiam crassitudinis partem exhibente) ad 

 basin crassiorem saepius cavitatem siccitate ortam fovente, 

 hilo lineari rimam (in semine affixo) perpendicularem 

 basi angustatam exhibente notata. Embryo oleoso-car- 

 nosus, parcius amyliger, curvatus ; cotyledones + super- 

 positae, dorsalis major, incurva, ventralem saepius trans- 

 versim conduplicatam semiamplectens ; radicula parva, 

 plica testae basilari excepta. 



Arbores majores minoresve, glabrae vel (Sect. II. 



et IV.) subtomentosae. Folia sparsa, exstipulata, petio- 



lata, raro simplicia (Sect. Ill), plerumque abrupte pin- 



nata, 2 — 5 — oo-juga, speciminum juvenilium (cultarum) 



foliolo terminali saepius aucta, rhachi nuda vel in 1 specie 



(8. Saponaria) alata quoque; foliola opposita vel altema, 



petiolulata vel sessilia, elliptico- vel ovato-lanceolata, 



saepius inaequilatera et falcata, acute acuminata, rarius 



obtusa vel emarginata, integerrima, penninervia, mem- 



branacea vel chartacea, glandulis microscopicis + con- 



spicue foveolis conchiformibus lateraliter insertis et in- 



cumbentibus crebris, in 1 tantum specie (S. Manatensi) 



perraris, utrinque adspersa, cellulis seeretoriis (forma et 



situ plerumque staurenchymatis latiores tantum exhibenti- 



busj interdum minutim pellucide punctata, utriculis vero 



laiiciferis seriatis destituta, epidermide nunquam muci- 



gera. Paniculae magnae, terminates, divaricato-ramosae, 



rarius suhflaccidae, ramis (rhachique super ne) dickasiis 



vel pleiochasiis breviter stipitatis vel subsessilibus sub- 



glomeratim pluri- (5 — 6-) floris obsitis; alabastra globosa. 



F LORES breviter vel vix pedicellati , minutim bracteafi 

 et bracteolati, albi, in aliis (e. g. in S. Saponaria) cellulas 

 secretorias conspicuas (sepalorum crebras , petalorumraras), 

 in aliis (e. g. in S. Earak) aegrius perspiciendas vel 

 (e. g. hi S. Mukorossi, S trifoliato, S. oalmensi) vix 

 ■ullas foventes. Fructus e cerino subfusci vel nigri- 

 cantes, coccis magnitudine Pruni Padi vel P. spinosae, 

 immo P. insititiae fructus aequantibus. 



Species 11, in Americae, Asiae et Oceaniae (Australia 

 excepta) terris calidioribus indigenae, nee non partim ad 

 Africae oram occidentalem et insulas Mascarenses provectae 

 et in Algeriae Europaeque meridionalis hortis cultae. 



Obs. I. Genus fructus indole insigne et naturalissimum, perperam 

 ab auctoribus nonnullis in genera 2 et ad systematis partes longe distantes 

 rejecta discerptum, cujus vicarium in Africa est genus Deinbollia fructn 

 siinili sed Saponino destituto et aliud huic affine, fructu alato instructum, 

 Hornea, in Australia vero genus Atalaya et ipsuui fructu alato insigne. 



Obs. IT. Fructus aqua agitatos sarcocarpii (nee, uti Harv. et Sond. 

 in Fl. cap. dicunt, arilli — ab aliis quoque auctoribus semini perperam 

 adscripti — ) Saponino foeti ope spnmam copiosam efficere et saponis 

 loco servire, *) nee non ad pisces stupefaciendos et capiendos adhiberi, 

 notum est. Seminibus globosis ad vestimeutorum globulos et, uti illis 

 Llagunoae et Koelreuteriae, ad coronas precatorias et monilia paranda 

 utuntur. Semina tosta in America uucum Avellanarum vice comedi dicunt. 

 Lignum sat durum et teuax est et vario modo adhibetur. Varius est 

 omnium partium usus in medicina terrarum tropicarum. 



Species 1 tantum (e Sectione I. Eusajnndus Radlk. in Siiz. k. buyer. 

 Ac. VIII, 1878, p. 265, in Durand Ind. Gen., 1887, p. 74 et in Engl. 

 et Pr. Pfl.-Fam. Ill, 5, 1895, p. 315) in Brasilia terrisqne viciuis 

 indigeua est : 



1. SAPINDUS SAPONARIA L. arbor sat alta, sub- 

 glabra; rami teretes, subglabri, cortice albido; folia abrupte 

 pinnata, 3— 6 juga, rhachi (petioloque) nunc alata vel mar- 

 ginata, nunc nuda bisulcata; foliola nunc latiora, ex oblongo 

 elliptico-lanceolata, subaequilatera , subsessilia, acuta, mine 

 (in forma 2.) angustiora, ovato-lanceolata, inaequilatera, + fal- 

 cata et recurvata, in acumen acutum attenuata, breviter 

 petiolulata, integerrima, membranacea, nervis lateralibus sat 

 remotis angulose arcuatis adscendentibus, laete viridia, subtus 

 pallidiora, glabra vel subtus molliter pubescentia, praesertim 

 subtus glandulis microscopicis ad foveolarum conchiformium 

 marginem oblique insertis deflexis crebris adspersa, saepius 

 cellulis seeretoriis parvis minutim pellucide punctata; pani- 

 culae magnae, divaricato-ramosae, ramis fructiferis basi dis- 

 coideo-incrassatis cicatrices orbiculares relinquentibus, pube 

 vel tomento brevi ex albido flavescente indutae, alabastris 

 glomeratis globosis praeter basin glabriusculis sat parvis; 

 flores sat parvi; fructus 1-, rarius 2— 3-coccus, coccis glo- 

 bosis majusculis vel (in forma 3.) minoribus glabris, siccis 

 spadiceis crustaceis, piano commissurali obovato minore laevi 

 pallidiore; semen globosum. 



Tabula nostra CIX (habitus et analysis). 



*) Perperam idem dicitur de Sapindo arborescente Aubl., i. e. Ma- 

 tayba arboresc. Radlk., in nota Heckeliana ad Duss Fl. d. Antilles franc 

 (1897) p. 121. 



