25 



VOCHYSTACEAE: CALLISTHENE. 



26 



vix ultra 6—7; foliis frondosis magnitudine apicem ramulorum 

 versus accrescentibus brevis.sime petiolatis, quam in insequen- 

 tibus omnibus duplo triplove majoribus, internodia vulgo fere 

 duplo superantibus, forma variabilibus , lamina in inferioribus 

 orbiculari-ovali v. saepius obovato-oblonga v. obovato-ovali, basi 

 et apice rotundata v. emarginata, glandulifera , in summis ob- 

 longa v. lineari-oblonga v. subovato-Ianceolata v. anguste lanceolata, 

 acuta v. subacuminata, basi acuta v. rotundata, costis secundariis 

 in costa margini parallela combinatis; floribus in axillis soli- 

 tariis, quam folia multo brevioribus; laciniis calycinis quam in 

 plurimis affinibus majoribus magisque foliaceis, lanceolatis v. 

 lanceolato-ovatis v. elliptico - lanceolatis , acutis v. acuminatis, 

 quatuor nunc fere aequilongis nunc anticis laterales duplo supe- 

 rantibus, calcare e dimidia pedicelli longitudine v. breviore; fila- 

 mento antheram superante. 



Tabula nostra III. Fig. II. (analysis}. 



Callisthene major Mart. Nov. Gen. et Spec. I. 124. t. 75 ; 

 DC. Prodr. III. 25; Dietrich Syn. I. 20. 



Qualea disticha Spreni). Cur. post. 10. n. 10. 



Brasiliensibus Pao terra do mato, Jacarie* mirim 

 (sec. Pohl in herb. Vindob.) , et Itapiuna (ex Herb. Fran- 

 cavil I.). 



Ahboii 10 — 40-pedaIis. trunco pedein diam. et crassiore, Curtice in 

 junioribus glabro, testaceo v. canescente, dein saepius in laininas foliaceas 

 solubili v. subrugoso; rami torii taxi, cortice fusco glaberrimo lenti- 

 cellato; hornotini tenuissirni, 1 mm. fere crassi, flurentes 8 — 19 cm. longi, 

 internodiis vulgo 1 — 1 ! / s ( — 2) cm. longis, npicem versus compressis. 

 Catai»hyi*i.orum paria 3 — 5, saepius omnia sterilia. Foi.ia fronoosa vulgo 

 10 — 12, rarius 14—16, per paria siihdistiche ordinata. Pktioi.us 1 — i 1 / i mm. 

 longus. Lamina 2—3 cm. longa et 1 — l 1 /, cm. lata, rarius 5 1 /, cm. 

 longa et 2 — 2 1 /? cm. lata, quoad consitentiam varia, nunc papyracea 

 nunc coriacea et rigidiora, nitida v. opaca, nunc glaherrima nunc ad basin 

 costae mediae subtus distiche pilosa (variet. pilosa cfr. infra). Costak 

 secundariae interdum supra prmninulae, vulgo in utraque pagina solum 

 colore conspicuae, utrinque c. 10 — 14 sub angiitis variis a media patentes, 

 in costam margini parallelam vulgo omnes combinatae. Cicinm in axillis 

 fol. frondos. uniflori v. hiflori; pkdicri.m 2 — 4( — 5) mm. Ig. ; hractkoi.ak 

 ovatae, acutae , minimae. Cai.ycis laciniae (in (lore torto) laterales 

 (2— )3— 5 mm. longae, antica (3— )4 — 7 mm. Ig. , omnes 1 '/» — 2 mm. 

 latae, „flavo- virentes'' ; postica oblongo -ovata , obtusa v. emarginata, 

 7 — IOC — 12) mm. Ig., 5 — 6 mm. lat. , „extus flavo-virescens , intus flava, 

 lineolis rubentibus" (Mart.). Cat.car I— 2 mm. longum (var. 2Y 2 mm. Ig.). 

 I'rtamm unguiculatum, obcordatum, basi canaliculatum, glabrum, ochro- 

 leucum, lincis purpureis striolatum, 12 — 13 mm. Irngum, 13 — 14 mm. lat. 

 Mtajikx ad 8 mm. longum; antbera filamenlo interdum dimidio brevior. 

 Ovarium globosum , sessile, glabrum, stylo gracili quintuplo — sextuplo 

 longiore, stigmate subcapitato terminatum. 



Quoad capsulam confusio quaedam regnat. B. Martio magnitudo 

 capsulae magni momenti est ad C. rnajorem a C. minore distinguendam; 

 capsulam C. majuris quam in hac quadruplo rnajorem esse rficit, sed ilia 

 C. minoris completa non observata erat, et in collectioue Martii certe 

 capsula adest 2 l / 2 — 3 cm. longa ovata, exocarpio fuscescente, tenui, fragili, 

 minute verruculoso, endocarpio tenui, glaberrimo, intus stramineo, valvis 

 infra medium fissis, receptaculo oblongo trigono valde incrassato, semi- 

 nibus ovalibus, 2 cm. longis et l 1 /? cm. latis, testa pallide fusca mem- 

 hranacea; sed haec capsula a planta materna soluta est, nee cernitur pe- 

 dicellus ejus v. locus pedicelli in specimine exsiccato adjacente. Capsulae 

 omnes aliae, quas vidi in ramutis afflxas, minores sunt (etiam in spe- 

 ciminibus me'is ad Lagoa Santa lectis , quae earn ob rem ad C. minorem 

 adduxi in „Videnskabelige Meddelelser" 1867), 12 — 17 mm. enim 

 longae , 10—13 m. crassae, ellipsoideae v. subglobosae (cfr. Tab. III. 

 fig. II), exocarpio fragili at crassiore, sordide v. nigrescenti-fusco, endo- 

 carpio pallido, sordide stramineo-canescente v. fusco, valvulis ovatis apice 

 siccis, seininibus late ovalibus v. fere orhicularibus, 7 — 10 mm. longis, 



5—6 mm. latis, fuscis, nitidis, glaberrimis (cf. tab. nostr.). — Utrum 

 error quoad capsulam Martii hie lateat, an variatio fructus magnitudinis 

 permagna exstet, dioere nequeo. Verisiinile milii videtur, capsulam illam 

 ad speciem aliam, forsitan C. fasciculatam, pertinere. 



