245 



LYTHRACEAE: CUPHEA. 



246 



Herba verisimiliter perennis, rhizomate subterraneo, repente; 

 caulis herbaceus vel plus minus lignosus , 20 — 45 em. longus , erectus 

 vel plus minus ascendens , interdum ima basi radicans, teres, inferne 

 saepe glabratus, superne nunc dense, nunc remotissirae glanduloso- 

 birsutus, nunc breviter hirtellus , nunc viscido-pubescens , nunc glabrius- 

 culus , parce ramosus ; rami ut caulis vestiti , simplices, rarius ramulosi, 

 saepissime 2 tantum infra infiorescentiam ad supremum foliorum par 

 orti , rarius plures e caule inde a basi erumpentes , plus minus extra- 

 axillares , patulo-ascendentes. Folia internodiis longiora vel breviora, 

 petiolis 2 — 15 mm. longis ut caulis vestitis insidentia, plerumque ovata, 

 saepe oblonga, raro lanceolata, 15 — 55 mm. longa, 10—35 mm. lata, 

 utrinque acuta vel apice obtusa, basi attenuata, raro basi obtusiuscula, 

 glabra, interdum subius in nervis hispidula, raro ubique pilis brevibus 

 conspersa vel subtus pubescentia, laevia, margine scabra, membranacea, 

 subtus pallidiora ; nervi subtus prominuli ; bracteae infimae interdum 

 subfoliaceae , 4 — 15 mm. longae, ceterae in hypsophylla commutatae, 

 4 — 7* mm. longae. Racemi terminales , l'/g — 11 mm. longi, nunc 

 laxiusculi, nuncdensi; rachis filifo: mis vel crassiuscula, pubescenti-hirtella 

 vel pubescens, saepe viscida; pedicelli 3 — 6 mm. longi, capillacei , ut 

 rachis vestiti vel glabriusculi, erecto-patuli. Calyx 57 2 — 10 mm. longus, 

 truncato-gibbus , supra medium angustatus, fauce valde ampliata ascen- 

 dens, ut pedicelli vestitus, intus supra stamina villosissimus, infra eadem 

 villosus, fundo plerumque glaber, post anthesin plus minus intumescens; 

 loli lati, mucronulati, dorsalis ceteris major, saepe maximus ; appendices 

 subnullae. Petala purpurea, rosea, alba, dimidio calyci subaequalia, 

 ventralia 4 cuneata, oblonga vel lanceolata, dorsalia 2 anguste obovata; 

 squamulae 2 crassiusculae vel crassissimae , semiorbiculares , breves, 

 interdum emarginatae. Stamina 9 ventralia lineae subrectae supra duas 

 tertias calycis partes inserta , glabriuscula vel villosissima ; 2 dorsaHa 

 inferius inserta, ascendentia, ceterorum insertionem nunc superantia, 

 nunc baud aequantia, glabra vel villosiuscula. Stylus ovario glabro vel 

 apice villoso circiter aequalis, villosus, demum exserius; glandv'a hori- 

 zontalis , latissima vel ovata, interdum anguste oblonga, crassa, supra 

 concava , subtus convexa. Ovula 20 — 140. Seiuna parva , minutim 

 tuberculata, margine acuta. 



Frequens in America inde a republica Montevidensi usque ad Mexi- 

 canam. — Forma a.: Mexico, Cuba, Columbia, Ecuador. — Forma b.: 

 Columbia et forsan Brasilia. — For.na c. : in Brasiliae provinciis Pard, 

 Bahia et Rio de Janeiro , alque in Peruvia. — Forma d. : in provincia 

 Bahiensi. — Forma e. : in Brasilia meridionali, Montevideo, Chile. — 

 Forma f. : in Brasilia meridionali. — Forma g. : in provincia Bio Q rands 

 do Sul et prope Montevideo. 



5. CUPHEA ORIGANIFOL1A CHAM, et ScilL. heibacea, 

 perennis, caulibus erectis ascendentibusve, simplicisshnis , rarius 

 parce ramosis, glanduloso-hirtellis, pubesce.tibus vel subglabiis, 

 ramis brevibus, erectis, racemum terminalem vix unquam supe- 

 rantibus, follis inter nodi a haud aequantibus, breviter petiolatis, 

 superioribus subsessilibus, ovatis lanceolatisve , acutiusculis vel 

 obtusis, basi acutis obtusisve, glabris vel subtus pilosis, laevi- 

 bus, margine scabris, nervis subtus prominuli 8, bracteis sonsim 

 decrescentibus, racemis igitur foliosis , haud distinctis, elonga- 

 tis, calycibus glanduloso-hirtellis, lobo dorsali ceteris majore, 

 petalis dimidiae tertiaeve calycis parti acqualibus, stylo villo- 

 sissimo, demum subexserto, stigmate crasso, ovario glabro, 

 glandula plus minus erecta, ovata vel oblonga, haud craesa, 

 ovulis 17 — 120, seminibus tuberculatis. 



Tabula nostra XLII. Fig. I. 



Cuphea or igani folia Cham, et Schl. Linnaea II. 373; 

 St-Hil. Fl. Bras. mer. III. 124. 



