53 



ANONARUM CULTARUM HISTORIA. 



54 



neavit. Labatus ejus acqualis, qui hunc fructum explanavit dili- 

 gentissime (Nouv. Voyages aux Isles de FAmerique, 1722. III. 86), 

 eum adnotat saepissime esse detectum a Gallis in Curassao seu 

 prave dicta Corossol, insula Batavorum, ex qua translates in Antil- 

 las Gallicas ab ipso loco natali acceperit appellationem Corosso- 

 lier. Rochefortius (Histoire nat. et mor. des Isles Antilles. 1658. 

 p. 51) idem laudat nomen Corossol idque ductum esse de loco 

 natali, ubi dicit de Anona squamosa. 



Quamvis commercium inter incolas insularum , priusquam ad- 

 venirent Europaei, nequidquam, quoad habemus adhuc com- 

 pertum, fuerit tranquillum nee videatur probabile, semina con- 

 sulto deque industria ex una insula, utpote patria pritnaria esse 

 evecta, taoien solae irruptiones Caraiborum, quos constat a sep- 

 tentrione omnes invasisse Antillas insulas, potucrunt imperium 

 plantarum illarum magis magisque extendere, quum semina satis 

 sint magna et dura, ut fructibus consumtis relicta capiant domi- 

 cilia, ubi fortuito III i fuerint allati. 



Utut est, Guanabo (seu Guanabana, Guanabano~) hodie in- 

 venitur non modo in omnibus majoribus insulis Antillarum atque 

 in minoribus, quae dicuntur insulae Caraibicae , sed etiam in terra 

 continenti ad Caracas , Cumana, in variis Guiauae regionibus, Bra- 

 silia, et ea exculta, ut cum propter hoc amplum imperium turn 

 temporis diuturnitatem , qua jam colitur , non sit minim , quod 

 fructus hujus inveniuntur varietates, quae magnitudine, forma, 

 carnis sapore, numero, seminis forma inter se discrepant. Qua 

 ratione est difHciiius, discrimen specificum constituere inter Ano- 

 nam muricatam Antillarum et meam A. Marcgravii ', aliisque, qui 

 in futurum haec tractabunt, sit relictum, ut explorent, utrum po- 

 sterior vere staturae altitudinc, floribus minoribus, baccis bre- 

 vioribus, magis ovatis, muricibus minoribus ornatis, et semine 

 flavo specifice ab ilia distet, an sit illius degressio meridionalis. 



Eadein qua Anona muricata utuntur patria haud dubie A. 

 squamosa, A. reticulata, A. obtusiflora; quarum prima utpote 

 vulgaris planta frugifera in Haitina insula laudatur ab Oviedo 

 ( Historia de las Indias L. VIII. c. 18) nomine Anon et notis 

 discernitur gravissimis. Ab ilia ducendum est generis Anonae 

 cognomen, quod antea recte scriptum mutavit Linnaeus in Anon- 

 nam, tamquam vox Romanae antiquitatis indita sit generi, quo- 

 niam magnum offcrt fructum. Nomen Anon, Anones, mox legitur 

 apud antiquiorcs scriptores Hispanos. Conquistadores vero, quo 

 erant studio quidquid in nova orbis parte detegeretur collaudandi et 

 augendi, comparabant fructum cum suavi cibo Blanc -Manger. J. 

 Acosta, qui ab anno 1571 ad 1587 vixit in Peruvia suamque 

 Histor. natur. mor. de las Indias a. 1590 primo edidit, dicit 

 haec: „no es inanjar bianco, aunque es bianco manjar", addens, 

 fructum ab nonnullis omnium haberi pracstantissimum in orbi 

 novo. Clusius in Exoticis a. 1605. L. II. c. 9 et Nierevbergius 

 in Historia naturali a. 1635. Lib. XIV. c. 108 item Anonae fa- 

 ciunt mentionem. 



Tertia species, qtiam primo a flora Brasiliensi abfuisse con- 

 tenderim, Anona reticulata, etiam habitat in Antillis atque a 

 Conquistadoribus nomine Guanabo continetur; id quod colligo e 

 Benzoni novi orbis historiae 1. I. c. 27, ubi significatur „Gua- 

 nabanus qui fructum fcrt cordis effigie", insignia „bacca figura 

 cordis bovini", unde appellatur „Corossol a fruit coeur de boeup', 

 quo nomine depinxit satis bene Labatus 1. 1. III. ad pag. 86. 