Variat valde quoad indumentum, magnitudinem formamque foliorum, 

 longitudinem relativam laciniarum calycis etc.; maxime recedit: 



Var. pilosa, ramulis novellis foliisque in pagina inferiori 

 dense et mollitcr pubescentibus. 



Crescit forma typica in silvulis „Cap6es" dictis et in campis 

 altis interioris Brasiliae. In prov. Minns Gerae's in Taboleiro Vao do 

 Paranan ■• Martins : ad Lagoa Santa, Caxueirinha, Contagem, Bom Fim : 

 Warming ; in silvis montosis inter Lagoa Santa et S. Luzia et ad 

 hanc urbem ad S. Gongalo: Widgren ; ad Paracatit: Riedel, et alibi: 

 Claussen n. 429; ad Morada nova versus flumen Indaid: Netto,' in 

 prov. S. Paulo: Pohl; ad rivulum Bucido : Lund; in prov. Goyaz ad 

 Cosmo, Natividade et Conceicdo : Pohl; inter Rio Paranahyba et 

 Goyaz: Burchell n. 6150. — Var. ad Lagoa Santa: Warming; et ad 

 Catalao, prov. Goyaz: Riedel. — Floret rn. Aug. — Oct., floribus 

 una cum foliis novellis erumpentibus; solum silvarum sub arboribus 

 tunc petalis delapsis ohtectum. M. Aprili secunda frondis evolutio 

 interdum observatur. 



3. CALLISTHENE MOLLISSIMA Warm, ramulis novellis, 

 foliis, pedicellis, bracteolis et minore gradu calyce tomento denso 

 mollissimo pallide fusco v. in foliis imprimis in pagina superiori 

 fuscescenti-cano tectis; foliis irondosis in quoque ramulo c. 12—16, 

 internodia vix duplo superantibus, ovato-cllipticis v. elongato- 

 ovatis, apice acutis, infimis ramulorum in fonnam ovalem v. obo- 

 valem transeuntibus, costis ob tomentum fereinconspicuis; floribus 

 in axillis foliorum frondosorum .solitariis vel binis, breviter petli- 

 cellatis; calycis laciniis lateralibus et anticis paullo majoribus 

 elliptico -ovatis, acutis v. subacuminatis, postica anticis duplo 

 longiore, calcare vix dimidium pedicelli attingente; reliquis fere 

 C. ma j oris. 



Aiiuou?. It \ mil i subteretes, c. 1 '/» mm. crassi, internodiis folia 

 frondosa tferentibus 6 — 8, 7 — 10 mm. loagbj cortex in vetustioribus lon- 

 gitudinaliter fissus ex parte solutus, et ramuli adultiores igitur fuscescenti- 

 testacei liinc illinc pilosi, epidermide nondum delapsa. Cicatrices foliorum 

 delapsorum ramulis vetustioribus immersae. Catafhvi.i.orvm paria in 

 quoque ramulo c. 4, internodiis brevissimis sejuncta. Stii'Ui.ak glan- 

 dulosae ad foliorum bases ob indumentum baud conspicuae. Folia vetu- 

 stiora non visa. Pktiomjs c. 1 mm. longus. Lamina 1 '/ 2 — 2 cm. longa, 

 8 — 10 mm. lata, supra quam infra magis cancscenti-pilosa et glaucescens. 

 Costak laterales utrinque c. 8 — 10. Bractkak ovatae, acuminatae. 

 l'MMt ki.i.i c. 2 — 3 mm. longi. CAr.vcis laciniae ciliatae et durso parce 

 pilosae; laterales 3 — 3'/, rnrn. longae, 2 mm. latae; anticae S'/j— 4'/ 2 mm. 

 longae, 3 mm. latae; postica c. 9 mm. longa, late ovata acuta. Pktaixm 

 obcordatum, apice subtruncalum-repandum , basi cuneatum, glabrum. 

 Stamen glabrum, filamento c. 4 mm. longn, antbera 3 mm. lnnga. 

 Ovarium subglobosum, stylo sextuplo longiore terminatum; stigma capi- 

 t at urn. Capsula baud visa. 



A reliquis speciebus distinguitur indumento. 



Crescit inter Goyaz et Cavalcante: Burchell n. 7871. 



Verisirniliter hue etiam pertinet specimen a cl. Dl'rchki.i. inter Tijuco et 

 Rio Paranahyba lectum (n. 5879), fructiferum; floribus tarnen deficien- 

 tilms foliisque vix plane evolutis baud determinari potuit. 



4. CALLISTHENE BLANCHETII Warm, ramulis fulvo- 

 crispulo-pubescentibus v. laxe tomentosis; cataphyllis paucissimis; 

 internodiis in ramulis florentibus folia frondosa gerentibus 7 — 11; 

 petiolo brevissimo, lamina intcrnodium fere duplo superante, in 

 inferioribus obovata v. late oblonga, basi obtusa, apice rotundata 