Varietates cl. St-Hilaire distinguit hasce: 



Var. a. caule 20 — 30 cm. longo, internodiis 5—8 cm. 

 longis, foliis 11 — 22 mm. longis, petiolo brevissime pubescente, 

 Lytfer. 



bracteis inferioribus flores paullo superantibus, supremis mini- 

 mis, pedicellis 4 — 6 mm. longis, erectiusculis, hirtellis, calycibus 

 7 — 9 mm. longis, petalis purpureis. 



Var. $. SUBLANATA St-Hil, caule 38—62 cm. longo, 

 laxe floccoso-lanato, j)raecij!ue apice insuper hirtello-pubescente, 

 foliis 40—55 mm. longis, subtus subfloccoso-lanatis , magis ob- 

 longis, inferioribus in summum potiolum decurrentibus, petiolis 

 laxe subfloccoso-lanatis et hirtello-pubescentibus, inferioribus 

 6 — 8 mm. longis, petalis dilutissime purpureis. 



Var. y. GRACILLLUA St-Hil., caule 13—21 cm. longo, 

 erecto, saepius simplici, rarius apice biramoso vel inordinate 

 parceque ramoso, gracillimo, minutissime puberulo, ramis dum 

 exstant longiusculis , foliis interdum ternis, 8—16 mm. longis, 

 glaberrimis, margine calloso-elevatis serrulatisque, infimis ovatis 

 approximatis , inteimediis subovato-lanceolatis, superioribus ob- 

 longis, petiolis glabris, racemorum axi subfiliformi , bracteis 

 paivulis, senBim minoribus, subellipticis, apice obtuse calloso- 

 mucronulatis , pedicellis 4 mm. longis, minutim puberulis, caly- 

 cibus 6 mm. longis, plerumque glaberrimis, lobo dorsali ceteris 

 fere triplo majore, petalis albis. 



Caules horbacei, e rhizomate repente orti, erectl vel e basi de- 

 cumbente ascendentes, 15 — 00, rarius 80 cm. longi , plerumque graciles, 

 teretes, glanduloso-hirte'H, pubescentes vel minutim puberuli , simplicis- 

 simi vel ramosi; rami paucissimi, rarius plures, breves, inflorescentiam 

 terminaler~ vix unquam superantes, erecti, extraaxillares ; internodia saepe 

 4 — 6 cm. longa. Folia omnia fere internodiis breviora, opposita, raro 

 terna, inferiora petiolis 4 — 5, raro 8 mm. longis insidentia, superiora 

 subsessilia; 1 — 4 cm. longa, ovata, oblonga, lanceolata, acutiuscula vel 

 obiusa, basi acuta vel obtusa, membranacea, laevia, margine scabra, 

 glabra vel subtus puberula, raro sublanata, interdum in nervis remote 

 hispidula; nervi subtus prominuli; bracteae fuliaceae, sursum decrescen- 

 tes, supremae saepe parvulae, ex St-Hil. interdum minimue. Racfmi 

 magnam caulis partem occupantes, foliosi, vix summo apice bypsophylla 

 gerentes, laxi, multo minus distincti quam in C. spicata; pedicelli 

 2 — 13 mm. longi, interpetiolares, glanduloso-hirtelli vel minutim pube- 

 ri»H, erectiuscmi vel subpatuli , rarissime infra medium prophyllis 2 

 majusculis, oblongo-lanceolatis instructi. Calyx 5 — 9 mm. longus, ob- 

 tuse gibbus, medio angustatus, fauce valde ampliatus, glanduloso-hirtellus, 

 intus supra stamina villosissimus, infra eadem glabriusculus vel villosus, 

 demum incrassatus; lobus dorsalis ceteris nunc vix nunc multo major; 

 appendices subnullae. Petala dimidiae vel tertiao calycis parti aequalia, 

 cuneata , obovata vel oblongo-lanceolata , alba vel purpurea , 2 dorsalia 

 ceteris vix majora; squamulae 2 breves vel brevissimae , obtusissimae 

 vel emarginatae. Filajienta 9 ventralia ad duas tertias calycis partes 

 lineae rectae inserta, tubum circiter aequantia, inferne plus minus vil- 

 losa; dorsalia 2 glabriuscula, inferius inserta, subhorizontalia, ascen- 

 dentia. Stylus cum ovarii apice villosissimus , demum 8ube.;nertu8 ; 

 stigma crassum, capitatum; glandula plus minus ereota, rotundata vel 

 ovato-oblonga, haud crassa, supra plana, subtus convexa; ovula 17 — 117. 

 Semina angustissime marginata, sub lente tuberculata. 



Habitant var. a. et j9. in republica Argentina, var. f. in Brasiliae 

 provincia 8. Pauh, ubi earn legerunt St-Hilzire, Sello, Riedr.l n. 1594; et 

 in prov. Minas Oeraes: Widgren n. 480. Crescit in paludibus, In $ilvuli» 

 humidis, in pascuis. 



OBS. Formas nonnullas C. spicatae formae g. simillimas et ab 

 eadem difficillime distinguendas cl. Cham, et Schl. ipsi Cupheae spicatae 

 adnumeraverunt. 



C. Glandula dorsalis. Folia haud cordata. Calyces 11 — 14 mm. longi. 

 Petala vix inaequalia. 



6. CUPHEA LOSGIFLORA KOEHNE: herbacea, caule 

 plerumque robusto, parce ramoso, pubeseenti-hhsuto vel bre- 

 33 