 Apud Oviedum hanc speciem non inveni allegatam, sed pro Hs, 

 quae retulerunt Jacquinius, Tussacius et alii, non videtur esse du- 

 bitandum, quin primum ejus domicilium sintAntillae, etsi fortasse 

 non Haiti aut Cuba; cujus insulae fructibus non adnumerat earn 

 Ramon de la Sagra (Historia de lalsla de Cuba 349), sed prae- 

 ter A, squamosam QAnonJ et A. muricatam CGuanabana) lau- 



dat Anonam glabram QMamon) et Guandbana cimarrona, quam 

 Anonam palustrem et speciem Chirimoya, quam Anonam Hum- 

 boldti esse arbitratur. Jam vero postquam monuere Torrey et 

 Gray (Flora of North - America I. 4-4) adhuc non nisi errore 

 quodam ullam Anonam statutum esse in agris illarum civitatum 

 consociatarum crescere silvestrem, fere est pro certo explorato- 

 que habendum, omnes illas species, quae adhuc cives istius flo- 

 rae sunt pronuntiatae, Anonam laurifoliam (Catesby t. 67), gla- 

 bram (Catesby t. 64) et quam depinxit Catesby (t. 86) speciem 

 (_A. bahamensem appellandara, quippe quae habitet in insulis 

 Bahamensibus), genuina uti patria India occidentali ac fortasse 

 aliquam partem contineri iisdem, quae commemoravimus , nu mi- 

 nibus popularibus. His speciebus denique adjungenda sit Anona 

 obtusiflora, quae a Tussacio propter saporem laudatur, quum 

 Jacquinius, qui silvestrem earn citat appellatione A. mucosae, 

 fructui haud singularem adtribuat saporem. Ex his quae jam cx- 

 posuimus plurimas apparct Anonas, quae coluntur in Brasilia, 

 originem duxisse ex India occidentali. Anona Cherimolia pri- 

 mitus longe alius florae imperii civis pertinet ad regionem 

 minus calidam, quippe quae colatur in Chile, Peruvia, Mexico, 

 unde in tropicis Brasiliae provinciis minus videtur evenire, quum 

 vel in iis Europae plagis, quae maxime vergunt ad meridiem, in 

 Algarvia, inHispania apudValenciam, Orihuelam, Malagain, in Si- 

 cilia et Graecia possit excoli. 



Recentiori aetate dictum est, complurcs, quas hicmemoravi- 

 mus, Anonas progenitas esse in Asia tropica et in iis, quae ad 

 illam spectant, insulis, unde disseminatae sint in American); id 

 quod potissimum de Anona squamosa contendit Augustus de st. 

 Hii.ario, amicus celeberrimus (Bulletin de la Societe philomat. 

 de Paris 1825. 10). Sed dolendum mihi videtur, ilium in hao 

 re exploranda non ea fuisse diligentia ac providentia, qua alias 

 solet excellcre; quocirca consentio potius cum cl. Blumio (Flora 

 Javae Anonae. 107. 108) et cum R. Brownio (Appendix to Tu- 

 ckey's Exped. to the River Zaire, 425), qui A. asiaticam L. 

 pro A. muricatae svnonymo declarat, omnesque Anonas ex India 

 occidentali ipsa enatas esse contendit. Cujus rei testimonio haec 

 sufficiant. Nulla Anona propria adhuc aut in Asia aut in illius 

 orbis insulis inventa est silvestris; atque Rlmphius (Herb, am- 

 boin. 1. I. c. 39), antiquioribus de fructu Guanabanae et Ano- 

 nae Indiae occidentalis auctoribus bene collatis, ad id potius in- 

 clinat, ut existimet, ilium c Hispania nova in Manillam indeque 

 per Sinesas et Hispanos in Moluccas et proinde per Indiam ori- 

 entalem esse divulgatum ; uti Rheedius quoque (Hort. Mai. HL t. 

 29. 30. 31) negat hos fructus esse indigenas. 



Quae documenta omnia nulla alia re refellit St. Hilariui, 

 nisi quod dicit, nomina eoruni esse depromta e sermone Indico, 

 id quod vix videtar recte se habere. Etenim si vox Atamaram, 

 quo nomine a Rheedio laudatur Anona muricata, vere esset Sans- 

 critana, deberet, ut mecum communicavit Othmarui Frankius, vir 

 clarissimus, conferri cum Attamara seu Adha-mara, quod si- 

 gnificat „morbum dirimens" Qala = morbus), idem atque Ala- 

 rusha, quod Colebrookio auctore est Justicia Adhatoda et Gcn- 

 darussa; contra quod est monendum, Ata-maram esse linguae 

 Tamulicae, qua Afaram omnino denotat arborem inque qua pro 

 ipsius sermonis indole certior arborum generis definitio antepo- 

 nitur, unde Ala '•mar am sit arbor Ala. Vox igitur Anona- 

 maram, qua affert Rheedius Anonam squamosam, significat eo- 

 dem modo apud Tamulas Anonam arborem. Quodsi Anon voca- 

 bulum habendum esset Sanscritanum , nonnisi cum Anu verbo 

 posset consociari, quod graminis speciem, Panicum miliaceum 

 designat (Anu revati est = Croton polyandrum). At primo ob- 

 tutu haec verba aliens esse ab Anona nee cum voce Sanscritana 



